BLOG

Zijn uw patiënten gezondheidsvaardig?

Naar schatting anderhalf miljoen volwassenen in Nederland zijn laaggeletterd. Dat is er één op de tien. Zij hebben zoveel moeite met lezen en schrijven, dat zij niet goed zelfstandig alle dingen kunnen doen die de huidige maatschappij van een burger verwacht.

Laaggeletterden

Reizen met het openbaar vervoer, verstandig omgaan met geld, internetbankieren, stemmen, noem maar op. Het zijn overigens niet alleen de anderstaligen die lees- en schrijfproblemen hebben; integendeel, het merendeel van de anderhalf miljoen volwassen laaggeletterden is geboren en getogen in Nederland. Kijken we naar de patiëntenpopulatie dan is de groep laaggeletterden nog groter: naar schatting één op de vijf. Laaggeletterden hebben in vergelijking met hooggeletterden vaker last van overgewicht, zijn vaker rokers, zijn vaker ziek, maken vaker en langduriger gebruik van de gezondheidszorg en hebben een ongezondere zelfperceptie.

Patiëntveiligheid

De veiligheid en gezondheid van een laaggeletterde patiënt is ernstig in het geding doordat hij informatie over gezondheid, ziekte en zorg niet correct kan verwerken. Op z'n minst is er onbegrip: over ziek zijn, over de werking van menselijk lichaam, over handelingen en beslissingen van de dokter en over het gevaar wanneer je bepaalde medicijnen tegelijk of met andere stoffen gebruikt. Maar zij kunnen zichzelf en hun kinderen ook ziek maken of houden omdat zij medicijnen verkeerd gebruiken of er gewoonweg een ongezonde levensstijl op nahouden.

Gezondheidsvaardigheden

Gelukkig is er in de medische wereld en wetenschap steeds vaker aandacht voor het belang van health literacy, ofwel gezondheidsvaardigheden. Juist nu de rol van zelfzorgmanagement in huidige behandelstrategie zoals rondom hartfalen, cardiovasculair risicomanagement of diabeteszorg groter wordt, neemt het belang van gezondheidsvaardigheden toe. Helaas is de meeste medische voorlichting nog steeds schriftelijk. Dit is waarschijnlijk onontkoombaar, zeker gezien de opkomst van eHealth, maar laten we die informatie dan zo helder en visueel mogelijk maken. Bovendien heeft een zorgverlener de positie en gelegenheid bij uitstek om mensen met lees- en schrijfproblemen te herkennen en door te verwijzen. Een folder ondersteboven aangeven en begripsvragen inbouwen tijdens een consult zijn relatief eenvoudige manieren om iemands leesvaardigheid te toetsen. U en ik kunnen laaggeletterden helpen de weg naar een cursus te vinden en zichzelf te ontwikkelen. En het betaalt zich terug: zij zullen in de toekomst minder vaak gebruik maken van de zorg en haar kostbare spreekuren.

Lees en Schrijf! Gezondheid

Vanaf 1 maart is de multimediaproductie Lees en Schrijf! Gezondheid beschikbaar, bestaande uit een televisieserie, een werkboek en een oefenwebsite. Hiermee kunnen mensen zelfstandig hun lees- en schrijfvaardigheden oefenen. Meer informatie is te vinden op www.leesenschrijf.nl.

Marcel Twickler

1 Reacties

om een reactie achter te laten

van Lierop

3 maart 2011

Laten we de foldermakers dan de weg wijzen naar een cursus schrijven in eenvoudig Nederlands. Dan boeken we echt winst.

Top