BLOG

Overbodige bestuursorganen

Overbodige bestuursorganen

De eerste weken van juli boden volop gelegenheid voor activiteiten die je in een normale zomer aan je voorbij laat gaan. Zo las ik het Jaaroverzicht van het College sanering zorginstellingen.

Ik ben de lezer vooraf een bekentenis verschuldigd: ik pak zo'n jaaroverzicht niet helemaal onbevooroordeeld. Dat heeft ermee te maken dat ik het College sanering een nutteloos overheidsorgaan vind. Zijn belangrijkste taak, het toezicht houden op de vervreemding van onroerende zaken, vind ik zeker in het huidig tijdsgewricht geen publieke taak. Je kunt ook een makelaar in de hand nemen. De andere taken zijn beperkt van omvang en rechtvaardigen niet een apart zelfstandig bestuursorgaan.

Vermenging

Wat bracht 2011 voor het College sanering? Allereerst lezen we het voorwoord van de voorzitter. Die besteedt aandacht aan de nut en noodzaak van het College en vindt nota bene in de oratie van Loek Winter steun voor het voortbestaan van de onroerend goedtaak van het College. Winter waarschuwt voor vermenging van publieke en private gelden bij de overgang van een zorgonderneming naar een private partij. De voorzitter acht die stelling een op een toepasbaar op de verkoop van onroerend goed. Jammer dat de voorzitter het citaat van Winter niet even heeft laten doorlopen. Volgens Loek Winter kan de accountant de waarde van het ziekenhuis wel vaststellen. Ik denk dat een accountant dat ook wel kan bij de waarde van het onroerend goed. Daar hoeven we het College sanering niet voor in de lucht te houden.

Prietpraat

Het regent nog steeds, dus we bladeren door. We komen bij een kort interview met de twee waarnemend directeuren van het College sanering. De gedachten dwalen onwillekeurig af naar het Jaaroverzicht 2010 waarin de toenmalige directeur uitgebreid aan het woord kwam over zijn hobby: het in middeleeuwse kledij rondleiden van toeristen door Amsterdam. Mijn vraag: welk serieus te nemen overheidsorgaan neemt dergelijk prietpraat op in een Jaaroverzicht? Kan een zelfstandig bestuursorgaan zo verantwoording afleggen over de besteding van belastinggeld? We keren terug in 2012 bij de twee huidige directeuren. De ervaring leert dat de instellingen aan het eind van een traject " toch vaak tevreden zijn" over de bemoeienissen van het College sanering, zo melden de directeuren. A wrong clock is right twice a day, denk ik dan. Mij bereiken echter vooral berichten over ontevreden instellingen die de afspraken rond lunchtijd met de gemachtigde wel zat zijn.

Grenzen

Enfin, we stuiten even verder op een anekdotisch bedoeld verslag door een gemachtigde over de verkoop van een productiekeuken aan de rand van een industrieterrein. "Hoe een koe een haas vangt..." luidt de kop. Die productiekeuken kon de instelling aan de straatstenen niet kwijt en blijkt na twee jaar lang leuren verkocht te zijn aan een producent van visvoer. Een bijzondere casus volgens de gemachtigde. Inderdaad bijzonder, want het College sanering heeft helemaal niks te maken met productiekeukens. Die vallen niet onder de reikwijdte van artikel 18 WTZi. De casus bevestigt mijn vooroordeel dat het College sanering de grenzen van zijn wettelijke bevoegdheden niet scherp trekt.

Mastodonten

Onder de kop "Strijden voor het behoud van het College" komen twee gemachtigden, Martin van Rooijen en Gerrit Jan van Otterloo, aan het woord. Twee oud-politici die hun sporen in het Haagse ruimschoots verdiend hebben - mastodonten zo u wilt. Zelf noemen ze zich "de jongens en de meisjes die zorgen voor behoud van vermogen voor de zorg". Blijkens hun beider cv's hebben ze voor hun tijd bij het College ongeveer evenveel ervaring met de verkoop van vastgoed opgedaan als de zorgbestuurder waar ze geacht worden toezicht op te houden. Ze vertellen over hun strijd in 2007-2008 om het voortbestaan van het College. Die wonnen ze toen, maar er is opnieuw gevaar. In de Wet clientenrechten zorg gaat het College op in de NZa. Reden voor een nieuw pleidooi omtrent nut en noodzaak van een zelfstandig College sanering. Het moet gezegd, ze voelen de tijdgeest goed aan. Wie heeft immers niet zijn buik vol van de Rochdales, Vestia's en frauderende directeuren. Van Rooijen: "In de zorgsector is er geen enkel voorbeeld van fraude met onroerende zaken. Naar mijn mening mede door de rol van de gemachtigden." BAM zou Tofik Dibi zeggen.

Appels en peren

Zou het nou werkelijk? De woningcorporaties zijn ook ruim bedeeld met toezichthouders en meekijkers: het Centraal Fonds, het WSW, de gemeente, de minister. Zouden de parttime gemachtigden het echt beter doen dan die instituten? Of zou er wat anders aan de hand zijn? In de zorgsector was in 2011 de totale transactiewaarde EUR 88 miljoen zo lezen we in het jaaroverzicht. De Amsterdamse corporatie Stadgenoot alleen al verkocht in 2011 voor EUR 52 miljoen aan vastgoed. Appels met peren dus. Bovendien, zou de stelling van Van Rooijen waar zijn, dan moet de Kamer terug van reces om de bevoegdheden van het College ook uit te breiden naar de koop van onroerende zaken. Immers, in de corporatiewereld ging het niet zelden juist bij de koop van vastgoed mis. De jongens en de meisjes van het behoud zijn denk ik met een natte vinger te lijmen voor een nieuwe toezichttaak.
Ik heb een ander voorstel. In een tijd waarin we alle lucht uit het systeem proberen te persen, moet dit instituut voor eens en voor altijd versneld afgeschaft worden. Het levert EUR 2,5 miljoen op en de zorg zal er niets minder om worden. 

