© frittipix / Stock.adobe.com
“Kleinschalige woonzorgaanbieders zijn groot geworden” is de titel van het rapport dat ABN AMRO heeft gepresenteerd. Daarin schetst de bank een beeld van een sector die enorm is gegroeid. In vijftien jaar tijd verdrievoudigde het aantal locaties verdrievoudigde naar 716. Dat komt neer op ruim 16 duizend appartementen. In Gelderland, Limburg, Noord-Brabant, Utrecht, Noord- en Zuid-Holland zijn de meeste kleinschalige woonzorglocaties te vinden. Diezelfde provincies hebben ook het hoogste aantal 80-plussers.
Vraag stijgt
De behoefte aan deze locaties blijft de komende jaren flink stijgen, staat in het rapport. Tot 2040 stijgt het aantal ouderen met een zorgindicatie dat past bij kleinschalige woonzorg met bijna 60 procent naar 270 duizend. Het gaat vaak om mensen die niet meer volledig zelfstandig kunnen wonen, maar met de nabijheid van zorgverleners wel deels voor zichzelf kunnen zorgen. Clusters van zo’n twintig tot dertig appartementen bij elkaar met huishoudelijke ondersteuning en sociale activiteiten sluit daar goed op aan. Deze kleinschalige woonzorg vervult volgens de opsteller van het rapport dan ook “een cruciale rol tussen thuis wonen en het verpleeghuis”.
Groei stagneert
Terwijl de vraag explodeert, stagneert de groei van het aantal locaties al twee jaar, constateert ABN AMRO. Oorzaken daarvoor zijn een tekort aan geschikte locaties, onzekerheid over toekomstige zorgbekostiging en terughoudendheid bij zorgkantoren om contracten te sluiten. Dat laatste komt ten dele doordat er leegstand is bij verpleeghuizen.
“Een grotere groep zorgbehoevende ouderen zal te maken krijgen met eenzaamheid, overbelaste mantelzorgers en veiligheidsrisico”, schrijft ABN AMRO. De afgevlakte groei is ook in tegenspraak met de wens van de overheid om ouderen langer zelfstandig te laten wonen en zorg in een verpleeghuis zoveel mogelijk te beperken tot de zwaarste gevallen.
Onzekerheid remt groei
Deels werkt de overheid de schaarste zelf in de hand door geen duidelijkheid te verschaffen over de toekomst van het persoonsgebonden budget. Ook de nieuwe leveringsvorm die afgelopen jaar is afgesproken in het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg draagt eraan bij dat het voor aanbieders minder aantrekkelijk is te investeren. Beleidsmakers werken nog aan de nieuwe vorm, die in 2028 van start moet gaan. De verwachting is dat de nieuwe vorm meer lijkt op het huidige modulair pakket thuis dan op het ruimere volledig pakket thuis en daardoor financieel minder aantrekkelijk is. De onzekerheid hierover zorgt voor terughoudendheid, staat in het rapport.
Regionale afstemming
De lastige situatie op de vastgoedmarkt (gebrek aan bouwgrond, netcongestie, personeelstekorten) zorgt eveneens voor een flinke rem op de groei. ABN AMRO raadt investeerders en projectontwikkelaars aan vooraf goed regionaal marktonderzoek uit te voeren. Daarnaast is vroegtijdige afstemming met zorgkantoren, huisartsen en gemeenten van doorslaggevend belang.
