BLOG

Focus op besparen via efficiency

Focus op besparen via efficiency

De betaalbaarheid van de gezondheidszorg is een belangrijk thema in de hete fase van de verkiezingscampagne. Daar is ook alle aanleiding toe. Terwijl de Nederlandse economie maar net langs de rand van een recessie loopt, met een groei van 0,2 procent in het tweede kwartaal van dit jaar, groeit de zorg met minstens 2,5 tot 3 procent –als we geluk hebben.

Een brugklasser snapt dat dit verschil in tempo maar een beperkte tijd goed kan gaan. Maar zelfs als de Nederlandse economie zou draaien als een tierelier, dan nog was het einde van de tomeloze groei van de zorg in zicht. Dan zou een ander probleem veel sterker spelen dan nu: het dreigende tekort aan goed geschoolde medewerkers. Nu al werken ruim 1 miljoen Nederlanders in de zorg. Door de economische crisis en de oplopende werkloosheid is het op dit moment minder lastig om mensen te vinden. Maar hoe dan ook is de zorg met hoge snelheid onderweg naar een dikke betonnen muur: die van te weinig economische veerkracht, of die van personeelstekort. Meestal loopt zo’n botsing niet goed af.

Beperken groei zorgkosten

Alle reden dus, om serieus werk te maken van beperking van de groei van de zorg. Dat kan op verschillende manieren. Het CVZ gooide deze zomer de knuppel in het hoenderhok, door de vraag voor te leggen of we nog wel door moeten gaan met het vergoeden van zeer dure medicijnen als de levens- of gezondheidswinst van zulke kostbare middelen maar heel beperkt is. Alleen al het stellen van de vraag leidde tot veel emoties. En het is ook bijna onoverkomelijk om de waarde van een mensenleven in harde euro’s uit te moeten gaan drukken. Toch verdient het CVZ lof voor het starten van deze discussie. Het is immers altijd beter om dit soort gesprekken breed maatschappelijk te voeren voordat de urgentie van ingrijpen daadwerkelijk daar is.

Grenzen solidariteit

Tegelijkertijd  dient dit debat in alle zakelijkheid, met grondige feitelijke onderbouwing en alle denkbare nuances gevoerd te worden. Het gaat uiteindelijk om de grenzen van onze solidariteit, geen onderwerp dat zich leent voor vette krantenkoppen en sweeping statements. Daarom is het jammer dat de zaak eigenlijk al vertroebeld is geraakt door de bezuiniging van 1,3 miljard die er ingeboekt staat in het gedoogakkoord van het  demissionaire kabinet onder het kopje ‘lage ziektelast’. Dat moet in 2015 leiden tot een ingreep in het basispakket. Groot probleem daarbij is dat eigenlijk niemand weet, wat lage ziektelast is. Zijn dat ziektes waar je weinig last van hebt? Maar wie bepaald dat dan? Aan pijn en lijden zit altijd een individuele component: waar de een mee doorloopt, ligt de ander mee in bed. Maar ingewikkelder nog, is dat veel van dit soort zaken al uit het pakket gehaald zijn, of heel weinig opleveren als je ze schrapt. De rollator uit het pakket bijvoorbeeld, vaak genoemd als iets dat mensen best zelf kunnen betalen, levert slechts 30 miljoen op. Dan is er nog een zeer lange weg te gaan naar 1,3 miljard.

Dillemma's

Zouden we dan moeten kijken naar de economische schade van ziekte? Dat schept al meer duidelijkheid, maar dan hebben we het eerder over individuele lijdenslast. Die valt eenvoudiger vast te stellen: individuele lijdenslast betekent de mate waarin een ziekte iemands leven ontregelt en sociaal-economisch functioneren belemmert. De geestelijke gezondheidszorg heeft bijvoorbeeld drie ziektes in de top 10 van hoge individuele lijdenslast staan: angststoornissen, depressie en verslaving. Behandeling van dit soort ziekten uit het pakket schrappen, zou zeker een flinke besparing in de zorg opleveren, maar betekent ook al snel torenhoge maatschappelijke kosten elders in vorm van arbeidsongeschiktheid, overlast en soms zelfs criminaliteit. Ook dat is dus geen aantrekkelijke optie voor een korting.

Of moeten we ‘lage ziektelast’ vertalen als: eigen schuld, dikke bult? Met andere woorden: als mensen een ziekte aan hun eigen ongezonde gedrag te danken hebben, dan betaalt de gemeenschap niet meer? Ook dat zou veel geld opleveren. Maar mensen verzekeren zich nu juist voor dit soort risico’s. En wat doen we met mensen die ziektekosten veroorzaken door gezond gedrag, bijvoorbeeld sportblessures? Of mensen die longkanker krijgen omdat ze langs een snelweg wonen?

