Finance

Actiegroep ziet vrije artsenkeuze opnieuw in het gedrang komen

Het kabinet probeert via de achterdeur de vrije artsenkeuze de nek om te draaien. Dat betoogt de Stichting Handhaving Vrije Artsenkeuze (SHVA) in een brief aan de Raad van State, die zich momenteel buigt over een wetsvoorstel dat voorziet in aanpassing van de contractering van zorg.

Met het wetsvoorstel wil het kabinet een einde maken aan de wildgroei van niet-gecontracteerde zorg in de wijkverpleging en de ggz. Alleen al in de wijkverpleging is het aandeel niet gecontracteerde zorg de afgelopen jaren gegroeid van dik 1 procent van het totale aanbod naar meer dan 6 procent. De kosten van niet-gecontracteerde wijkverpleging zijn twee keer zo hoog als de kosten van gecontracteerde wijkverpleging. Het aantal verleende uren zorg ligt zelfs 2,7 keer zo hoog.

Rechtbank

Om die reden proberen de zorgverzekeraars al geruime tijd op allerlei manieren om niet-gecontracteerde aanbieders te beteugelen. Zo brachten ze deze aanbieders eerder dit jaar een generiek kortingspercentage in rekening, maar daar stak de rechtbank een stokje voor. Van de rechter moeten zorgverzekeraars per zorgtype motiveren waarom zij een bepaalde korting heffen. De korting mag er bovendien niet toe leiden dat deze een drempel vormt voor kiezen van zorg van een niet-gecontracteerde zorgaanbieder. Dat is immers vastgelegd in de Zorgverzekeringswet.

Streep

Het wetsvoorstel Contractering Zorg moet zorgverzekeraars meer armslag gaan geven in de vorm van maximumtarieven voor niet gecontracteerde zorgaanbieders. Volgens de SHVA geeft het kabinet daarmee een eerste aanzet voor het verder uitkleden van de vrije artsenkeuze. Het vorige kabinet verslikte zich onder leiding van toenmalige minister Schippers van VWS in het onderwerp; de Eerste Kamer zette een streep door het wetsvoorstel voor selectieve zorginkoop.

Stap voor stap

“Dit keer pakken ze het slimmer aan”, stelt SHVA-voorzitter Ger Jager, die naar eigen zeggen vijfduizend zorgverleners vertegenwoordigt. “De vorige keer wilden ze de hele medische sector aanpakken waardoor de verontwaardiging groot was van psycholoog tot cardioloog. Nu begint het wetsvoorstel met de ggz, een zachte sector waar men niet gewend is van zich af te bijten en de wijkverpleging. Als de wet eenmaal is ingevoerd, kunnen de ministers simpelweg met een Algemene Maatregel van Bestuur stapje voor stapje medische sectoren toevoegen totdat de zorg in ons land helemaal is uitgekleed, zonder dat ze de wijziging aan de Tweede Kamer hoeven voor te leggen.”

Volgens Jager heeft het wetsvoorstel sowieso directe gevolgen voor het aanbod en de beschikbaarheid van ggz en wijkverpleging.  “Voor de patiënt zijn de gevolgen ronduit zorgelijk. Deze heeft amper nog keus anders dan de grote ggz-instellingen en ziekenhuizen”, aldus Jager. “En daar gelden veel langere toegangstijden die zelfstandige zorgaanbieders niet hebben.” Ook voorziet hij dat veel ggz-zorgverleners zullen stoppen, terwijl er al een kort aan personeel is in de ggz.

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Arne van Oranje

28 oktober 2019

Dus het hinderpaalcriterium wordt met deze wet compleet de nek omgedraaid. Ze zullen het echter brengen met dat de keuzevrijheid in stand blijft en ook de betaalbaarheid van de zorg.

Het aantal hiaten wat in de Zorgverzekeringswet 2006 is echt stuitend, daar komen we steeds meer achter als zorgaanbieder en zorgverlener.
Teveel macht voor de zorgverzekeraars en te weinig voor de zorgverlener.
Artikel 13, wat gaat over de vrije artsenkeuze, van de zvw 2006 zal met deze nieuwe wet een loos recht worden voor de zorgzoekende.

Laten we hopen dat deze wet uiteindelijk strand in de Eerste Kamer, want in de Tweede Kamer is het cordon Rutte c.s. te eensgezind en de oppositie te verdeeld. Eerder mag ook bij de Raad van State.

Wynand van de Ven

29 oktober 2019

Het hinderpaalcriterium is een effectief recept voor een onbeheersbare kostenstijging. (zie bijvoorbeeld https://www.tpedigitaal.nl/sites/default/files/bestand/Onbeheersbare-kostenstijging-dreigt-in-de-zorg-Wynand-van-de-Ven.pdf ) Het is daarom een goede zaak dat de overheid de mogelijkheid krijgt om dit hinderlijke effect van het hinderpaalcriterium weg te nemen. In tegenstelling tot wat de Stichting Handhaving Vrije Artsenkeuze (SHVA) stelt, tast dit de vrije artsenkeuze NIET aan. Vanwege de zorgplicht voor zorgverzekeraars is er een zeer ruime keuze van zorgaanbieders, en wie volledige vrije artsenkeuze wil kan een restitutiepolis kiezen. Voor doelmatige zorginkoop is het juist noodzakelijk dat er een hinderpaal bestaat om naar niet-gecontracteerde zorgaanbieders te gaan die onredelijk hoge prijzen vragen of onnodig veel zorg verlenen.

Natuurlijk hebben zorgaanbieders het recht om hun welbegrepen eigenbelang te behartigen, bijvoorbeeld een zo hoog mogelijke vergoeding, ook als ze geen contract met een zorgverzekeraar hebben. Maar doe dit niet met onjuiste en misleidende informatie. Bijvoorbeeld door te stellen dat door het afschaffen van het hinderpaalcriterium de zorg in ons land helemaal wordt uitgekleed. Of zoals 5 jaar geleden, toen in het Manifest voor vrije artsenkeuze ten onrechte werd gesteld dat de voorgenomen wijziging van artikel 13 van de Zorgverzekeringswet zou leiden tot een ‘schending van democratische grondbeginselen’ en een ‘historische aantasting van een fundamenteel recht om een eigen arts te kiezen’; en dat ‘de vrije toegankelijkheid van de zorg rechtstreeks wordt bedreigd en daarmee ook de kwaliteit van zorg’. Absoluut onjuist en misleidend.

Hopelijk wordt de publieke discussie nu wel fatsoenlijk gevoerd.

Wynand van de Ven
Emeritus Hoogleraar Sociale Ziektekostenverzekering, Erasmus Universiteit Rotterdam

Top