BLOG

PGB: alles kan met cash for care

PGB: alles kan met cash for care

Het politieke debat over het persoonsgebonden budget is voor Prinsjesdag al in volle hevigheid losgebarsten. Wat mij opvalt, is dat de argumentatie over het PGB wel erg kort door de bocht is.

Het zou te populair zijn, daarom te duur. Je betaalt er zorg mee die voorheen gratis was (mantelzorg) en het is fraudegevoelig. Kortom, een hoop geld in een zwart gat met een strijkstok van malafide tussenpersonen. Dat debat moet naar mijn idee anders. En zoals vaker, kijk ik even internationaal, om de vraag voor ons land scherper te krijgen.

Variëteit van constructies

Het PGB is niet iets typisch Nederlands. In bijna alle Europese landen zijn er vormen van persoonsgebonden financiering ofwel cash for care: België, Denemarken, Duitsland, Engeland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië, Luxemburg, Oostenrijk, Polen, Portugal, Slovenië, Spanje, Tsjechië, Zweden, Zwitserland. En dan vergeet ik er ook nog een paar.

Het gaat in die landen om een variëteit van constructies. In de meeste landen gaan de middelen direct naar de cliënt en zijn ze gerelateerd aan de zorgzwaarte. De bedragen variëren enorm: van € 100 tot € 200 per maand tot € 2.500, als vast bedrag afhankelijk van zorgzwaarte of inkomens- of vermogensafhankelijk. De fiscale belasting varieert eveneens sterk.

Goedkoper, efficiënter, beter

Het PGB beoogt vaak een alternatief te bieden voor zorg in een intramurale setting of voor professionele thuiszorg. Cash for care is goedkoper, efficiënter en beter op de vraag afgestemd dan professionele zorg, zo is de veronderstelling. In Nederland lijken we dat anders te zien. Er zijn ook landen waar de middelen een aanvulling op het pensioen zijn (Finland, Noorwegen, Portugal, Slovenië, Slowakije). Het gaat dan eigenlijk om inkomenssteun. Die kunnen mensen inzetten voor zorg, maar ze mogen er ook wat anders mee doen. Het idee van de kinderbijslag, zou je kunnen zeggen.

Sommige landen zetten cash for care in om meer dynamiek in het aanbod krijgen: ze willen nieuwe toetreders. Dat heeft in Duitsland en Engeland zo uitgepakt, maar in Oostenrijk en Italië niet. En er zijn landen die voor PGBs kiezen omdat reguliere professionele zorg ontbreekt en om via familiezorg gaten in het zorgaanbod te compenseren (Italië, Spanje). Ook daarin heeft het politieke debat in Nederland een andere kant kleur.

Waarden

Naast deze min of meer pragmatische of politiek-strategische afwegingen, spelen ook waarden in de samenleving een rol bij de keuze voor de Cash for care vorm. In het ene land zijn familiewaarden belangrijker dan in het andere. De persoonsgebonden financiering wordt dan ingezet om familieleden in de gelegenheid te stellen de zorg te bieden, die ze willen bieden. Zij zouden anders buiten sociale regelingen vallen en in armoede terecht komen (Duitsland, Italië, Ierland, Oostenrijk). In enkele gevallen gaan de middelen direct naar de mantelzorgers (Engeland en Ierland), meestal, echter, naar de cliënt zelf. In dat laatste geval regelt het ene land het ‘netjes’ met contracten en afdracht van belastingen. Maar er zijn ook landen die het open laten. Ze vragen weinig of geen verantwoording (Duitsland, Italië, Oostenrijk, Tsjechië). In Italië en Oostenrijk heeft dat tot een enorm grijs circuit van migranten geleid.

Vouchers

In de Noordelijke landen van Europa zien we relatief weinig Cash for care. Cliënten krijgen daar vooral zorg in natura of de transactie gaat via vouchers. Over beide hebben ze dan veel keuzevrijheid. De Scandinavische landen zijn echter wel aan het opschuiven. Naast het ruimhartige aanbod door (dikwijls) overheidsvoorzieningen, willen zij via nieuwe toetreders nieuw en beter aanbod te ontwikkelen.