Debat

Eenvoudige antwoorden op dit soort ethisch geladen vragen bestaan niet, zoveel is duidelijk. Maar dat mag geen reden zijn om het debat uit de weg te gaan. Dat kunnen we nu voeren, in het volle besef dat er op dit moment nog miljarden op de zorg te besparen vallen door slimmer organiseren, en doelmatiger en effectiever werken. Dat zou de volgorde ook moeten zijn: eerst met de hand op het hart aan de Nederlandse kiezer kunnen garanderen dat echt alle efficiencywinst behaald is, voordat de solidariteit in ons stelsel op de helling wordt gezet.

Marleen Barth

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Schulte

30 augustus 2012

Goed stuk! Efficientiewinst in de zorg is een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Helaas denken de meeste leden van GGZ Nederland daar anders over dan hun voorvrouw.

van Zanten

31 augustus 2012

Uitstekend verhaal, en dit zou Marleen eigenlijk binnen haar eigen partij ook heel hard moeten roepen. Daar blijft men hangen in het mantra sterkste schouders etc maar dat lost niks op.

Het slotstatement is de crux: "in het volle besef dat er op dit moment nog miljarden op de zorg te besparen vallen door slimmer organiseren, en doelmatiger en effectiever werken" en "eerst met de hand op het hart aan de Nederlandse kiezer kunnen garanderen dat echt alle efficiencywinst behaald is, voordat de solidariteit in ons stelsel op de helling wordt gezet". Kan zo 1:1 in het beleid.

Marleen Barth mag alvast op het lijstje van toekomstige bewindslieden.Ervaring genoeg. Jammer voor GGZ Nederland, goed voor BV Nederland. En wellicht dat ze toch beter bij D66 past :)

Scheffer

31 augustus 2012

Goed van Marleen om in de hele discussie over zorgkosten toch de miljarden winst van doelmatigheid in te brengen. Natuurlijk is dat niet de lange termijn oplossing, maar juist in deze tijd is het bijzonder jammer om aan de kwaliteit van zorg te gaan rommelen terwijl die 1,3 miljard makkelijk met doelmatigheid is te realiseren. De politiek wil alleen oplossingen die binnen 4 jaar resultaat leveren daar heeft Marleen nu een hele goed voorstel voor.

Schulte

31 augustus 2012

@ Van Zanten. Zo zal het wel zijn. Dit leest meer als een sollicitatie en minder als de belangenbehartiging die we van Marleen Barth kennen. En hoewel de richting goed is, is Marleen vaag genoeg over de wijze waarop ze haar doelen wil halen om geen directe vijanden te maken.

Schuite

31 augustus 2012

Het stuk is wel goed, maar de inhoud niet. De dikke betonnen muur is niet die van te weinig economische veerkracht of die van personeelstekort, maar van de efficiëntie. Ten eerste is er alleen in de facilitaire diensten efficientie gehanteerd, maar niet in de primaire voortbrengingsprocessen. De efficientie loopt stuk op de complexiteitskosten van de zorgprocessen (net zoals het in de industrie gebeurde). De huidige discussie slaat nergens over. Bijvoorbeeld is er geen sprake van marktwerking, want er is geen markt waar de klant bewuste overwogen keuzes kan maken op prijs en kwaliteit en de producent heeft beperkingen in zijn productie en differentiatie mogelijkheden.

Schuite

31 augustus 2012

Er moeten dus essentieel vele paradigma's sneuvelen:
- patient aan het stuur van eigen welzijn (met inzicht in consequenties en gevolgen van keuzes)
- keten omkering en keten management
- genetwerkte zorg gebaseerd op gelijkwaardige uitruil van toegevoegde waarden, belangen, kennis en kunde
Het woord Samen en Delen op een andere wijze: niet soft, maar economisch hard.
Als wij dit allemaal (durven)doen inclusief een andere iCT (enabler van processen) bespaar je ongeveer 10 miljard.

ten Cate

31 augustus 2012

Efficiency direct toepassen en per ziekenhuis minimaal 15% te besparen, het aantal behandelingen blijft gelijk, de kwaliteit neemt toe, wachtlijsten nemen af en het plezier in het werk groeit bij het verplegend personeel?! Neem contact op met Ron Hendricks, Capacity manager van Orbis, zijn aanpak werkt! Geeft inzicht, laat zien waar en hoe het beter kan, tijd bespaart kan worden, ligtijd verkort, etc......de ultieme vorm van Healthcare Intelligence!!!

Bles

2 september 2012

Bezuinigingen en veel praatjes van de BOBO.

Elke bedrijf welke wil overleven zal een efficiency slag dienen te maken.

Ook de zorg industrie ontkomt er niet aan.
Alleen wordt het nu afgewenteld op zieken en ouderen.
Fout een, zieken en ouderen zijn hier niet de schuldige.

Neen, de zorg industrie zelf heeft het grote gat gemaakt.

Te veel nieuwbouw. teveel apparatuur. te veel onnodige behandelingen, te veel managers lagen. Te weinig aandacht aan de klant, teveel eerzucht geld maken en daden drang zonder resultaten in voor de toekomst te analyseren.


De banken en de vast goed gingen ons voor.
de volgende zieke klant is de zog die leeg gemolken wordt door onverantwoord handelen.




Top