BLOG

Geen Wild West-scenario door einde risicoverevening!

Geen Wild West-scenario door einde risicoverevening!

In de Tweede Kamer is begin april uitgebreid gedebatteerd over de plannen van minister Edith Schippers voor de uitbreiding van de vrije prijsvorming in de zorg. Een heel belangrijk debat, voor ons als zorgverzekeraar, maar eigenlijk voor iedereen die betrokken is bij de gezondheidszorg in Nederland.

Groot belang

Zoals in mijn laatste blog aangekondigd, wil ik graag iets zeggen over dit debat en over het belang van het echt goed regelen van de risicoverevening tussen zorgverzekeraars. Dit is namelijk van groot belang, niet alleen voor zorgverzekeraars, maar vooral het behoud van het Nederlandse zorgstelsel. Tijdens het recente politieke debat is gelukkig gebleken dat dit besef breed in de Tweede Kamer aanwezig is. (Linkse en rechtse partijen lijken tegenwoordig vaak scherp tegenover elkaar te staan, maar hier was sprake van een hele brede regenboogcoalitie. Een goede zaak!)

Regisseur

De hoofdlijnen van de plannen van de minister zijn wat mij betreft overigens prima en verstandig. Omdat van zorgverzekeraars nadrukkelijk de rol wordt verwacht die hen is toebedeeld binnen het nieuwe zorgstelsel. Die van regisseur. Dit betekent enerzijds meer ruimte om met zorgaanbieders te onderhandelen over de beste zorg voor de scherpste prijs. Maar anderzijds meer risico’s voor zorgverzekeraars door de stijgende kosten voor de zorg en de groeiende dynamiek op de markt. Dat laatste is prima, omdat het ons dwingt om ons werk zo goed mogelijk te doen. En daar plukt de patiënt vervolgens de vruchten van.

Big bang

De systeemveranderingen die de minister nu voorstelt zijn echter zo enorm (daarom wordt ook wel over een big bang gesproken), dat het heel verstandig is dat de Kamer nu ook een helder signaal heeft afgegeven. De gevolgen van op het oog kleine onvolkomenheden in het systeem kunnen namelijk heel groot zijn. Dat hebben eerdere liberaliseringtrajecten in het verleden wel aangetoond. Als zoiets niet op een verstandige manier wordt vormgegeven, dan kun je een verstoorde markt creëren waar uiteindelijk de klant de dupe van wordt. Als de prikkels verkeerd werken, dan loop je het risico dat gelukszoekers op de markt hun korte termijn winst gaan maximaliseren. Waarmee ze hun eigen zakken vullen, maar wel ten koste van de lange termijn belangen van de rest van Nederland. Noodzakelijke prikkels zijn dan perverse prikkels geworden. Een dergelijk Wild West-scenario is in bijna elke net geliberaliseerde markt een groot probleem, maar als de klant ook een patiënt is, zoals in de zorg, dan is dit volstrekt onacceptabel.

Zorgvuldig

Het heeft jaren geduurd om ons Nederlandse zorgstelsel zo mooi te krijgen als het nu is. Het kost echter maar één keer onbezonnen besluitvorming om dit teniet te doen. Veranderingen zijn hard nodig, willen we de zorg met elkaar betaalbaar houden. Maar haastige spoed is zelden goed! We hebben een goed doordacht systeem dat uniek is in de wereld en dat het dan ook verdient om zorgvuldig te worden onderhouden.

Onzekerheid

Mijn belangrijkste zorgpunt ligt in het te snel afschaffen van de ex post verevening. Op zich is dit een terechte denkrichting, want indien alles achteraf wordt verevend dan valt de prikkel voor zorgverzekeraars om slimmer en goedkoper hun werk te doen geheel weg. Maar indien de enorme herziening die Schippers voorstaat plaatsvindt zonder dat de verevening aan de voorkant echt goed is geregeld, dan kan dit leiden tot de verstoring die ik hierboven noemde. Immers een systeemverandering met een big bang geeft altijd onvoorziene gevolgen en onzekerheid. Core business voor verzekeraars is om risico’s te ondervangen. Hoe meer onzekerheid hoe meer kapitaal je in kas moet hebben om de risico’s op te kunnen vangen. Verstandige zorgverzekeraars zullen in zo’n geval hun premies wel moeten verhogen om het risico te ondervangen. De klant zal dat niet leuk vinden en denken: het zou door marktwerking toch goedkoper worden?

