Finance

'Financiering ziekenhuiszorg moet veranderen'

'Financiering ziekenhuiszorg moet veranderen'

De wijze waarop de zorg gefinancierd wordt, blokkeert vernieuwingen in de zorg. Vooral het verplaatsen van een deel van de zorg naar de patiënt thuis komt moeizaam van de grond. Om hier verandering in te brengen moet de bekostiging van ziekenhuiszorg niet primair gericht zijn op instellingen, maar op de zorgvraag van de patiënt.

Dit stelt KPMG naar aanleiding van haar jaarlijkse onderzoek 'Wie doet het met wie', naar allianties in de Nederlandse ziekenhuiswereld.

Uit het onderzoek blijkt dat het aantal ziekenhuizen in 2015 verder is afgenomen, van 97 begin 2014 tot 88 eind 2015. Begin 2009 telde Nederland nog 116 zelfstandige ziekenhuizen. Ondanks de daling van het aantal zelfstandige ziekenhuizen, blijft het aantal locaties stabiel. Volgens KPMG kwamen er vergeleken met de vorige onderzoekperiode dit keer "duidelijk minder nieuwe ziekenhuisfusies" bij. "Fusie als dé strategische oplossing lijkt dus haar scherpte te verliezen."

Samenwerken

Ziekenhuizen gaan wel steeds meer samenwerken, met bijvoorbeeld farmaciebedrijven, life-science-bedrijven, bedrijven op het gebied van kennismanagement en it-leveranciers. Anna van Poucke, sectorleider KPMG Health, wijst op het belang van innovatie en samenwerking voor de chronische zorg. "Dit soort zorg vindt steeds vaker bij de patiënt thuis plaats. Op dit moment zien we hiervan al voorbeelden. Zo worden patiënten met COPD in een samenwerkingsverband met het Slingeland Ziekenhuis, Sensire en FocusCura op dagelijkse basis thuis gemonitord."

Door de inzet van nieuwe technologie, waardoor de patiënt thuis gemonitord en behandeld kan worden, ontstaat meer toezicht op de situatie van de patiënt. In haar blog haalt Van Poucke het voorbeeld aan van een bedrijf dat samen met ziekenhuizen hartfalen digitaal en dagelijks monitort bij hartpatiënten. "Daardoor zijn er minder complicaties, neemt de terugval met meer dan 50 procent af, daalt het aantal ligdagen met 60 procent en is er een kostenreductie van 30 procent."

"Prachtige cijfers", aldus Van Poucke, maar de productie van het ziekenhuis is daardoor flink gedaald, en daardoor ook de inkomsten. Wil het betreffende ziekenhuis financieel gezond blijven, dan kan het niet meer meedoen. "Begrijpelijk maar wel erg, want het werkt aantoonbaar goed voor de patiënten. Ik pleit er dan ook voor om de financiering te baseren op een systeem dat beloont om mensen beter te houden." Omdat het thuis monitoren van patiënten de kwaliteit van de zorg vergroot en de kosten verlaagt, is het volgens haar van groot belang dat zorgverzekeraars en overheid hiervoor op korte termijn oplossingen vinden. Nu hebben de ziekenhuizen "geen enkele prikkel" om aan innovatieve ontwikkelingen mee te werken.

Van koers veranderen

Volgens KPMG moeten ziekenhuizen in Nederland van koers veranderen. Dalende omzetten en hoge investeringskosten zorgen voor blijvende financiële druk, patiënten worden steeds kritischer, mondiger en veeleisender. De dominante positie van het ziekenhuis is niet langer vanzelfsprekend, en overleven kan alleen bij het inslaan van nieuwe paden. KMPG stelt dat ziekenhuizen nieuwe soorten allianties moeten aangaan met partijen buiten de klassieke zorgketen en de samenwerkingen binnen de keten aanscherpen.

