ACTUEEL

'Roep om afschaffen marktwerking in de zorg is contraproductief'

'Roep om afschaffen marktwerking in de zorg is contraproductief'

De roep om de marktwerking in de zorg af te schaffen is onderdeel van een heilloze, populistische woordenstrijd en zal niet bijdragen aan het borgen van de zorg voor de toekomst. Dat schrijft Mark van Houdenhoven in het Skipr magazine. Volgens de CEO van de Maartenskliniek bestaat marktwerking in de zorg namelijk niet.

Van den Houdenhoven is naast CEO van de Maartenskliniek ook bijzonder hoogleraar Economische bedrijfsvoering in de gezondheidszorg aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit. Hij constateert in een essay dat hij heeft geschreven voor Skipr magzine dat de roep om minder marktwerking weer "in de mode is" en dat  minister Hugo de Jonge van VWS hierin "helaas" vooroploopt.

De Jonge zei begin maart in een interview met het AD dat de marktwerking in de zorg is doorgeslagen en moet worden ingeperkt. Als wethouder in Rotterdam streed de minister ook al tegen wat hij doorgeschoten marktwerking vond. Volgens Van Houdenhoven strijd De Jonge tegen iets wat niet bestaat.

Geen markt

Dat er in de zorg  geen marktwerking bestaat, zou blijken uit het feit dat er elk jaar een vast budget voor wordt afgesproken. Daarnaast is elke zorgverzekeraar verplicht om iedereen te verzekeren en geldt voor zorg binnen instelling een winstverbod. "Naar mijn weten wordt in geen enkele markt jaarlijks vooraf afgesproken hoeveel er mag worden verkocht", schrijft de CEO van de Maartenskliniek, "(..)wat je mag verkopen en (..) waarin deelnemers geen winst mogen uitkeren."

Bovendien is het in een vrije markt is altijd duidelijk bij wie je inkoopt, in de zorg niet, stelt Van Houdenhoven. "De gemeenten en zorgverzekeraars kopen zorg in. In weerwil van het verbod op winst zijn er ondernemers die zorg leveren en daar winst willen behalen. Zij halen dan de vreemdste capriolen uit. (..) De makkelijkste oplossing is dat zorgverzekeraars en gemeenten daar dan niet inkopen. Bijzonder is wel dat accountants, notarissen, advocaten en adviseurs dergelijke constructies faciliteren. Wellicht moeten zij verplicht worden gesteld zulke constructies openbaar te maken. Dan weten de publieke partijen wat ze waar inkopen. Om dit te realiseren hoeft de marktwerking niet te worden afgeschaft, maar moeten de huidige gedoogconstructies worden afgewezen."

Illusiepolitiek

Van Houdenhoven wijst erop dat wat de minister en vele anderen willen afschaffen vooral plaats heeft buiten de zorg. "Een groot deel van de zorggelden komt immers terecht bij ondernemingen die wel winst mogen uitkeren. Ondernemingen waarop de minister geen invloed heeft. Ondernemingen zoals bijvoorbeeld farmaceutische bedrijven die soms unfaire extreme winsten maken. In dit opzicht is het zelfs bijna gênant om de marktwerking te willen afschaffen. Alsof Novartis dan zegt: ‘Tuurlijk, gaan we doen. Meteen. We maken geen winst meer in Nederland. En niet alleen daar.’ Illusiepolitiek."

Hoogleraar Van Houdenhoven stelt voor deze problematiek een aantal oplossingen voor. Zo zou zorg niet alleen op de laagste prijs moeten worden ingekocht, moet er worden nagedacht over de optimale inzet van technologie en moet er in nieuwe medicijnen worden geïnvesteerd als deze daadwerkelijk iets toevoegen. Zorgaanbieders zouden moeten inzetten op samenwerking, waarbij zorg in netwerken rondom de patiënt wordt georganiseerd en bepaalde vormen van zorg worden geconcentreerd.