Prijsconcurrentie

Het echte probleem ontstaat echter wanneer er partijen op de markt komen die op prijs gaan concurreren door zich puur te richten op de gezonde klant. Waardoor gezondheid niet in formele, maar wel in praktische zin een basis voor concurrentie wordt. En die kant moeten we met elkaar echt niet op willen, want dat ondergraaft de solidariteit die aan de basis van ons stelsel ligt. De verevening is opgezet en bedoeld om dit te voorkomen. Zodat er niet geconcurreerd wordt op basis van gezondheid. Door de verevening kan een zorgverzekeraar met veel zieke klanten in principe net zo’n goede betalingsbalans hebben als een zorgverzekeraar met verhoudingsgewijs meer gezonde klanten. In een ideale wereld zou je die verevening vooraf helemaal op orde moeten hebben en is een verevening achteraf overbodig, of zelfs contraproductief. Maar die situatie bestaat op dit moment niet, en dus ben ik heel blij dat de Tweede Kamer zo duidelijk van de minister heeft gevraagd om rust en bezinning bij elke stap. De Tweede Kamer heeft zijn verantwoordelijkheid genomen en ook de toezeggingen van de minister in het debat stemden tot optimisme. Bijvoorbeeld als het gaat om de toezegging dat de ex ante verevening echt zal worden verbeterd. Ik ben heel nieuwsgierig naar het concrete vervolg dit najaar wanneer minister Schippers haar uitgewerkte plannen presenteert.

Diana Monissen, voorzitter raad van bestuur van De Friesland

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

2 mei 2011

Diana stelt zich hier kwetsbaar op, en dat is te waarderen. Ze stelt heel duidelijk dat verzekeraars gewoon over de rug van de zieke patiƫnten zullen streven naar het maximaliseren van de marges, als het stelsel daar ruimte toe laat. En dat uit de mond van een vz RvB van een zorgverzekeraar... Het zijn dit soort mensen die op belangrijke momenten het maatschappelijk belang boven dat van hun werkgever plaatsen en ons waarschuwen voor hun werkgever. Complimenten!!!

tjark reininga

3 mei 2011

de kern van dit betoog is de door mij al vaker opgeworpen stelling dat de discussie vooral wordt bepaald door het streven de zorg betaalbaar te houden voor diegenen, die deze (nog) niet nodig hebben. dit heeft het zelfde effect als het door mw Monissen gesignaleerde richten van de prijsconcurrentie op de gezonde klant. de kosten van de zorg voor wie deze nodig heeft zullen stijgen, via hogere premies, eigen bijdragen en/of het schrappen van voorzieningen.

de regierol die de verzekeraars is toebedeeld is daarbij zowel zinvol als een bedreiging. zinvol is, dat verzekeraars zich naast hun verzekerde opstellen wanneer deze met zijn vertrouwende adviseurs (m.n. uit de eerste lijn en de mantelzorg) de nodige zorg (en de aanbieders) selecteert. dan kunnen zij de kennis van de zorgafhankelijke vergroten en daarmee diens zeggenschap over zijn eigen situatie.
bedreigend wordt het wanneer de verzekeraar eerst zelf bepaalde aanbieders selecteert en zich a.h.w. in de plaats van de zorgafhankelijke stelt. daarmee wordt diens keuzevrijheid belemmerd en daarmee de marktwerking. dit kan zich ook voordoen wanneer een zorgverzekeraar een financieel belang neemt in een zorgaanbieder.

in veel gevallen staat het idee van marktwerking in de zorg sowieso op gespannen voet met de keuzevrijheid van de zorgafhankelijke: nood, timing en beschikbaarheid laten voor (vrije) keuze nauwelijks ruimte, bijvoorbeeld bij SEH.

EvANRLnOHCH

8 juni 2011

Stands back from the kbyeorad in amazement! Thanks!

Top