ACTUEEL

CPB: overbehandeling ggz na bezuinigingen

CPB: overbehandeling ggz na bezuinigingen

Na bezuinigingen van het kabinet in 2012 en 2013 besloot een deel van de psychiaters en psychologen andere klanten langer te behandelen, berekende het Centraal Planbureau.

"Mogelijk was hier sprake van overbehandeling", stelt het CPB na onderzoek. Per behandeltraject nam de gemiddelde behandelduur in 2012 toe met 8 procent en in 2013 met 9 procent. De extra behandeling had vrijwel altijd geen effect, concluderen de onderzoekers: "De resultaten van de behandeling van patiënten gingen er gemiddeld niet op vooruit."

Wegvallen patiënten

In 2012 en 2013 werden de verzekeringen voor de ggz beperkt. Aanpassingsstoornissen en problemen in de relationele sfeer werden niet meer vergoed vanuit het basispakket. Dat waren 17 procent van alle behandeltrajecten in de ggz. Het CPB bekeek in hoeverre psychologen, therapeuten en psychiaters daarna omgingen met het wegvallen van die patiënten. Het onderzoek is gebaseerd op cijfers van de NZa.

Productie-afspraken

Gebudgetteerde aanbieders zijn grote zorginstellingen die ieder jaar met een zorgverzekeraar een budget afspreken. Ze hebben een prikkel om de 'productie-afspraken' met zorgverzekeraars na te komen, omdat ze anders later misschien gekort worden. Gebudgetteerde zorgaanbieders nemen ongeveer 90 procent van de behandelingen voor hun rekening.

Zelfstandig

Zelfstandige psychiaters en psychologen worden betaald per behandeltraject. Zij behandelden na alle veranderingen nauwelijks langer dan voor de wijzigingen. Dit kwam vermoedelijk en onder meer doordat bij deze groep eerder geen sprake was van kortere behandelingen als gevolg van krappe budgetten. Die kortere behandelingen kwamen bij de gebudgetteerde zorgaanbieders wel voor.

Onzekerheid

Het CPB denkt dat - behalve het verlies aan inkomen - onzekerheid over behandelingen bij zorgverleners een reden kan zijn voor de langere behandelduur na de bezuinigingen. Ook was er voor de beleidswijziging minder capaciteit: "waardoor artsen impliciet of expliciet de perceptie hadden dat ze patiënten minder lang konden behandelen." 

Inefficiënties

Het CPB concludeert dat een te ruim budget tot inefficiëntiës kan leiden, "omdat zorgaanbieders de neiging hebben om beschikbare capaciteit op te vullen. Zeker in de geestelijke gezondheidszorg, waar de kwaliteit en effectiviteit van behandelingen moeilijk te meten is, is dit risico groot."

De effecten voor de langere termijn zijn niet onderzocht. Wel is het aanbod van deze zorg inmiddels afgenomen: de werkgelegenheid in de ggz daalde al in 2014 met ongeveer drie procent. VGZ ontwikkelde samen met ziekenhuis Bernhoven een programma tegen overbehandeling in ziekenhuizen, dat ook geschikt kan zijn in de ggz.

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Arne van Oranje

10 september 2019

Wat een kul onderzoek en conclusie over achterhaalde informatie, tussen 2012 en 2019 zit een eeuwigheid van verschil qua hoe de GGZ er nu voor staat.
Overbehandeling is nauwelijks meer aan de orde, meer dat er nu onderbehandeling plaatsvind door bemoeienis van de zorgverzekeraars door krappe budgetten en door op de stoel te gaan zitten van de zorgverlener.

Gelijk door de shredder.

Noud Engelen

11 september 2019

Complexe zaak, verkeerde conclusie. "Andere patiënten langer behandelen"? Uit eigen ervaring als klinisch psycholoog en directeur: in werkelijkheid kregen patiënten eerder in het behandeltraject een andere (ook correcte) diagnose toebedeeld omdat dan vergoeding van hun terecht psychisch probleem dan wél werd vergoed. Vaak betrof het persoonlijkheidsproblematiek in de context van een aanpassingsstoornis of relationele problematiek. In het DSM-systeem is dat allemaal mogelijk...

Rudy Douven

11 september 2019

Beste Noud Engelen,
We hebben de door u genoemde mogelijkheid van het hercoderen van diagnoses ook onderzocht. De resultaten hiervan zijn terug te vinden op pagina 33 van het CPB Discussion Paper dat op 10 september gepubliceerd is op de CPB website. Het blijkt dat het door u genoemde argument onze resultaten niet kan verklaren...

Vincent

11 september 2019

Dag,
In deze periode is de overgang gerealiseerd van afrekeningen o.b.v. verrichtingen naar afrekenen op basis van DBC's. Om die reden zijn instellingen druk op de behandelaren gaan leggen om volledig hun tijd te registeren (vnl. indirecte tijd). Er lijkt wellicht een toename in behandeltijd, maar feitelijk betrof het een correctie van niet geregistreerde indirecte tijd die er niet toe deed in de oude bekostiging. Vriendelijke groet, Vincent

Rudy Douven

12 september 2019

Beste Vincent,
Deze mogelijkheid hebben we ook onderzocht. Wanneer we de totale behandeltijd opsplitsen in indirecte tijd en direct tijd dan blijkt de directe tijd met ongeveer hetzelfde percentage toe te nemen als de totale behandeltijd. Daarnaast vinden we ook dat de behandelduur gemeten in dagen toeneemt voor vergelijkbare patienten. Deze analyses zijn terug te vinden in het CPB Discussion Paper op de CPB website.

Top