BLOG

Cliënt wil hulp bij maken keuzes voor zorg

Cliënt wil hulp bij maken keuzes voor zorg

Het lijkt zo mooi, iemand die zorg nodig heeft geef je een voucher. Die voucher is geld waard. De cliënt betaalt met de voucher voor de zorg die hij nodig heeft. Zo heeft de cliënt de regie èn maximale keuzevrijheid. En de zorgverlener levert maatwerk. Want wie betaalt, bepaalt.

De zorgcheque

De zorgcheque zou dus een prachtig instrument kunnen zijn, precies tussen het persoonsgebonden budget (pgb) en de zorg in natura van instellingen in. De zorgcheque kan mensen ontlasten van de organisatorische rompslomp die veelal met het verlenen van zorg gepaard gaat. Als je op vakantie een voucher voor de jeepsafari inlevert dan wordt er een auto geregeld, er is een lunch beschikbaar, je ziet mooie dingen onderweg en je weet dat je weer terug wordt gebracht. Een voucher in de zorg zou ook zo kunnen werken. Je maakt je keuze en dan wordt het voor je geregeld.

Vraagtekens

Toch is het de vraag of de voucher het ultieme middel is om de regie van de klant te versterken. Andere, simpeler maatregelen zijn effectiever dan het optuigen van een nieuw betaalsysteem.

Keuzemenu voor cliënt

Dat geldt vooral voor cliënten die direct zorg nodig hebben en geen tijd hebben om  te kiezen. En er is een groep die niet wil kiezen uit de grote hoeveelheid mogelijkheden van zorg en ondersteuning maar uit een passend pakket. Voor deze laatste groep zou er een keuzemenu moeten zijn dat is toegespitst op haar ziekte-beeld.

Keuzevrijheid

Als je deze cliënt vraagt wat hij wil, dan vraagt hij niet om een zorgcheque. Keuzevrijheid klinkt mooi, maar meestal valt er niet uitgebreid te kiezen. De cliënt wil wel keuzemogelijkheden en ondersteuning bij het maken van keuzes voor zorg . De voucher kan dan worden beschouwd als een menukaart met voorgerecht, hoofdgerecht en toetje. Op het menu staan: welzijn, zorg en ontspanning. U kunt kiezen en het wordt geregeld.

Onderzoek naar menu

Frieslab heeft hier met de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) onderzoek naar gedaan. Veertig experts stelden op basis van een anonieme casus een passende zorgmenukaart samen. Een cliëntenpanel deed hetzelfde. De vraag was: wat denkt u dat deze klant in deze specifieke casus nodig heeft aan zorg en ondersteuning en waar zou hij uit willen kiezen?

Minder keuzemogelijkheden

Wat bleek? Het klantenpanel pleitte voor minder keuzemogelijkheden dan de experts. En de cliënt zelf? Die koos wat hij al had.

Als cliënten de mogelijkheid krijgen kiezen ze in het algemeen niet iets anders, zo blijkt ook uit het onderzoek naar resultaatgerichte bekostiging in Drenthe. In de gemeente Boarnsterhim faciliteren ze de regie van de klant heel anders.

In die Friese gemeente zijn zogeheten meitinkers actief, zij denken met de klant mee over hun zorgvraag en bespreken passende oplossingen. Ook benoemen zij alternatieven, waardoor het inzicht in keuzemogelijkheden wordt vergroot en creatieve oplossingen buiten het standaardaanbod worden gevonden. Hiermee bespaarden ze vorig jaar 200.000 euro op de WMO met gelijk gebleven klanttevredenheid.

Cliënten die ondersteund worden door meitinkers zijn zeer tevreden met de cliëntgerichtheid in de fase van vraagverheldering, informatievoorziening en indicatiestelling. De vraag van de cliënt is leidend. De cliënt lijkt  geen behoefte te hebben om meer zelf uit te zoeken, of gebruik te maken van andere onafhankelijke adviseurs, maar vraagt het liever aan familie of meitinker.

Kortom: cliënten die wij bevroegen vragen niet om een nieuw betaalsysteem. Zij vragen om het faciliteren van de eigen regie op zorg. De uiteindelijke keuze is voor hen minder belangrijk dan het gevoel grip te hebben op het maken ervan.

Sanja Bouman
programmamanager Frieslab

3 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

2 december 2011

dit resultaat ligt natuurlijk voor de hand. de mogelijkheden en nieuwe ontwikkelingen zorgen voor een gigantisch bos aan keuzemogelijkheden, waarin het moeilijk wordt de meest geschikte boom te onderscheiden. bovendien moet vaak onder druk van een fysieke of psychische noodsituatie gekozen worden.

een aantal keuzes kan daarbij vooraf gemaakt worden, zoals die van de adviseurs (en eventueel gedelegeerd beslissers). daaronder vallen behalve directe familieleden vaak mensen in de eerstelijnszorg. de schaalvergroting in de eerste lijn maakt de band tussen die mensen en hun patiënten/cliënten niet alleen ruimer, maar ook zakelijker. de conclusie moet echter niet zijn de controle (via protocollen, verzekeraars en toezichthouders) te versterken, maar de ruimte voor het aanhalen van die band te vergroten. vooral de rol van de (huis)arts als vertrouwenspersoon in gezondheidszaken moet beter worden gefacilliteerd.

Yvonne van Gilse

4 december 2011

Het experiment met de zorgchecque bestond niet alleen uit een directe betaalrelatie tussen client en aanbieder. Tijdens het experiment werden clienten ondersteund in het maken van de keuzes die bij hen paste. Want het klopt, dat is belangrijk. Vooral omdat mensen door de huidige manier van organiseren niet meer gewend zijn dat zij kunnen kiezen en invloed kunnen hebben op wat er gebeurt. Vraagverheldering en informatievoorziening aan clienten maakte onderdeel uit van het experiment.
Door het experiment met zorgchecques kregen mensen mogelijkheden die er eerder niet waren. Bijvoorbeeld gaan wonen in een verzorgingshuis en activiteiten blijven doen die door de welzijnsorganisatie worden georganiseerd; of een medewerker die bij je thuis schoonmaakte ook in het verzorgingshuis te laten komen om schoon te maken. En de betaling daar dan ook op aan te passen.
Dat mensen niet massaal hebben gekozen voor een zorgchecque verbaast mij niet echt. Iets dat anders en nieuw is dan 'normaal' heeft tijd nodig. Natuurlijk vragen mensen in eerste instantie niet om een nieuw betaalsysteem. Maar een nieuw betaalsysteem maakt het misschien wel makkelijker om als client grip te hebben op je levensomstandigheden. Vooral omdat de zorgaanbieder zich beter realiseert voor wie hij werkt.

Hoogendoorn

4 december 2011

Het klinkt als een mooi voorbeeld van lokale en individuele ondersteuning in het maken van keuzes mbt persoonlijke zorg en welzijn. Dorpsondersteuning lijkt hier veel van weg te hebben. Hoe was of is de financiering van de metingen geregeld?

Top