In andere sectoren wordt nagedacht om zelfs de jongste kinderen te betrekken in het beleid. Denk aan een kinderburgemeester of een leerlingenkabinet. Misschien klinkt dat wat schools, maar het laat wel zien dat je niet hoeft te wachten tot iemand “genoeg ervaring” heeft om iets zinnigs te zeggen of te vinden. Waarom zou dat in de zorg anders zijn? In ons landelijke netwerk van Jonge Zorg Gezanten horen we het vaak: mensen zijn gemotiveerd, willen blijven werken in de zorg, maar lopen vast op hoe stroperig alles gaat. Uit een enquête onder de Jonge Zorg Gezanten blijkt zelfs dat dit de belangrijkste reden zou zijn om te vertrekken uit de zorg.
Ingeroeste gewoonten
Eén van de Jonge Zorg Gezanten schrijft: “Ik zie dat er veel ‘ingeroest’ is en dat de oudere generatie het lastig vindt om zaken anders in te richten. Daarom heb ik het idee dat we nu nog niet alles uit de jongere generatie halen. Ik gun andere jonge instromers die stem en dat vertrouwen”.
Maar er zijn meer redenen om jongeren een serieuze stem te geven. Besturen vraagt namelijk om het actief organiseren van tegenspraak. Jongeren kunnen juist deze rol goed vervullen doordat ze uit een andere generatie komen en dingen op een andere manier doen. En ja, jongeren zijn soms naïef en worden zelfs beticht van luiheid. Als we eerlijk zijn, heeft onze tijd een groot deel van ons misschien ook wel zo gevormd. De vraag is alleen of dit een probleem is of juist een zegen? Medezeggenschap vraagt immers om een andere visie en werkwijze. Laten we het zogenaamde ‘luie’ dan juist niet zien als tekortkoming, maar als kwaliteit: de neiging om slimme en efficiënte oplossingen te zoeken.
Betekenisvolle ruimte
Daarom is onze oproep simpel: geef structureel betekenisvolle ruimte aan jonge professionals in de zorg die mee willen doen. We zien dagelijks wat er schuurt en willen én kunnen daar aan bijdragen.
Inzetten op het behoud van jongeren kan vandaag al worden gestart. Het landelijk Actieplan Zeggenschap heeft hiervoor de eerste aanzet al gegeven. Hoewel de bijbehorende subsidie inmiddels is gestopt, blijft de boodschap staan. Laten we deze beweging dan ook gebruiken om het (mede)zeggenschap specifiek voor jongeren op een betekenisvolle manier vorm te geven. Niet als bijzaak, maar als uitgangspunt voor beleid dat jong talent serieus neemt.
Goed voorbeeld
Een goed voorbeeld zagen we bij het twaalfde Passende Zorg Dialoog van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Daar werd in de uitnodiging gevraagd om een jonge collega mee te nemen met weinig werkervaring. Niet als luisterend publiek, maar als volwaardige deelnemer aan het gesprek. Zo simpel kan het zijn. Of kijk naar de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) welke sinds dit jaar officieel een vaste plek heeft in de organisatie voor een Jongerenraad. Beide voorbeelden hebben inderdaad een hoog “wij van WC-eend”-gehalte, maar ze tonen wel aan dat het werkt en ook waarde heeft.
Helaas wordt deze laatste stap namelijk niet altijd gemaakt. Zo zijn er gelukkig al veel jongverenverenigingen binnen zorgorganisaties maar vervullen zij vaak vooral een (waardevolle!) verbindende rol tussen jonge collega’s. Gebruik juist hen ook om gelijkwaardig mee te praten en te werken aan de toekomst van zorg!
Zet ons aan tafel
Dus: laten we ophouden met doen alsof jongeren vooral leuk zijn voor de frisse energie of de afsluitende pitch. Zet ons aan tafel. Niet in de toekomst, maar nu. Onze vraag aan jou: Hoe doe jij dit in je dagelijkse praktijk?
Door Jory Wentink werkzaam als PhD-kandidaat oncologische chirurgie bij het Meander Medisch Centrum in Amersfoort en UMC in Groningen (tevens lid NVZ-Jongerenraad) en Hugo Langeveld, Rijkstrainee bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Namens De Jonge Zorg Gezanten
Skipr publiceerde vorig jaar de allereerste editie van de Skipr22, een erelijst voor veelbelovende jonge professionals.