Partner
nieuws

BDO-benchmark Ziekenhuizen 2016

BDO-benchmark Ziekenhuizen 2016

Hoewel de gemiddelde financiële prestatie van ziekenhuizen stabiliseert, groeit de kloof tussen financieel gezonde en minder presterende ziekenhuizen in Nederland. Van de 68 algemene ziekenhuizen scoren er 15 een onvoldoende als het gaat om hun financiële prestaties, 28 ziekenhuizen scoren een 8 of hoger.

Gemiddeld genomen verslechterden de rendementen en verbeterden de solvabiliteit en liquiditeit in de sector. Het gemiddelde rapportcijfer daalde van een 7,1 vorig jaar naar een 6,8 dit jaar. Ziekenhuizen die langdurig te maken hebben met achterblijvende financiële resultaten, lopen onverminderd risico failliet te gaan.

Dat concludeert BDO Accountants & Adviseurs op basis van zijn jaarlijkse Benchmark Ziekenhuizen. Daarin rangschikt BDO 68 algemene Nederlandse ziekenhuizen op basis van hun financiële jaarverslagen van 2015. Het gezamenlijke resultaat bedroeg in 2015 253 miljoen euro, 30 miljoen minder dan een jaar eerder. BDO noemt de teruggang in de resultaten van de ziekenhuizen zorgelijk. Het risico bestaat dat gemiddeld genomen onvoldoende marge wordt gemaakt om veranderingen te realiseren en noodzakelijke investeringen, waaronder innovatie, te financieren.

Ziekenhuizen met onvoldoendes in de gevarenzone

Een aantal ziekenhuizen presteert financieel gezien jaar op jaar onvoldoende. Hun positie lijkt verder te verslechteren. De ziekenhuizen die nu een onvoldoende scoren, presteren met een gemiddeld rapportcijfer van een 3,5 slechter dan de ziekenhuizen die vorig jaar een onvoldoende scoorden. Zij scoorden vorig jaar gemiddeld een 4,5. “Als deze ziekenhuizen niet snel maatregelen nemen om hun prestaties te verbeteren, dan kan het wel eens te laat zijn,” waarschuwt Chris van den Haak, partner bij BDO en voorzitter en tevens onderzoeker bij de branchegroep Zorg.

Fusie geen garantie voor direct positief resultaat

Ziekenhuizen die fuseerden, presteren het eerste jaar na de fusie meestal slechter. Bij zes van de negen ziekenhuizen die in 2014 of 2015 fuseerden, is de financiële positie verslechterd. Bij één ziekenhuis bleef de financiële prestatie gelijk. Twee gefuseerde ziekenhuizen slaagden erin direct hun financiële positie te verbeteren. Het is volgens BDO de vraag of een fusie op lange termijn leidt tot een betere financiële performance.

Zelfreflectie en regie pakken om te verbeteren

Van den Haak adviseert ziekenhuizen zichzelf continu kritisch te bekijken. De onverminderd complexe en steeds veranderende omgeving maakt dat eisen vanuit financiers strenger worden en dat banken terughoudend zijn bij kredietverstrekking. “Ziekenhuizen moeten daarom nagaan hoe zij zowel maatschappelijke als financiële veranderingen het hoofd kunnen bieden. Zelf regie nemen in veranderprocessen is daarbij essentieel. Wacht niet af totdat andere partijen, zoals zorgverzekeraars of banken keuzes maken, maar anticipeer daarop.”

Niet alleen nieuwe businessmodellen, maar ook investeren in het verandervermogen en innovatie zijn daarbij van belang. “Ziekenhuizen doen er verstandig aan de samenwerking met andere partijen in de zorgketen op te zoeken. Daarvoor is het nodig dat de overheid inzet op vereenvoudiging van het zorglandschap.”

Het ideale model voor het ziekenhuis van de toekomst is volgens Van den Haak een organisatie waarin de belangen van medisch specialisten en het ziekenhuis volledig gelijkgericht zijn. Daarvoor is het nodig dat medisch specialisten enkel de keuze hebben tussen eigenaarschap van het ziekenhuis, een dienstverband of een combinatie van beide. BDO roept de overheid op om dit snel af te dwingen.

1 Reacties

om een reactie achter te laten

Paul Witteman

31 oktober 2016

Fusieziekenhuizen niet altijd gezonder….

Ziekenhuizen geven diverse redenen aan om te moeten fuseren. Vaak genoemde argumenten zijn; verbetering van de financiële situatie en verbetering van de kwaliteit. In september en oktober zijn in dit kader twee interessante rapporten verschenen die deze argumenten weerleggen. Zo kwam in het rapport: “BDO Benchmark Ziekenhuizen 2016” (door Accountskantoor BDO) naar voren dat ziekenhuizen door een fusie vaak niet financieel gezonder worden. En in het rapport: “Ziekenhuisfusies en Kwaliteit van Zorg” ( door Autoriteit Consument en Markt) werd de kwaliteit van zorg ook aantoonbaar niet beter door een fusie.

Bravis Ziekenhuis
Een mooi voorbeeld is het Bravis Ziekenhuis dat per 1 januari 2015 een fusieziekenhuis is geworden na de samenvoeging van de ziekenhuizen in Roosendaal en Bergen op Zoom. Het staat in 2016, ondanks de fusie, nog steeds in de top-15 ziekenhuizen die financieel onvoldoende presteren. Dat geldt niet alleen op financieel gebied, maar ook de kwaliteit van zorg, en dan met name op reumatologisch gebied, wordt op een opmerkelijke manier georganiseerd.