Contraproductief

Van Houdenhoven vreest dat de lege discussie over marktwerking ten koste van het belangrijke gesprek over de toekomst van de zorg. Hij benadrukt dat de Nederlandse zorg van goede kwaliteit is. "De eigenlijke vraag is hoe deze kwaliteit wordt behouden en verbeterd. Daarbij moet rekening worden gehouden met het gegeven dat er meer vraag naar zorg komt, dat de technologische mogelijkheden exponentieel groeien, almaar minder mensen zorg kunnen leveren en de betaalbaarheid onder druk staat", stelt hij. "Alarmistisch de noodklok luiden werkt contraproductief. Suggereren dat een zogenaamde ingreep - iets afschaffen - alles in één klap oplost, is een simplificatie van de werkelijkheid, dus kretologie."

14 Reacties

om een reactie achter te laten

E.Kriek

26 april 2019

Verbazend, dit verhaal.
Blijkbaar zijn de voorstanders van ons disfunctionerend systeem door de argumenten heen.
Toe maar: " contraproductief", "kretologie" , " illusiepolitiek" .
Open zenuw geraakt blijkbaar?
Hoe je het beestje ook wil noemen, beste meneer van Houdenhoven: dit stelsel werkt niet. Punt.

Jacob Wijnia

29 april 2019

En wat is een grote factor waarom het niet werkt? Omdat er niet gedaan wordt wat er gezegd wordt: er wordt gezegd dat de patient centraal staat maar uit alle acties blijkt dat uitsluitend de centen centraal staan :-(!

Koos Dirkse

29 april 2019

Alle attributen heeft de overheid ingesteld voor marktwerking: DBC’s, contractering, ‘zorgprodukten’ met ieder ziekenhuis eigen tarief, alles gedelegeerd aan commerciele verzekeraars, etc etc. En gooit daarnaast de ‘markt’ op slot!

Thierry Rijnhout

29 april 2019

CEO en hoogleraar Van Houdenhoven heeft gelijk als hij zegt dat zorg meer rondom de patiënt moet worden georganiseerd. En dat niet altijd zorg moet worden ingekocht op de laagste prijs. Zijn woordkeus is echter typisch het jargon van iemand die bestuurlijk betrokken is bij de zorg. Op afstand. De vraag is wat er in de praktijk van terecht komt. De zorgmiljarden vloeien niet alleen weg naar de farmagiganten. De facturatie van klinieken, ziekenhuizen en zorginstellingen spint garen bij de methode van de dbc's. Ingesteld door de overheid om toch maar vooral marktwerking te bevorderen. Er wordt zorg gedeclareerd die op papier geleverd is of geleverd had kunnen worden, maar in de praktijk niet is geleverd. Gemiddelde zorgkosten heet dat. Zullen we daar eens naar kijken met z'n allen? Dat levert dan misschien toch nog een interessante discussie over marktwerking op. Een economische bedrijfsvoering in de zorg staat in mijn ogen al snel haaks op goede zorg als je niet oppast en voortdurend kritisch bent op de zorg die je levert. Ga eens benchmarken in omliggende landen, kijk eens hoe daar alles is georganiseerd. Op papier is de Nederlandse zorg goed. Maar vanuit de patiënt bezien, vallen daar wel de nodige kanttekeningen bij te plaatsen.