Klaas Meersma
Partner bij de vakgroep Overheid en Onderneming van AKD.

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Jaap Geenen

30 juli 2012

Tja, wat te doen met een overbodige bijdrage van een zekere Klaas Weersma?
Kennelijk is de AKD-portefeuille, in deze andere zomer als gebruikelijk, slecht gevuld en is er ruimte te over voor het schrijven van dit hilarische, dijenkletsende blog.

Op de website van AKD is een jaarverslag in geen velden of wegen te bekennen. Heb dus moeten volstaan met mij aldaar een weg te banen door het snorkende proza over de kwaliteiten van dit zeer over zichzelf tevreden advocaten- en notarissenkantoor. Waar onder meer omzichtig met oud papier wordt omgegaan, wat een toch niet te onderschatten maatschappelijk gegeven is.

Stuitte ook,verstopt onder het kopje 'Integriteit en bedrijfscultuur', op de AKD-gedragscode. Een lezenswaardig doch teleurstellend kort document wat Weersma blijkbaar even over het hoofd heeft gezien voordat hij aan zijn blog begon. Terwijl hij daar toch naar eigen zeggen deze zomer de tijd voor zou hebben gehad.

Resteert al met al de vraag of niet juist het structurele toezicht op het handelen in de zorg van bijvoorbeeld een kantoor als Weersma's AKD de aanwezigheid van het College Sanering blijvend noodzakelijk maakt.
Weersma preekt onmiskenbaar voor eigen parochie.

Jaap Geenen

tjark reininga

30 juli 2012

de heer Meersma schrijft op luchtige toon over een thema dat terdege aandacht verdient. hij maakt zich daarbij helaas schuldig aan een praktijk die ik wel vaker gezien heb.

in plaats van zijn stelling te onderbouwen, maakt hij een karikatuur van de te bestrijden instelling, het College sanering. en met die karikatuur veegt hij vervolgens de vloer aan. dat mag in de advocatuur niet ongebruikelijk zijn (ik denk bijvoorbeeld aan de betogen van mr Moskowicz in de fameuze zaak tegen G. Wilders), in zakelijke relaties is het zeer af te raden.

Sprengers

1 augustus 2012

Voor mij zijn veel van dit type colleges een prettig vervolg voor oud politici en hun vrienden om zich nog even “betaald in te zetten voor onze maatschappij". Je ziet ze overal verschijnen waar de schijn van belangenverstrengeling niet helemaal is weg te denken. Veelal baantjes toeschuiven dus.

Het aan de basis werken is nu absoluut belangrijker, zo'n college weet vaak weinig van de echte problematiek af. Sterker nog, ze staan er ver van af. Geweldig dat ze zelfs in staat zijn een keuken te verkopen aan een visboer, werkelijk geweldig. In de keuken kijken en die verkopen is niet de oplossing. De tranen springen mij in de ogen. Grofstoffelijk met onroerend goed bezig zijn in het kader van sanering van zorginstellingen is niet hun taak. Daar zijn genoeg partijen voor in de markt die dit prima en beter kunnen dan dit college. Verbetert ook de werkgelegenheid voor nogal wat consultants die nog maar moeilijk aan werk komen.

Als ze dan al iets nuttigs willen doen zouden ze zich dus beter kunnen gaan bezighouden met de problemen aan de basis. Ik kijk met grote zorg als baby boomer naar de huidige kwaliteit van zorginstellingen. Het zijn vaak afschuwelijke gebouwen waar ik in elk geval niet in zou willen zitten.

Er wordt teveel van bovenaf geredeneerd en te weinig vanuit de zorgvragers gekeken. Ik herinner mij nog het college ziekenhuisvoorzieningen die met ambtelijke middelen wel eens even zouden bepalen hoe alles zou moeten gaan lopen. Mijns inziens is er in de afgelopen decennia veel geld over de balk gegooid omdat met een te geringe visie op de toekomst werd gewerkt.

Gebruik daarom vooral mensen aan de basis van de problematiek, o.a. de mensen die bezig zijn met de directe zorglevering. Een hoopvolle ontwikkeling is dat veel van deze mensen nu kiezen voor een ZZP bestaan om echt aan de basis van de zorg te werken, van mens tot mens. De mens in het middelpunt en niet doodgeslagen worden door oeverloos moeilijke bedenksels van ambtenaren. Geen hond snapt meer waar het over gaat.

Kijk naar een doorsnee zorginstelling met de ogen van de zorgvrager. Wat wilt u zelf aantreffen? Moet u wel even uit uw ivoren toren komen. Dat zijn voor mij de werkelijke kaders voor de opdracht aan het college sanering zorginstellingen. Even goed kijken biedt mijns inziens betere oplossingen voor veel patiënten. Oplossingen die vaak niet eens duurder hoeven te zijn, sterker nog, er zijn zelfs kostenreducties mogelijk.

Een reductie wil ik nog wel verklappen: minder management en laat mensen die aan de basis werken hun werk doen. Management is algemeen een nutteloze kostenpost, zoek de zelfsturing op.

Anoniem

1 augustus 2012

Het is veelzeggend dat zij die boven mij het college verdedigen in dienst zijn/waren van het college...

Top