BLOG

Van bewustzijn naar doen

Van bewustzijn naar doen

Patientveiligheid heeft een hoge prioriteit, maar toch lijkt het alsof we er nog niet goed raad mee weten. Is dit pessimisme gerechtvaardigd?

Patiëntveiligheid staat momenteel weer in het middelpunt van de belangstelling. Denk aan de recente ontwikkelingen aan het VUmc en aan het onderzoek van Marieke Zegers en Hub Wollersheim , waarin zij stellen dat vooruitgang van patiëntveiligheid in ziekenhuizen ‘frustrerend traag’ gaat. De ziekenhuizen hebben daarop inmiddels gereageerd dat patientveiligheid ook na 2012 een belangrijk thema voor ziekenhuizen zal blijven.

Gemiste kans

Ziekenhuizen zetten al veel verschillende strategieën in om processen beter en veiliger te laten verlopen. Denk bijvoorbeeld aan checklists die met een gestructureerde aanpak fouten en complicaties kunnen voorkomen. Van deze checklists zijn er echter verschillende in omloop, met wisselende resultaten. Er is nog erg veel variatie in patiëntveiligheidsstrategieën. De effecten worden vaak niet goed gemeten en gecommuniceerd. Dit is een gemiste kans, want zo worden de do’s en don’ts niet helder en wordt er maar beperkt van elkaar geleerd.

Objectief inzicht

Bij het bevorderen van de patiëntveiligheid gaat het niet alleen om het vermijden van complicaties en ongewenste uitkomsten, maar om het optimaliseren van het proces als geheel. Hiervoor is objectief inzicht in het hele zorgproces nodig. Pas als er objectief inzicht is op hoe processen verlopen, en als processen ook met elkaar vergeleken kunnen worden, kunnen we de lacunes opsporen.

Geïntegreerd

Laten we dus beginnen met vaststellen hoe processen in ziekenhuizen nu verlopen. We moeten meetmethoden ontwikkelen die kunnen kwantificeren welke acties er worden uitgevoerd. Deze methoden moeten een geïntegreerde oplossing bieden voor de complexe organisatie van het zorgtraject, van het functioneren van apparatuur en instrumenten tot de geïnformeerdheid van personeel en patiënt. Door het automatisch en real-time registreren en meten van deze informatie kunnen zorgverleners problemen opsporen en direct ingrijpen. Uiteraard is dit een kwestie van de lange adem. De complexiteit van het zorgproces moet daarbij niet onderschat worden en er moeten realistische ambities worden gesteld.

Op donderdag 27 september zal op de TU Delft ‘Werkconferentie Patiëntveiligheid en technologie: Verbetering van het operatieve proces’ plaatsvinden. Meer informatie: http://www.aanmelder.nl/patientveiligheid/

Jenny Dankelman

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Koot

5 september 2012

Wat opvalt in het patiëntveiligheidsdenken, is dat de rol van de patiënt nauwelijks belicht wordt. Het gaat bijna altijd om procedures van professionals, liefst met inzet technologie, vaak over de hoofden van patiënten. Voor echte patiëntveiligheid zul je interactie tussen zorgverlener en patiënt moeten meenemen.

Anoniem

5 september 2012

De TU Delft beschouwt het patientveligheidsprobleem als een technisch probleem. We zouden bijvoorbeeld veel kunnen leren van de processen van de burgerluchtvaart. De werkelijkheid is dat zelfs de meest elementaire verbeteringen zoals handen wassen, niet worden doorgevoerd. Het probleem is niet technisch maar bestuurlijk.

Jenny Dankelman

7 september 2012

De technologie die wij ontwikkelen is een reactie op de signalen die we krijgen uit het veld dat dingen beter kunnen. We ontwikkelen de technologie daarom nooit alleen, maar altijd samen met medische professionals. Denk aan bijvoorbeeld technologie om te zorgen dat alleen de OK betreden kan worden als uit een verplichte meting blijkt dat de handen goed zijn gewassen kan helpen. Of eea vervolgens ook echt wordt geïmplementeerd, is inderdaad een bestuurlijk beslissing.

Wat betreft de rol van de patiënt in patiëntveiligheid: de patiënt heeft net als de zorgverlener behoefte aan informatie over de behandeling. Juist door de essentiële gemonitorde gegevens op een slimme manier terug te koppelen naar de patiënt kunnen we de patiënt handvatten geven om een grotere rol te spelen in patiëntveiligheid.

Het zorgproces is nog onvoldoende inzichtelijk, en er zijn nog te weinig handvatten om problemen te signaleren en in te grijpen. Mijn pleidooi is dat daar nog veel winst te boeken is.

Top