Alles kan

Kortom, PGB’s kunnen op allerlei manieren, wat ook maar de uitkomst van het debat is. Gedeeltelijk afschaffen en ombouwen van de huidige regeling in Nederland kan dus ook. Maar de discussie moet wel zuiver worden gevoerd. Het middel PGB moet het doel dienen. Maar wat is ons doel? Goedkoper, verschuiving van uitgaven, meer cliëntgericht, flexibeler, professioneler, zorg in de samenleving bevorderen, familiezorg stimuleren of overnemen, reguliere aanbieders tot innovatie stimuleren, nieuwe toetreders aantrekken, marktwerking bevorderen, gaten in de zorg dichten, armoede voorkomen? Alles kan, en het hoeft niet per se via Cash for care. Maar bij de discussie over het PGB moet het wel gaan over wat we met deze financieringsvorm willen. Het gesprek over het ‘zwarte gat´ dat we moeten dichten, is niet passend. Een beetje beschaafd land heeft een vorm van cash for care. Daar moeten we over spreken zonder dat de discussie uit de bocht vliegt!

Henk Nies

7 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

9 september 2011

Een beetje beschaafd land heeft een vorm van cash for care.

Precies.

De vraag is hoe beschaafd Nederland eigenlijk wel is?

Zet de verslagen uit de Tweede en Eerste Kamer over het invoeren van het huidige zorgstelsel, de toezeggingen en beloften door de Minister en Kamerleden nu eens naast de huidige ingrepen en stel vast dat de salami tactiek ook twee kanten op kan gaan: steeds een plakje erbij tot je een worst hebt, maar ook steeds een plakje eraf tot er alleen het draadje over blijft.

Dat krijg je als het Ministerie van Financiën aan de touwtjes trekt op basis van macro cijfers en dogma's uit het verleden, het verre verleden, het verleden van voor 1940.

Met de afbraak van het PGB zijn we weer een stukje verder terug in de tijd.

Hoe beschaafd is Nederland? Als je als land de zorg ziet als een schadelast, een te verzekeren vorm van schade, dan is het antwoord snel gegeven.

ANH Jansen

9 september 2011

"Rapport cpb over #Pgb bezuiniging helpt de #zorglandbouw. Nu is de Politiek aan zet."

Dit is de inbreng via Twitter van een directeur van een zorgverzekeraar, Menzis.

Geen verrassing voor een schadeverzekeraar. Aan het PGB heeft een verzekeraar helemaal niets. Gaat ten koste van zijn omzet en winst. Via het zorgkantoor of nog liever via de Zorgverzekeringswet kan Menzis nog een kruimel meepakken. Belofte aan policiti van de verzekeraars is bekend: wij laten de premies minder snel stijgen. En de politici trappen er in.

Droogleggen die "zorglandbouw"!

Hoe beschaafd Nederland is spreekt uit deze twitter.

Anoniem

9 september 2011

Als Henk Nies zich wat minder op het buitenland richt en wat meer op Nederland dan had hij begrepen dat zijn blog zodanig achter de feiten aanloopt dat de blog enkel voor de geschiedschrijvens onder ons nog relevant is.

