BLOG

Systematisch bijhouden van uitkomsten dient ggz-cliënt

Juist op individueel patiëntenniveau is het zinvol systematisch en herhaaldelijk psychometrisch verantwoorde meetinstrumenten te gebruiken.

Ook in de ggz worden de spreekwoordelijke spandoeken rondgedragen met teksten als: "Stop ROM als benchmark in de ggz". Voorop in de stoet loopt vaandeldrager en hoogleraar psychiatrie Jim van Os, die ook bekendheid verwerf met de beweging 'De nieuwe ggz'. En hoewel hij op veel punten op de hartelijke steun van P3NL kan rekenen, dreigt hier toch het kind met het badwater te worden weggegooid.

Laat er geen misverstand over bestaan: P3NL wil de administratieve lasten terugdringen en ook wij zien de beperking die Routine Outcome Monitoring (ROM)  heeft bij het benchmarken van zorg. ROM-gegevens kunnen ook nog niet gebruikt worden voor verantwoording richting bijvoorbeeld zorgverzekeraars of de inkoop van zorg. Je zou dit het badwater kunnen noemen. Maar ROM heeft grote waarde als vast onderdeel van psychologische, psychotherapeutische en pedagogische behandeling. Juist omdat hiermee een bijdrage kan worden geleverd aan de kwaliteit, effectiviteit en efficiency ervan. En ja, het instrument staat dus nog in de kinderschoenen, maar zonder ROM is gepast gebruik van zorg en transparantie over de effectiviteit niet mogelijk. En dat pleidooi voert P3NL van meet af aan.

Waarde

De waarde van ROM-gegevens wordt voor een belangrijk gedeelte bepaald door de verschillen die zo in beeld komen. Juist die verschillen kunnen ook dienen als leermiddel in intervisie en supervisie (‘leren door vergelijking met vergelijkbare anderen’) op het niveau van de individuele behandelaar, afdeling of instelling. En juist op individueel patiëntenniveau is het zinvol systematisch en herhaaldelijk psychometrisch verantwoorde meetinstrumenten te gebruiken:

-    het maakt zichtbaar hoe de klachten, het functioneren en/of de kwaliteit van leven zich gedurende de behandeling in de beleving van de patiënt ontwikkelen (transparantie)

-    het wordt makkelijker de voortgang van de behandeling regelmatig met de patiënt te bespreken en, als daar aanleiding toe is, de behandeling succesvol af te sluiten of het doel en aanpak van de behandeling tijdig bij te sturen (gepast gebruik)

-    de patiënt krijgt meer ruimte om mee te beslissen over duur, doel en aanpak van de behandeling (gezamenlijke besluitvorming)

Deze voordelen wegen in de visie van de bij P3NL aangesloten verenigingen en de ruim 20.000 daarbij aangesloten zorgverleners op tegen de tijd en kosten die behandelaars en patiënten aan ROM besteden. Tijd en kosten die zich ruimschoots terugverdienen in efficiëntere zorg. ROM komt ook niet voor niets terug in de verschillende behandelrichtlijnen. Ze is daarom ook opgenomen in het Kwaliteitsstatuut van de ggz. De professional en patiënt kunnen in de behandelkamer niet zonder ROM.

Work in progress

ROM-gegevens zijn nog (lang) niet waardevol genoeg om de zorginkoop door verzekeraars op te baseren. Tot die conclusie kwam de Algemene Rekenkamer over de ontwikkeling van de bekostiging in de ggz en het gebruik van uitkomst-criteria bij de zorginkoop. En daar zijn we het mee eens. Ik wil even het geheugen opfrissen van iedereen die meeloopt in de stoet achter het eerder genoemde spandoek. In verschillende bestuurlijke akkoorden heeft de ggz-sector – vertegenwoordigd door werkgevers, beroepsverenigingen, patiëntenorganisaties, verzekeraars en overheid – afspraken gemaakt over het gebruik van ROM als verantwoordingsinstrument.

Deze afspraken houden in dat ggz-instellingen en vrijgevestigden van iedere behandeling een begin- en een eindmeting aanleveren bij de Stichting Benchmark ggz (SBG). Hierbij is een beperkt aantal algemene meetinstrumenten toegestaan. De SBG berekent de effectiviteit van een behandeling op basis van deze begin- en eindmeting. De SBG geeft instellingen en zorgverzekeraars  inzicht in de behandeleffecten op instellingsniveau. Hiervoor is een rapportagemodule ontwikkeld, BRaM, waar gebruikers zelf rapportages mee kunnen maken.

Sceptisch

P3NL is voorstander van het openbaar en daarmee transparant maken van geaggregeerde ROM-gegevens van individuele behandelaars, afdelingen of instellingen. Van belang daarbij is wél dat de privacy van de cliënt gewaarborgd is en dat bij het vergelijken van ROM-gegevens (en benchmarking) rekening wordt gehouden met de aard en ernst van de onderliggende problematiek ('casemix'). 

