Vastgoed

Kwetsbare cliënt vindt moeilijker beschermde woonomgeving

Kwetsbare cliënt vindt moeilijker beschermde woonomgeving

Cliënten met psychische problemen komen minder makkelijk terecht in een beschermde woonomgeving als die zich buiten hun eigen regio bevindt. Dat is een gevolg van de decentralisering van beschermd wonen van het Rijk naar de gemeenten en de daarbij behorende bekostiging. Dit staat in de zojuist verschenen publicatie 'Decentrale bekostiging van beschermd wonen' van het Centraal Planbureau (CPB).

Beschermd wonen is een specialistische woonvoorziening voor mensen met psychische, psychosociale of verslavingsproblemen. Cliënten moeten verhuizen om hiervan gebruik te maken, vaak naar een locatie buiten de eigen gemeente als daar een passende plek is. Voor beschermd wonen is landelijke toegankelijkheid wettelijk vastgelegd. Dat wil zeggen dat de herkomstplaats geen criterium mag zijn bij de toegang tot een beschermd-wonenplek.

Centrumgemeenten

Toch ziet het CPB dat het aantal cliënten met psychische problemen dat buiten de eigen regio wordt opgevangen, daalt. Sinds de decentralisatie in 2015 gaat het om een gemiddelde daling van 20 procent. Dat hangt volgens het CPB samen met de bekostiging van beschermd wonen. Sinds 2015 krijgt de centrumgemeente – de grootste gemeente binnen de regio – budget om beschermd wonen binnen de regio te organiseren. Voor instroom van buiten de regio krijgen deze gemeenten geen extra geld. Dit is bedoeld om een betere afweging te scheppen tussen beschermd wonen en ambulante hulp. Met ambulante hulp zouden meer cliënten zelfstandig kunnen wonen.

Minder goede match

"Het financiële motief heeft waarschijnlijk een rol gespeeld in de waargenomen afname van het aandeel cliënten dat van buiten de eigen regio instroomt", schrijft het CPB. "Een tweede mogelijk motief is dat gemeenten mensen vaker in de eigen regio hebben geplaatst, omdat dat voor cliënten zelf beter werd geacht dan opvang buiten de regio."

Een risico van de financiële prikkel is echter dat een minder goede match tussen de cliënt en het aanbod tot stand komt, stelt het planbureau. "Voor mensen met een specialistische zorgbehoefte zal de best passende plek vaak elders liggen. Het gaat dan bijvoorbeeld om alleenstaande moeders met psychische problematiek of studenten met een autismestoornis."

Versobering

Per 2022 wordt de decentralisatie verder doorgevoerd. Dan krijgen alle gemeenten, niet alleen de centrumgemeenten, een vast budget voor beschermd wonen. Voor het opnemen van mensen uit andere gemeenten worden gemeenten wederom niet gecompenseerd. "Hierdoor ontstaat het risico dat de landelijke toegankelijkheid onder druk komt te staan en cliënten niet de best passende hulp kunnen krijgen", waarschuwt het CPB. "Vooral kleinere gemeenten ontberen de schaal om zelf te voorzien in een breed aanbod van beschermd wonen. Het is voor gemeenten bovendien financieel ongunstig om hun aanbod in stand te houden of uit te breiden, want voor meer gebruik krijgen zij geen extra budget. Dit kan op termijn leiden tot een versobering van het totale aanbod."

Herkomstgemeente laten meebetalen

Het risico van verdere decentralisatie kan volgens het CPB worden beperkt door de herkomstgemeente te laten meebetalen aan de opvang van de cliënt elders. "Deze optie strookt met het beoogde doel van de verdere decentralisatie, omdat herkomst- noch opvanggemeente een prikkel heeft om een cliënt onnodig lang in beschermd wonen te houden. Dat bevordert de kritische afweging tussen intramuraal beschermd wonen en ambulante begeleiding."

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Jacob Wijnia

15 augustus 2019

Client centraal? Centen centraal! Kan de zorg voor mensen met een psychische kwetsbaarheid nog slechter dan nu? Ja hoor, na 2022 nog meer geldpotjes met 'omzet plafonds'. Zoals de ombudsman al stelde: de geestelijke gezondheidszorg bestaat uit hokjes denken en potjes financieren. En er komen dus nog meer potjes bij. Ik wacht eigenlijk nog op het bericht dat de budgetten nog verder gedecentraliseerd gaan worden naar de wijkteams (oeps, breng ik nu een ambtenaar op ideeen?).

loen

15 augustus 2019

marktwerking in de zorg zorgt voor toenemende kloof tussen "hen die het kunnen betalen en zij die dat niet kunnen". maar dat gaat op meerdere gebieden op helaas. in toenemende mate. in combi met het loslaten van het solidariteitsbeginsel jaren geleden woekert dat door. maar los van de gevolgen voor patiënten/cliënten veroorzaakt het ook dat professionals heel veel extra tijd kwijt zijn als ze een cliënt ergens "onder dak" willen brengen. dat verlies van tijd (en wat dat kost-kapitaal verlies!) en de frustratie die daarmee gepaard gaat, ook bij hen, is onbeschrijflijk en onverantwoord. ik heb het meerdere keren meegemaakt. ook dat een cliënt die in een specifieke instelling ( gevestigd in de noordelijke provincies en erkend als forensische kliniek voor specifieke cliënten) daar niet geplaatst kon worden (ontdekte we op het allerlaatste moment) omdat "hij bij een verzekeraar zat waarmee geen contract meer bestond".....een grote landelijke verzekeraar nb…..van verbazing viel ik van mijn stoel waarop de collega van die instelling antwoordde "ja, is enige tijd geleden een "wijs besluit" geweest van onze directie". waarmee de noordelijke provincies niet meer bij die organisatie terecht konden. maar ook voor de professionals daar geeft het enorme stress en frustraties...…
kijkend naar dit soort ontwikkelingen vraag ik me steeds af: wie gaat eens werkelijk berekenen wat deze manier van werken echt allemaal kost en de gevolgen die het heeft? ik heb zomaar het vermoeden dat we duurder uit zijn dan voorheen.

Top