Spierings

10 september 2011

Dat de Pgb al in veel landen en in veel vormen bestaat is genoegzaam bekend..
Maar ondanks de opmerkingen en mening van de schrijver heeft Nederland een zeer goede PGB regeling.
Zo goed zelfs dat diverse landen die willen bezuinigen op de zorg en begeleiding van gehandicapte mensen het Nederlandse Pgb model willen overnemen. Engeland is hiervan een vers voorbeeld.
Daarnaast is de gemelde inkomenssteun aan de mantelzorgsters /Pgb houders in feite eigenlijk een bezuiniging voor Nederland .
Lees verder voor mijn uitleg
Geen enkel bedrag dat uitbetaald wordt via de Pgb houders is zwart en daardoor vervallen voor veel informele zorgverleners en Pgb houders geheel of gedeeltelijk hun recht op zorg,huur en kindertoeslag!
Ook halveert hun WIA of bijstandsuitkering en dragen ze over hun verdiensten minstens 33 % zorg toeslagen en inkomstenbelasting af.
Wanneer een eigen inwonende partner geld uit het PGB verdiend verhoogd automatisch de eigen bijdrage die gebaseerd is op het gezamenlijk belastbaar inkomen waardoor er minder geld overblijft om uit te betalen aan de zorg...
Dus de plannen om partners een lager uurtarief te betalen is middels de verhoogde eigen bijdrage al gedeeltelijk van toepassing.
Daarnaast is in de Pgb regels vastgelegd dat de zorgkosten die uitbetaald zijn niet hoger mogen zijn dan 70 % van het zorg in natura tarief.
Dus elke bezuiniging die Wilders wil halen uit het Pgb wordt teniet gedaan door verhoging van voornoemde sociale uitkeringen en inkoop zorg in natura.
Daarnaast heeft er middels de Pgb regeling voor veel mensen een serieuze verbetering in hun maatschappelijk en sociaal welbevinden plaatsgevonden welk niet in geldwaarde uit te drukken is.
Jammer dat vooral het laatste element vernietigd wordt door bezuinigingen die geen bezuiniging zijn...

Adrie van Osch

11 september 2011

Beste Henk,
Bedankt voor dit overzicht en voor je oproep om de discussie over de PGB's (en dus over de toekomst van onze zorg) zuiver te voeren. Zeer terecht. Ik lees alleen nog geen inhoudelijke bijdrage aan die discussie.
Voor mij is in de lange periode dat ik nu werk in de zorg, de groeiende complexiteit van ons zorgstelsel en de enorme kosten die daarmee samenhangen het grootste hangijzer. Een SIMPEL PGB-stelsel zou heel veel andere regels in de langdurige zorg overbodig maken. En met die bespaarde miljarden op overheden, autoriteiten, verzekeraars, college's, organen, aanbieders (bestuurders, managers, administraties en juristen) kunnen we meer zorg bieden. En de client heeft een volledige eigen keuze.
Maar ja, waarschijnlijk is dit allemaal te simpel!

ANH Jansen

11 september 2011

"En met die bespaarde miljarden op overheden, autoriteiten, verzekeraars, college's, organen, aanbieders (bestuurders, managers, administraties en juristen) kunnen we meer zorg bieden. "

Zie hier de belangen afweging die wordt gemaakt. Verdienmodel van bovenstaand beschreven groep staat haaks op uitbreiden of in stand houden PGB. En welke lobby heeft gewonnen in Nederland? Juist.

Verzekeraars hebben de beste lobby in Den Haag. Nemen de AWBZ over, delen van de WMO onder de belofte dat zij na aftrek van eigen kosten en een geringe winst, want werkend zonder winstoogmerk, de klus beter en goedkoper kunnen klaren dan een NHS achtig model.

Nederlandse politici en ambtenaren zijn dan maar al te bereid om dan hun probleem over de schutting te werpen.

Van een krimpende overheid is echter geen sprake. De kosten aan Openbaar Bestuur zijn inmiddels hoger dan de kosten aan gezondheidszorg.

De beste lobby in Nederland hebben dan ook de ambtenaren en politici zelf. Het is zoals Gerrit Zalm het onlangs vertelde in Buitenhof: de burger is in dit land altijd de klos. Inmiddels wordt 60.3% van zijn inkomen door de Overheid afgenomen. Een wereldrecord. Ook de VVD vindt dat het macro beslag van de Overheid op de burger niet mag dalen. In het belang van de overheid.

Een PGB geeft de burger de vrijheid en dat past niet in een land waarin de Overheid 60.3% afroomt.

Twee redenen dus om het PGB af te schaffen. En het is de liberale VVD dit de klus klaart.

TKUYGnCKHCffij

19 november 2011

If not for your writing this topic could be very covnoltued and oblique.

Top