Omdat dit laatste nog onvoldoende mogelijk is, staat P3NL op dit moment, maar dus niet uit principe, nog sceptisch tegenover benchmarks op basis van ROM-gegevens als basis voor het inkopen, contracteren en vergoeden van zorg. Dit is work in progress.

Het rapport van de Algemene Rekenkamer geeft volgens P3NL geen directe aanleiding het eerdere standpunt over de toepassing van de ROM en het aanleveren van ROM-gegevens aan SBG te wijzigen. P3NL staat daarmee achter het uitvoeren van de meerjaren afspraken die hierover zijn gemaakt in de Agenda voor Gepast Gebruik en Transparantie binnen de ggz.

Jeroen Muller

Voorzitter van P3NL, de federatie van negen beroeps- en wetenschappelijke verenigingen

Jeroen Muller_311

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Jan Alberts

9 februari 2017

In grote lijnen kan ik deze blog te onderschrijven, al vind ik de voordelen wat te positief neergezet maar soit, er zijn zeker voordelen aan ROMmen. Het probleem zit in de laatste alinea. "Sceptisch" zijn is een te milde stellingname naar mijn mening. Met alle mitsen en maren gewoon wel meewerken aan doorlevering van data aan SBG om je er vervolgens op te laten afrekenen vind ik erg onverstandig en een inschattingsfout.

David Krol

10 februari 2017

Hoewel de GGZ relatief vóór loopt wat betreft het op grote schaal meten van uitkomsten, doen we maar weinig met deze uitkomsten. Waar chirurgen, reumatologen en andere groepen medisch specialisten de uitkomsten van hun interne kwaliteitsmetingen aangrijpen om de zorg bìnnen hun eigen instelling te verbeteren (interne benchmark), kijkt een belangrijk gedeelte van de ggz-professionals liever naar wat er 'niet kan met ROM'. Eea is weliswaar verklaarbaar (als extrinsiek beleefde motivatie om iets te 'moeten doen' levert vrijwel altijd weerstand op), maar maakt mogelijk ook dat partijen op achterstand komen te staan als het gaat om het verbeteren van de effectiviteit van hun interventies.

ik ga als client liever naar een team toe dat gepassioneerd (intrinsiek gemotiveerd) aan interne benchmark doet omdat ze de kwaliteit en effectiviteit van hun behandelingen willen verbeteren, dan dat ik bij een team kom dat ROM afwijst.

Menno Oosterhoff

10 februari 2017

Ik reageer met een blog. Het kindje ROM dreigt te verdrinken in het badwater. Staat of komt zo op deze website

Chris

3 maart 2017

Begrijpt P3NL wel hoe dit in de praktijk gaat bij bijvoorbeeld vrijgevestigden in de BGGZ? Kennelijk niet. Bij product 'kort' komt het aantal minuten overeen met vijf behandelingen. Daarin moet je zoveel registraties doen die geen meerwaarde aan de behandeling zijn. De zorg moest toch goedkoper en efficiënter? Nog los van de extra kosten voor softwarepakketten en ROM lijsten, er achteraan gaan als de cliënt de ROM lijst niet kan invullen etc. De nu bij SBG aan te leveren lijsten behoeven niet de voorkeur te hebben om te gebruiken bij de behandeling. Ik ben niet tegen ROM maar wel tegen het voorgeschreven gebruik van de lijst en het aanleveren van de uitkomsten. Die gaat alleen de cliënt en behandelaar wat aan. Dan wordt ook het kwaliteitsstatuut genoemd. Allemaal extra gedoe en het heeft op geen enkele manier de behandeling van de cliënt verbeterd. En zal die ook niet verbeteren. Of je wel of geen contracten hebt met zorgverzekeraars: ROM en kwaliteitsstatuut zijn verplicht. Kijk eens rond op de websites en je ziet dat er amper aan wordt voldaan, handhaving vindt niet plaats (en is zelfs niet eens te doen bij contractlozen?).
Waar het een beetje op begint te lijken is dat de verenigingen die allemaal hebben 'meegedacht' er per se achter willen blijven staan ook al wordt het door de zorgverzekeraar misbruikt.
Ik ben op deze blog geattendeerd door de NIP nieuwsbrief, die zich zegt te scharen achter de RED-ROM beweging. Ik denk dat het tijd wordt dat de verenigingen eens gaan voelen wat de leden willen, het is immers verre van gratis. Invloed op uitoefenen of opzeggen!

communicatie NIP

29 maart 2017

Meepraten over ROM? Kom naar het World-café op 12 april! bit.ly/2m90Tdw

Top