Nieuwe allianties stuiten op obstakels in de inrichting van het zorgstelsel, stelt KPMG. De regels voor mededinging moeten dan ook worden aangepast. "De traditionele beleids- en toezichtsfocus op individuele instellingen in plaats van op samenwerkingsverbanden is achterhaald. Maar wie neemt de regie van een systeemvernieuwing? Zorgverzekeraars lijken dit niet aan te durven, en ook de politiek loopt zich nog niet warm. Maar iemand zal het moeten doen, misschien naar Scandinavisch voorbeeld."

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Gijs van Loef

7 juni 2016

Interessant, KPMG Nederland constateert dat de financiering van de zorg een systeemblokkade is, waardoor wezenlijke verbetering van de mogelijke en gewenste patientzorg 'aan huis' (outreachende zorg) niet mogelijk is. Ook KPMG weet dat patient outcome based funding ongelofelijk moeilijk te realiseren is en dat een systeem gebaseerd op concurrentiebevordering en marktwerking daar ten ene male niet voor geschikt is. Commerciële zorgverzekeraars kunnen dit niet aan. Alleen een totaal andere financieringssysteem, zonder zorgverzekeraars, kan dit mogelijk maken. Maar dat zegt KPMG niet.

Henk van der Wal

8 juni 2016

Henk van der Wal
Dejavu. Vanaf 1979 is er een aantal keren ingrijpend veranderd. Steeds vanuit de gedachte dat de financierings systematiek van ziekenhuizen eenvoudiger en doorzichtiger zou moeten worden. Dat is goed 'gelukt'! Enorme aantallen medewerkers houden zich tegenwoordig bezig met registratie en verantwoording. Niemand hoor ik zeggen dat het daarmede voor de patiënt duidelijker is geworden of voor de maatschappij meer vertrouwen geeft in wat ziekenhuizen feitelijk doen. Het heeft wel geleid tot een ongelofelijke administratieve lastenverzwaring waarvoor we uiteindelijk diezelfde maatschappij opdraait. Vernieuwing in zorgstrategie van ziekenhuizen in de vorm van andere samenwerkingsagglomoraten leidt niet tot meer doorzicht, niet tot meer besteedbaar zorggeld en ook niet tot meer kwaliteit en veiligheid, nee het leidt tot nog meer bureaucratie en verspilling van zorggeld.
Het Scandinavisch voorbeeld dwingt tot samenwerking aan de basis en marktwerking is in die zin geen issue. Kwaliteit en veiligheid rondom patiënt en medewerker staan daarbij centraal en uiteraard ook betaalbaarheid van die zorg.
Dejavu blijft de herhaling, in meestal weer andere woorden, van wat Duisenberg al in de zeventiger jaren bedoelde met zijn inzet op de eerste grote stelselwijziging, budgettering, beheersbaarheid van zorguitgaven waardoor er gelijktijdig prikkels ontstonden om de effectiviteit en kwaliteit van zorg te verhogen (meer doen met minder en veel eenvoudiger in uitvoering ). Bijna vijftig jaar later nog steeds dezelfde inzet alleen 'wat' complexer gemaakt. Voordeel, in de zorg is naast een plek voor dokters en zusters nu voor vrijwel iedere niet zorggerelateerde beroepsgroep ook een goede boterham te verdienen.

Peter Koopman

8 juni 2016

Goed item; nieuw concept met accent op preventie en zelfzorg binnen ketenzorg en dominante professionele zorg aan huis vraagt om verandering. Dan ook niet meer de professionele verpleegkundige zorg financieel "opsluiten" in containerpost " verpleegdag " enz. maar transparant voor eenieder qua bekwaamheid- en kwaliteitsniveau in de declaratie/factuur.

Veronica van Nederveen

8 juni 2016

Dus nog steeds gaan de financiën van de aanbieders voor op de kwaliteit van zorg voor de patiënten. Beetje gênant. Terecht worden de patiënten steeds mondiger.

Top