HRM

Veld wil met vertrouwen vermijdbare sterfte terugdringen

Veld wil met vertrouwen vermijdbare sterfte terugdringen

Vertrouwen en verbinding in plaats van regels en controledrang, dat is wat FMS, NFU, NVZ, Patiëntenfederatie Nederland en V&VN betreft het beste recept voor grotere patiëntveiligheid. Doel van de gezamenlijke nieuwe aanpak is om in vier jaar “een aanmerkelijke en betekenisvolle daling van de potentieel vermijdbare schade en sterfte in de ziekenhuiszorg” te realiseren.

Ieder jaar overlijden in de Nederlandse ziekenhuizen meer dan duizend patiënten door potentieel vermijdbare schade, zo bleek eerder dit jaar uit onderzoek van NIVEL en EMGO+. In ‘Tijd voor Verbinding’ worden geen cijfers of percentages genoemd. Daarmee is niet duidelijk wat in dit verband “aanmerkelijk en betekenisvol” is. Het ultieme doel blijft afwezigheid van potentieel vermijdbare schade, aldus de initiatiefnemers, maar –zo benadrukken ze- dit zal binnen de complexe omstandigheden van de ziekenhuiszorg lastig te realiseren zijn.

Doorgeschoten

De betrokken koepels van ziekenhuizen, patiënten en verpleegkundigen weten in ieder geval wat niet werkt. “In de focus op de dingen die niet goed gaan en de professionals die erbij betrokken zijn, zijn we doorgeschoten”, zo valt te lezen het in ‘Tijd voor Verbinding’. “Nog meer aandacht voor incidenten, nog meer afrekenen van individuele professionals en nog meer regels en registraties zijn niet de oplossing.”

Vakbekwaamheid

Om het tij te keren vragen de opstellers van ‘Tijd voor Verbinding’ vertrouwen van de inspectie en andere toezichthouders, maar ook van zorgverzekeraars, politiek en media. “Doorgeschoten regeldruk, bureaucratie en registratie leiden professionals af van de bedoeling van de zorg. De oplossing zit niet in meer protocollen en registratie, dat holt het vertrouwen en enthousiasme alleen maar verder uit. Het gaat om het vertrouwen in de vakbekwaamheid van professionals, zodat ze samen met collega’s veilige zorg kunnen leveren.”

Volgens de opstellers van ‘Tijd voor Verbinding’ is het nodig dat er meer onderlinge verbindingen worden gezocht. Dit biedt professionals de ruimte voor “het echte gesprek” dat hen in staat stelt van elkaar te leren en samen te innoveren.

Continu verbeteren

De opstellers zien het programma ‘Tijd voor verbinding’ als een voortzetting van het VMS-veiligheidsprogramma dat tien jaar geleden startte. Meer dan bij het VMS-programma wordt er in ‘Tijd voor Verbinding’ gekozen voor een gezamenlijke, bottom up benadering, die het netwerkdenken paart aan de nieuwste inzichten uit het veiligheidsmanagement. Dit moet uitmonden in een veiligheidscultuur van continu durven verbeteren.

In ‘Tijd voor Verbinding’ zijn daarnaast verschillende concrete aandachtspunten benoemd, zoals  het terugdringen van ongewenste variatie in zorg- en werkprocessen, met name op het gebied van antistollingszorg en de zorg voor kwetsbare ouderen. Ook benadrukken de initiatiefnemers het belang van  betere aansluiting, afstemming en overdracht in de gehele zorgketen. Betere communicatie en samenwerking, multidisciplinair, tussen professionals en met de patiënt is een sine qua non.

Geen blauwdruk

De vijf betrokken koepels streven er naar dat in 2022 alle ziekenhuizen de inzichten uit ‘Tijd voor Verbinding’ daadwerkelijk toepassen. Wel benadrukken ze dat oplossingsrichtingen geen blauwdruk of nieuwe veldnorm zijn waaraan alle ziekenhuizen moeten voldoen. Meer bureaucratie en stijgende zorgkosten zijn taboe. Ook moeten innovaties niet plat geslagen kunnen worden in nieuwe registraties om individuele professionals op af te rekenen. “Deze vernieuwende aanpak heeft geen behoefte aan handhavingsinstrumenten (bijvoorbeeld door de IGJ), maar aan verbinding en vertrouwen.”
De koepels ramen de jaarlijkse kosten voor de bijhorende netwerkorganisatie op 5 miljoen euro per jaar.

Concretisering

In een brief aan de Tweede Kamer laat minsister Bruins van Medische Zorg weten dat 'Tijd voor Verbinding' "een goede aanpak kan zijn om de zorggerelateerde vermijdbare gezondheidsschade en sterfte in ziekenhuizen substantieel en structureel te verminderen en daarmee de patiëntveiligheid verder te verbeteren". Wel heeft Bruins samen met de IGJ gevraagd om "concretere ambitie en concretere (tussen)doelstellingen te formuleren". Die zijn nu ten dele terug te vinden in een addendum bij het plan, al worden ook hierin geen patiëntenaantallen of -percentages genoemd. Ook is Bruins kritisch over de geschatte kosten.

 

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Veronica van Nederveen

29 oktober 2018

Een goed gesprek voeren zou gewoon en normaal moeten zijn. Dat kan je leren en dat is te organiseren. Daarvoor 4 jaar nodig?
De zorg is er voor de patiënt en niet andersom. En die patiënt heeft
haast.
Veronica van Nederveen
www.patientenstem.nu

Arnout Orelio

30 oktober 2018

Pas op! Gooi het kind niet met het badwater weg. Het lijkt erop dat we nu vooral vaag gaan doen om te voorkomen dat mensen worden afgerekend op doelstellingen en fouten. Zorgprofessionals afrekenen op fouten en oplossingen (lees: bureaucratie, rapportages en registratie om te monitoren) bedacht door buitenstaanders, gaan inderdaad niet helpen. Maar,...

Concrete Herkenbare en Inspirerende doelstellingen wel. Ook het aandacht geven aan incidenten in een belangrijke stap. (Niet mee stoppen dus). Hoe gaan we er anders achter komen waar het mis is gegaan en hoe we kunnen voorkomen dat het probleem nog een keer optreedt. Deze analyse kan het best gemaakt worden door de direct betrokken (zonodig met een procesbegeleider). Dit helpt hen om het incident te verwerken en tot duurzame oplossingen te komen. Hoe je dit succesvol doet is allang bekend. Echter, het leiderschap wat hiervoor nodig is ontbreekt vaak.

Deze beweging heeft de meeste kans van slagen als de top er leiding aan geeft. Dit betekent zij geven vertrouwen en leggen verbindingen. Geen bottom-up verbeterproces, zonder top-down focus en coaching in mijn beleving.

Arnoud van Schaik

31 oktober 2018

Wij ondersteunen het initiatief. Al 9 ziekenhuizen binnen de Onderlinge MediRisk zijn, in samenwerking met het Kwaliteitsinstituut uit Zuid Denemarken, getraind en actief met het in kaart brengen van de dagelijkse praktijk met de Safety-II methode FRAM. Daarnaast hebben we ervaring opgedaan in ziekenhuizen met het debriefen in de geboortezorg. Wij zijn graag bereid de leerpunten en het begeleidende onderzoek te delen met belangstellenden. Ook in 2019 zal binnen de Onderlinge MediRisk activiteiten plaatsvinden om het Safety-II gedachtegoed te vertalen naar praktische toepassingen.

Top