Hilde te Riet

29 april 2019

Wie heeft u als uitgangspunt meneer Van Houdenhoven? Bent u ooit eindgebruiker geweest van de zorg? Heeft u ooit een hersenbloeding gehad waardoor u zelf niet meer kan zeggen wat u wel en niet wilt? Bent u ooit afhankelijk geweest van patiëntenvervoer waardoor u 6 verschillende buschauffeurs moet gedogen, allen met een heel verschillende vorm van innerlijke beschaving en dat je na de zoveelste klacht gaat vragen om een ander taxibedrijf bij de WMO en dat dan blijkt dat dat niet kan? Want ze hebben nu eenmaal deze organisatie gecontracteerd en niet die andere? Die beter is maar net een stukje duurder?
Hebt u ooit hulpverleners uit vier verschillende organisaties in huis gehad omdat dat nu eenmaal zo is afgesproken omdat de één dit betaald en de ander dát? Dat als je als mantelzorger gebruik wilt maken van respijtzorg en je een onderkomen hebt uitgezocht in de buurt van de dochter, dat dat niet kan van de ziektekostenverzekeraar omdat er met die instelling geen contract is afgesloten? Met wel met een verpleeghuis 20 km verderop wat uiteindelijk veel duurder is?
Dat het DBC lijkt te bepalen wanneer je uitbehandeld bent terwijl je nog heel hard je best doet om te leren praten? Dat je daardoor onder een ander soort hulpverlening terecht komt die uiteindelijk niet doet wat je nodig hebt om weer meer in eigen regie te komen?
Dat als de sociaal werker van de gemeente komt om te vragen wat je nodig hebt, je dat duidelijk maakt, het antwoord vaak is, dat je dat ergens anders moet halen omdat zij daar geen geld voor hebben?
Heeft u nog even meneer Van Houdenhoven?
Ik krijg last van plaatsvervangende schaamte als ik lees dat de zorg in Nederland goed is. Ik heb veel geweldige therapeuten, verpleegkundigen en patiëntenvervoerders meegemaakt. Veel hebben last van een niet functionerend systeem. Ga eens vragen wat eindgebruikers vinden van de marktwerking in de zorg, en hoe hen dat helpt om zo'n hoog mogelijk niveau van zelfredzaamheid te bereiken. Uw interpretatie van marktwerking in de zorg is een simplificatie van de werkelijkheid voor de eindgebruiker van die zorg.

Frank van den Tempel

29 april 2019

Op zich goede analyse van van Houdenhoven waarbij zijn pleidooi is voor zorg in netwerken waarbij de patient meer centraal wordt gesteld. Terecht wordt door de heer Thierry Rijnbout gewezen op een belangrijk pijnpunt in het stelsel. Het stelsel stimuleert nog veel teveel overbodige zorgproductie. De agenda van de zorgverlener moet tenslotte vol en dure apparatuur moet gebruikt worden. En dat lukt ook makkelijk omdat de vraag naar zorg in wezen oneindig groot is en de patient zoveel mogelijk aandacht wil. Sjoerd Repping van het 'Zorginstituut' heeft onlangs nog op gewezen op dit probleem. Van den Oudenhoven komt met een voorstel tot verbetering waarbij ook nog veel serieuzer aandacht mag worden gegeven aan dit probleem. Analyseer wat echte verbeterzorg is en doe de rest domweg niet meer. Schroef hiervan de budgetten ook echt terug. Het vele mopperen van sommigen zonder met een concrete systeemverbetering aan te komen heeft geen zin.

Har

29 april 2019

Dat al deze wetenschappelijke titels van de heer van Houdenhoven nog steeds niet door heeft hoe ziek het hele zorgsysteem feitelijk is. Voor meer een realistische weergave op details sluit ik mij aan bij de opmerkingen van Hilde te Riet .
Inzake de medicatie opmerking ziet de heer van Houdenhoven

Har

29 april 2019

Het juist , medicatie toeven als het daadwerkelijk wetenschappelijk is aangetoond dat het werkt .
Dat is overigens wel een weinig transparant proces ,en wordt juist dan weer afgeschermd door de markt werking . Die zelfde transparantie is overigens voor de zorgvrager in kwestie zijn/haar behandeling nauwelijks aanwezig .

Har

29 april 2019

Moet zijn hoeven.