Reumatologie in het Bravis Ziekenhuis
Zo wordt de afdeling reumatologie in 2016 gevormd door twee gerespecteerde reumatologen op hogere leeftijd. De één is 65 en de andere 75 jaar. Eén van deze reumatologen werkt op maandag en dinsdag, de ander op donderdag en vrijdag. Op woensdag is derhalve geen reumatoloog aanwezig. Avond-, nacht- en weekenddiensten worden niet ingevuld en bij vakantie of congressen is er geen back-up.
De huidige twee reumatologen zijn waarnemers. De vergoeding van waarnemers is ca.
€ 800,- per reumatoloog per dag. Hiermee is dus een bedrag gemoeid van ca.
€ 160.000,- per jaar. Medio 2017 stoppen de huidige waarnemende reumatologen en zullen worden vervangen door twee fulltimers. De fulltimers starten begin januari 2017. De kosten voor deze fulltimers zullen daarmee al snel oplopen naar ruim € 400.000,- op jaarbasis. Opmerkelijk is dat de regio voldoende is voorzien van Reumazorg, terwijl in de regio Helmond er sprake is van enorme wachtlijsten door een chronisch tekort aan reumatologen.

Gezonde reumazorg?
Gelet op de eerdergenoemde rapporten rijst een oprechte vraag: “heeft het Bravis Ziekenhuis voor een financieel en kwalitatief gezonde oplossing gekozen voor de reumatologie in 2017, ondanks een forse toename van de kosten door twee nieuwe reumatologen fulltime in dienst te nemen, of gaat dit de toch al precaire financiële situatie van het ziekenhuis nog verder negatief beïnvloeden?
Een tweede vraag die hier gesteld kan worden is: “welke kwaliteit de afdeling Reumazorg in het Bravis ziekenhuis kan bieden in vergelijking met het gespecialiseerde Reumacentrum van Reumazorg Zuid West Nederland in Roosendaal?”

Reumatologie Bravis ziekenhuis vergeleken met het specialistisch Reumacentrum Zuid West Nederland
Het is een algemeen bekend feit dat als een ziekenhuis alle reumatologie van het adherentiegebied heeft, dit ongeveer 2% is van de totale DOT productie.
Per 1 juli 2015 zijn de toenmalige drie reumatologen van het Bravis ziekenhuis overgegaan naar Reumazorg Zuid West Nederland. Meer dan 90% van de reumapatiënten hebben hun dokter gevolgd naar het specialistische Reumacentrum. Hierdoor is slechts een fractie van het aantal reumapatiënten in het Bravis Ziekenhuis overgebleven.
In de huidige situatie zijn er twee reumatologen, verdeeld over 4 dagen per week, werkzaam in het Bravis Ziekenhuis. Door een gebrek aan voldoende reumapatiënten zijn deze dagen zeker niet volgeboekt. Dit resulteert in een dramatische daling van de totale omzet van de afdeling reumatologie in het Bravis Ziekenhuis en een enorme onnodige kostenverhoging op de totale exploitatie van het toch al financieel kwakkelende ziekenhuis. Exacte cijfers kennen we niet. Wel is het een opvallend feit dat alle verzekeraars in augustus 2016 nog steeds geen cijfers over 2015 ter beschikking hebben met betrekking tot de productie reumatologie van het Bravis Ziekenhuis.

Reumazorg Zuid West Nederland in Roosendaal toont sinds juli 2015 een consistente groei in de productie en scoren een 8,8 op kwaliteit. Ze bieden een bereikbaarheid van 7 dagen per week, 24 uur per dag. Deze bereikbaarheid wordt geborgd door inmiddels 10 reumatologen. Opmerkelijk is het feit dat op de dagen waarop geen reumatoloog in het Bravis ziekenhuis beschikbaar is, zij de avond, nacht en weekenddiensten in het Bravis ziekenhuis voor hun rekening nemen.
In het reumacentrum te Roosendaal zijn elke dag minimaal 2 reumatologen werkzaam en op sommige dagen zelfs 4 reumatologen. Bij moeilijke casuïstiek wordt een patiënt geconsulteerd door meerdere reumatologen in één sessie. Daarnaast heeft Reumazorg Zuid West Nederland de ondersteuning van 4 verpleegkundigen. Bovendien functioneert er het, door patiënten zeer gewaardeerde, one-stop-shop principe. Ook de unieke combinatie tijdens afspraken rond de dagbehandeling met een cito laboratorium analyse en röntgenkamer , een consult met een reumaverpleegkundige en reumatoloog op één dag is een enorme kwaliteitsimpuls. Dit scheelt een patiënt tot minimaal vier bezoeken per jaar.

Conclusies
Terugkijkend naar de rapporten en het voorbeeld van de afdeling reumazorg, zijn er sterke aanwijzingen dat:
1) Ondanks de fusie, het Bravis Ziekenhuis, door het te kleine marktaandeel eigenlijk geen gezonde financiële oplossing kan bieden voor de afdeling Reumatologie in 2017.
2) De afdeling reumazorg in het Bravis Ziekenhuis niet in de schaduw kan staan van de geboden hoogstaande zorgkwaliteit, zonder wachtlijsten, in het Reumazorgcentrum Zuid West Nederland in Roosendaal.

Is hier nu sprake van een bestuurlijke dwaling of liggen hier andere oorzaken aan ten grondslag?

Top