HRM

Eén op acht specialisten heeft burn-outklachten

Ongeveer één op de acht medisch specialisten in Nederland heeft last van burn-outklachten en een verhoogd risico op een burn-out. Toch richten ziekenhuizen hier geen specifiek beleid op. De cultuur in ziekenhuizen blijkt zelfs een risicofactor te zijn bij het ontwikkelen van deze klachten. Erik Drenth, voormalig directeur VvAA Risicomanagement voor de Gezondheidszorg, deed aan de Universiteit Twente onderzoek naar de gevolgen voor de patiëntveiligheid.

Bij AIOS (Artsen In Opleiding tot Specialist) komen burn-outklachten zelfs nog meer voor. Concreet betekent het dat bij een gemiddeld ziekenhuis ongeveer 25 medisch specialisten last hebben van burn-outklachten, stelt Drenth vast in het onderzoek waarmee hij de executive Master Risicomanagement aan de Universiteit Twente afrondt.

Bij burn-out is sprake van extreme uitputting, cynisme en afstand nemen tot het werk en verminderde persoonlijke bekwaamheid. Uit internationale wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat burn-out bij (jonge) medisch specialisten en een verhoogd risico op het gebied van de patiëntveiligheid hand in hand gaan. Met andere woorden: artsen met burn-outklachten hebben een grotere kans om onbedoelde medische fouten te maken.

Geen beleid

Uit het onderzoek van Drenth blijkt dat ziekenhuizen niet over beleid beschikken dat expliciet bedoeld is om burn-outrisico onder medisch specialisten te ondervangen. "Er is weliswaar beleid op aangrenzende gebieden (bijvoorbeeld ten aanzien van het functioneren van medisch specialisten, leiderschap, het verbeteren van de aanspreekcultuur, de inzetbaarheid en vitaliteit van medewerkers) en er is uiteraard het overkoepelende kwaliteit- en veiligheidsbeleid, maar de risicoparagraaf van een willekeurig ziekenhuis gaat vooral over de risico's van voorgenomen fusies, de implementatie van een nieuw elektronisch patiëntendossier, contracten met de zorgverzekeraar en de veranderingen in de zorgsector als gevolg van de vele politieke ontwikkelingen", stelt Drenth.

De arbeidscultuur in het ziekenhuis is volgens Drenth zelf een risicofactor voor burn-out. "Binnen de werkomgeving in het ziekenhuis signaleren verpleegkundigen en assistenten als eerste mogelijke burn-outklachten bij jonge medisch specialisten, maar zij kunnen of durven hier geen actie op te ondernemen. Deze groep weet door het ontbreken van beleid niet hoe te handelen. Daarnaast vormt het verschil in positie, hiërarchie en status tussen artsen en niet-artsen vaak een te hoge drempel om als verpleegkundige of assistent feedback op mogelijke burnoutklachten te geven", aldus Drenth.   

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Arnout Orelio

29 april 2016

Zeer zorgwekkend. Ik ben benieuwd of er ook verschillen zijn tussen artsen in maatschap of in loondienst.

Ronald Teeuw

1 mei 2016

De uistpraak dat specialisten niet weten hoe te handelen door "het ontbreken van beleid" is opmerkelijk. En dat 1 op de 8 specialisten last heeft van burn-out klachten minder opmerkelijk is. Met drie muisklikken googlen kom ik bijvoorbeeld op de site van MCH https://www.mchaaglanden.nl/stimulansz/ziekten-a-z/burn-out
waarin staat beschreven hoe te handelen. Een beetje verkennen leert dat het getal van 1 op de 8 vaker genoemd wordt, los van de specifieke groep.

Ik kan mij er alles bij voorstellen - als niet-specialist - hoe belastend het beroep in de zorg is. Specialisten zijn niet werkzaam op een maatschappelijk eiland en hebben gezien de aard van hun beroep wellicht een verhoogd risico. Dat er "beleid" nodig is, behoeft toelichting. Als daarmee bedoeld wordt dat artsen (in opleiding) burn-out bij anderen (patienten of collega's of .....) moeten kunnen herkennen en daarop de juiste communicatie op af weet te stemmen, dan vraag ik mij af wat er dan aan "beleid" nodig is om de specialisten met burn-out klachten te helpen. Wat moet je ermee als je als arts herkent in een burn-out en hoort dat er voor mensen als jij beleid gemaakt gaat worden . . . . . .

Ik hoop dat dit rapport van de heer Drenth op zich al het nodige losmaakt aan de kleine gesprekken tussen artsen en verpleegkundigen. De volgende keer kan ik als patient is ieder geval ook even beter op mijn arts letten, zoals ik ook mijn gezin en collega's let :-)
Dank voor het rapport Erik Drenth! Misschien kunt u nog wat toevoegen over nut en noodzaak van beleid?

Gerdien de Wal

1 mei 2016

Waar ligt de oorzaak? Ik weet uit de naaste omgeving, dat het niet door de zwaarte van het werk komt. (Bijna) zonder uitzondering zijn verpleegkundigen, specialisten en AIOS zeer gepassioneerd met hun vak bezig. Die passie wordt een valkuil, als je de hoeveelheid uren ziet die er gewerkt moeten worden. Weken van 170 uur of meer (inclusief onderzoek en onderwijs) in academische ziekenhuizen is eerder regel dan uitzondering. En dat is onverantwoord. Niet alleen moet er goed beleid zijn, maar de sleutel zit vooral in meer handen aan het bed, aan de onderzoektafel en in de collegezaal!!

Gabrielle Verbeek

1 mei 2016

Ik geef lezingen en workshops over goed omgaan met tijd, ook bij deze doelgroep. Het valt me op dat jonge medisch specialisten ook nogal eens de combi hebben van hoge prestatienormen, lange wachttijden én een jong gezin, met alles wat dat met zich meebrengt. Goed je keuzes maken en 'tijdsparend' omgaan met indirecte zorgtaken, plus het werken met een eigen tijdstijl, je niet door alles laten meeslepen, is heel belangrijk. Verder is mijn inschatting dat sowieso de zorg goed is voor een fors percentage (dreigend) burnout. Het komt in de ziekenhuizen ook uitgebereid voor bij verpleegkundigen.

Gertjan Lind

1 mei 2016

De persoon met burnout klachten ontkent en verbergt deze vaak. Vaak heeft de omgeving al lang opmerkingen gemaakt. Dus simpelweg leren herkennen, bij jezelf (dat overkomt mij niet) of bij een ander (die krachtig zal ontkennen) is onvoldoende.

antoinet Oostindier

2 mei 2016

Burn-out is één ding, en wat te denken van de grote groep artsen met nog serieuzere klachten zoals een depressie. In het Medisch contact van 7-1-2016 wordt een onderzoek uit de JAMA aangehaald: een op de drie arts-assistenten heeft last van depressieve klachten of een depressie. Dit aantal stijgt sinds 1963 (terwijl de omstandigheden verbeteren). Ook hebben dokters een hogere kans op suicide. En verslaving is een bekend maar vaak verzwegen probleem. Wij zien in de behandelingen die wij bieden aan onze collega dokters en andere zorgprofessionals dat zij vaak te lang doorliepen zonder hulp te vragen, dat zij zich meer schamen voor hun klachten, en dat het adagium "de dokter is zelf nooit ziek" nog steeds een rol speelt. Zorg beter voor jezelf en daarmee dus ook voor je patient.


Top