J.W. Thissen

29 april 2019

Geheel eens met Mark van Houdenhoven. Roep om marktwerking in de zorg af te schaffen biedt geen oplossing en schept alleen verwarring. Het oude stelsel (van voor 2006) werkte niet. Vriend en vijand waren het er over eens dat gedetailleerde overheidssturing van het zorgstelsel steeds meer een belemmering was voor een kwalitatief goed en doelmatig functionerende zorg. Aanbieders en verzekeraars moeten in het huidige stelsel gestimuleerd worden om hun klanten/verzekerden zo goed mogelijk te bedienen. Het moeten opereren op een markt biedt die stimulans. Daarom is gereguleerde marktwerking ingevoerd. Na 13 jaar zijn ziekenhuizen en verzekeraars (gezien reacties van patiënten) er nog niet in geslaagd de zorg voldoende patiëntgericht te verzorgen. Technisch is de zorg goed. Maar vanuit service en gevoel van de patiënt niet. Daar moet aan gewerkt worden. De patiënt is immers de klant waar het om draait. Alle aandacht moet daar op gericht zijn zonder discussie over marktwerking zelf. Die discussie is contraproductief en in 2005/2006 uitvoerig al gevoerd..

E.Kriek

29 april 2019

Thissen stelt dus:
"Aanbieders en verzekeraars moeten in het huidige stelsel gestimuleerd worden om hun klanten/verzekerden zo goed mogelijk te bedienen. Het moeten opereren op een markt biedt die stimulans. Daarom is gereguleerde marktwerking ingevoerd. Na 13 jaar zijn ziekenhuizen en verzekeraars (gezien reacties van patiënten) er nog niet in geslaagd de zorg voldoende patiëntgericht te verzorgen. Technisch is de zorg goed. Maar vanuit service en gevoel van de patiënt niet. Daar moet aan gewerkt worden" .
Na 13 jaar werkt dit stelsel dus niet.
Los van de oplopende kosten.
Stop hiermee aub en bespaar ons uw gratuite prietpraat over " de patient centraal" .

Nico Kamminga

29 april 2019

Interessante discussie. Omdat de term 'marktwerking' door de politiek en media is geframed tot label waaronder alles wat misgaat in de zorg kan worden geplaatst, waaieren we alle kanten uit. Marktwerking is niet anders dan uitgaan van vraag in plaats van aanbod. Daar zijn we, mede dankzij de meet- en regelindustrie in de zorg, nog nauwelijks aan toegekomen. Het huidige systeem is in de basis goed, de verandering zien we nu langzaam maar zeker op gang komen. Als we aanbodgericht bezig blijven gaat het definitief vastlopen. Zie ook:
https://www.skipr.nl/blogs/id3828-de-zorg-kan-wel-wat-meer-marktwerking-gebruiken.html

J.W. Thissen

30 april 2019

Nog voor de heer Kriek
Het huidige zorgstelsel is zeker niet perfect. Maar wel het minst slechte. Je zou het kunnen vergelijken met de democratie. Werkt ook niet altijd goed, maar is wel het minst slechte systeem. Roepen dat je dan maar met het democratisch stelsel moet stoppen is niet zinnig. Dat geldt ook voor het huidige zorgstelsel. Het enige wat wel helpt is permanent verbeteren van het huidige stelsel. De politiek moet daar een belangrijke rol in spelen in het stimuleren/dwingen van marktpartijen om het beter te doen en niet gaan roepen dat marktwerking is doorgeschoten of dat marktwerking moet worden afgeschaft. Dat is zoals Mark van Houdenhoven aangeeft contraproductief. Hetzelfde geldt overigens om elkaars commentaar af te doen als gratuite prietpraat.

E.Kriek

1 mei 2019

" De gezondheidszorg staat voor een existentiële keuze. Een keuze die direct samenhangt met de vraag of de overheid de regie terugneemt en binnen publieke randvoorwaarden private zorgverlening en zinvolle innovaties faciliteert, of de omgekeerde situatie, waarbij private partijen de dienst blijven uitmaken en de publieke taak beperkt wordt tot het corrigeren van de collateral damage van echte marktwerking.

In het eerste geval kunnen we terugkeren naar de menselijke maat en staat de patiënt weer centraal, in het andere geval wordt de patiënt een dataverzameling"

https://gijsvanloef.nl/2019/04/05/gezondheidszorg-staat-voor-existentieel-vraagstuk/

Top