BLOG

Politiek zet kwetsbare patiënt buiten spel

Politiek zet kwetsbare patiënt buiten spel

Het verzet tegen de eigen bijdrage in de geestelijke gezondheidszorg groeit bijna met de dag. Er duiken steeds nieuwe berichten op over de schrijnende gevolgen.

Vraaguitval

Zo wordt bij sommige afdelingen van instellingen een vraaguitval van 30 tot 50 procent waargenomen. Deze vindt voornamelijk plaats in de grote steden, bij de verslavingszorg en in de ouderenpsychiatrie. Dat wijst erop, dat vooral mensen met lagere inkomens bij wie de eigen bijdrage van 200 euro een hap van een kwart tot een derde uit een maandbudget neemt, de ggz niet meer kunnen betalen. Maar we zien ook vraaguitval bij de forensische psychiatrie. En het aantal crisisopnamen lijkt juist toe te nemen. Dat zou betekenen dat mensen met weinig inzicht in hun ziektebeeld de eigen bijdrage beschouwen als een reden om maar niet meer te komen.

Toegang tot zorg

Natuurlijk zijn dit de eerste resultaten van de monitor waarmee GGZ Nederland de gevolgen van de eenzijdige bezuinigingen op de sector bijhoudt. Maar als deze een werkelijke trend betekenen, dan zou dat dieptreurig zijn. Toegang tot de gezondheidszorg hoort niet afhankelijk te zijn van de dikte van je portemonnee, zeker niet in zo’n rijk land met zo’n eeuwenlange traditie van solidariteit als Nederland. En de grote successen van de net opgebouwde bemoeizorg dreigen onder onze handen te verkruimelen.

Eigen bijdrage voor rekening gemeente

Een aantal grote steden, onder meer Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven, is er toe over gegaan de bijdrage voor bepaalde groepen te betalen. Ook nemen steeds meer instellingen (een deel) van de eigen bijdrage voor hun rekening. Dat zijn mooie initiatieven, maar ze roepen ook een dubbel gevoel op. Immers, het zou toch niet zo moeten zijn dat het toeval van woonplaats of behandelend  arts bepaald of iemand  betalen moet. Ook daarmee komt het beginsel van gelijke toegang tot de zorg in gevaar.

Het is daarom goed nieuws dat de Kunduz-coalitie besloten heeft de eigen bijdrage met ingang van 2013 te verlagen voor met name de laagste inkomens.  Daarmee hebben de Kamerleden van de vijf Kunduz-partijen het beter begrepen dan minister Schippers. Die blijft over de hoge vraaguitval doodleuk zeggen dat die precies de bedoeling was, en dat mensen maar naar de eerste lijn moeten voor een behandeling. En dat terwijl patiënten toch echt alleen in de tweede lijn kunnen belanden, als ze door de eerste lijn zijn doorverwezen.

Kwetsbare patiënt

Een aantal recente onderzoeken heeft laten zien, dat psychiatrisch patiënten veel kwetsbaarder in het leven staan dan gezonde mensen. Zo worden psychiatrisch patiënten volgens een onderzoek van NWO veel vaker het slachtoffer van geweld en criminaliteit. Maar liefst 6,5 keer vaker zijn zij slachtoffer van mishandeling, en 10 keer vaker van bedreiging en woninginbraak. In twee derde van de gevallen overkomt patiënten het geweld bij hen thuis (in algemene zin is dat in een kwart van de gevallen), en overweldigend vaak is de dader een bekende. Kortom: psychiatrisch patiënten zijn veel vaker niet veilig in hun eigen huis.

Een ander onderzoek, uit Groot Brittannië, bewijst dat de gemiddelde levensverwachting van psychiatrisch patiënten gemiddeld veel korter is; mannelijke patiënten leven gemiddeld 10 jaar korter, en vrouwen zelfs 15 jaar. Dat komt door een combinatie van factoren: risicovollere levensstijl (bijvoorbeeld het geweld uit het NWO-onderzoek), langdurig medicijngebruik en maatschappelijke achterstand. Ook worden psychiatrische patiënten slechter behandeld in gewone ziekenhuizen, door onbegrip voor hun gedrag.

Bescherming

Tel daar nog bij op, dat mensen met psychische stoornissen veel meer moeite hebben om aan het werk te komen en te blijven, en het plaatje is compleet. Psychiatrische patiënten hebben veel meer moeite om zich staande te houden in het leven, en dat heeft helaas veel te maken met het onbegrip en het ongeduld waarmee zij door hun medemensen worden bejegend. Minister Schippers heeft, waar de overheid kwetsbare burgers juist extra hoort te beschermen, die achterstelling en uitsluiting in haar beleid geformaliseerd en gelegitimeerd. Laten we hopen dat haar opvolger een andere weg in zal slaan.

Marleen Barth

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

1 juni 2012

Tegenwoordig tellen alleen de Centen en niet de
Clieenten.
Eigenbijdrage voor dit en voor dat, voor alles wat.
Alles volgens brutoloon.
Er gaat al heel veel van het brutoloon af, als je veel ziektekosten hebt, Maar belasting technisch niet meer.

Prudon

3 juni 2012

Ook in de eerstelijns psychologie, met zijn preventieve werking, loopt het cliëntenaanbod terug, terwijl het de bedoeling was dat er van tweede naar eerste lijn zou verschuiven. Dat krijg je als het eigen risico €220 is en de eigen bijdrage €20 per zitting.De eerste vijf zittingen kosten de cliënt (die het e.r. nog niet aan somatische zorg is kwijt geraakt) dus al €64 per zitting. Er zijn enkele verzekeringsmaatschappijen zoals de Achmea-spelers en de CZ-Ohra-DL groep, die uit de aanvullende verzekeringen de e.b. betalen, alsmede redelijk wat extra zittingen boven de 5 uit de basiszorg, maar veel cliënten hebben dat niet goed in kaart. Die blijven bij hun vertrouwde verzekeraar hangen en komen voor onaangename verrassingen te staan als de huisarts hun sterk aanraadt een eerstelijns psycholoog te consulteren.
Een andere kant van de zaak is dat eerstelijns psychologen op grond van het beleid van de vorige drie jaar allerlei investeringen in ruimte en medewerkers zijn gaan doen, die nu door de inzakkende omzet onverantwoord beginnen te worden. De omzet zakt ook in doordat er per saldo minder zittingen vergoed worden. Dus mensen moeten na een tijdje de kou ingestuurd worden of naar de duurdere psychotherapeut doorverwezen. Hoeveel gaan eerstelijns psychologen die in een uitkering belanden de staat kosten? En wat gaat het de staat kosten aan uitkeringen en niet afbetaalde studieschulden van psychologen die al hun peperdure investeringen in een tweede fase niet zien resulteren in een arbeidsplaats. En dat alles voor zorg die een fractie kost van rituele onderzoeken in de medische sector met het allernieuwste apparaat, van nutteloze levens- en lijdensverlengingen, van de kosten van de bevordering van rookverslaving door het vorige kabinet, enz. "Penny-wise, found-foulish" schamperen ze bij de Landelijke Vereniging van Eerstelijnspsychologen.

Top