BLOG

Zorgpensioen verdeelt zorglasten evenwichtiger

Zorgpensioen verdeelt zorglasten evenwichtiger

De discussie over inkomenssolidariteit in de zorg is opnieuw opgelaaid met het op maandag 7 januari verschenen CPB-rapport ´De prijs van gelijke zorg’. Wij plaatsen deze solidariteitsdiscussie graag in een breder perspectief.

Het Centraal Planbureau stelt dat mensen met een lage opleiding gedurende hun leven de meeste zorg gebruiken en er het minste voor betalen. Zij ontvangen gemiddeld over hun levensloop 1.000 euro per jaar meer dan ze aan zorgpremies betalen, terwijl mensen met hoge opleiding gemiddeld 2.000 per jaar meer betalen dan ze ontvangen. Het CPB stelt dat inkomensafhankelijke premies ten koste gaan van de economische groei. En dat tot 2040 bij gelijk verdeelde lasten een groot deel van de inkomensstijging voor de laagste inkomens opgaat aan uitgaven aan zorg. Versobering van het zorgpakket lijkt dan ook het enige alternatief voor het CPB.

Anders financieren

PGGM denkt dat het anders financieren van de zorg een bijdrage kan leveren aan het houdbaarder maken van de solidariteit. Het grootste deel van de zorgkosten valt namelijk in de periode na het 65e jaar. We stellen voor om niet alleen collectief te sparen voor het levensonderhoud gedurende de oude dag, maar ook voor onze toekomstige zorgkosten van de oude dag via een zorgpensioen.

Collectief gecombineerd sparen

Door collectief te sparen, gecombineerd voor pensioen en ouderenzorg, verbetert de inkomenssolidariteit: òf men wordt gezond oud, leeft langer en ontvangt dus meer pensioen òf men wordt ongezond oud, leeft korter en ontvangt meer zorg(pensioen). In de eerste groep zitten meer mensen met een hoger inkomen, in de tweede meer mensen met een lager inkomen.

Solidariteit

Door deze combinatie betaalt rijk dus minder aan arm en vice versa, wat de druk op de inkomenssolidariteit verkleint. Zorgsparen verbetert ook de solidariteit tussen generaties door de stijgende zorglasten evenwichtiger te verdelen over de generaties. Bij de huidige omslagfinanciering zijn het immers de (toekomstige) werkende premiebetalers die de sterk stijgende lasten van de ouderenzorg moeten financieren. Bij zorgsparen bouwen mensen tijdig kapitaal op voor die toekomstige kostenstijging.

Fiscale ruimte

Het kabinet wil de fiscale ruimte voor pensioenopbouw (‘het Witteveenkader’) verlagen. Mensen gaan hierdoor minder pensioen ontvangen, terwijl de betalingen voor hun zorgkosten juist gaan toenemen. Vooral lage inkomens houden dan weinig geld over voor andere uitgaven dan zorg, stelt ook het CPB. Als mensen die vrijvallende fiscale ruimte mogen gebruiken om te sparen voor ouderenzorg, verbetert de financiering van die zorg en blijft ze beter betaalbaar.

Opgebouwd zorgvermogen

De politiek kan besluiten tot meer inkomenssolidariteit van hogere inkomens met lagere inkomens door het opgebouwde zorgvermogen te laten gebruiken voor inkomensafhankelijke eigen betalingen. Zo blijft de (ouderen)zorg voor iedereen beschikbaar en betalen rijkeren meer. De politiek kan ook besluiten tot versobering van de basisouderenzorg; het zorgvermogen is dan voor aanvullende zorg. Rijkeren kunnen dan extra zorg regelen door hun gespaarde zorgvermogen in te zetten.

Mate van solidariteit

De mate van solidariteit die we handhaven is een maatschappelijke en politieke keuze. De pensioensector kan bijdragen aan een waardevolle toekomst door naast het sparen voor pensioen ook zorgsparen mogelijk te maken en daarmee de solidariteit te verbeteren.

Arjen Hussem en Niels Kortleve,
Werkzaam bij pensioenuitvoeringsorganisatie PGGM

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

17 januari 2013

Ik dacht altijd dat juist de midden en hoog opgeleide oude vrouwen die het langst leven ook de hoogste zorgkosten maken binnen de instellingen. Dan blijft er niet meer over van dit verhaal.

Hussem

17 januari 2013

Het blijken toch juist de lager opgeleide vrouwen te zijn in een instelling. Zie pagina 12 http://www.cpb.nl/publicatie/achtergronddocument-bij-cpb-policy-brief-de-prijs-van-gelijke-zorg

ANH Jansen

17 januari 2013

En zorgsparen moet dan gaan via het PGGM; wat goed is voor het PGGM is goed voor het land.

50% van de Hoog opgeleiden is in dienst bij de Overheid in al haar verschijningsvormen. Waarom is dat?

Laat het CPb eens een studie uitvoeren, onafhankelijk, naar de voor en nadelen van een dergelijke verdeling. In Singapore, USA e.a. landen is dat 15%. Welke invloed heeft dat op de innovatie? De dynamiek? De economische groei? Ook in Duitsland werkt veruit de meerderheid van de Hoog opgeleiden voor eigen rekening en risico; waarom in NL dan niet? Wat is de oorzaak en oorsprong van dit risico mijdend gedrag?

Wat is de toegevoegde waarde van een Openbaar Bestuur en wanneer is het omslagpunt bereikt waarin het Openbaar Bestuur remmend werkt op de economische groei. Alleen in NL wordt een stjiging van het loon van ambtenaren gezien als economische groei.

Welk signaal gaat uit van een dergelijk inzicht? Zolang het Openbaar Bestuur maar in omvang en kosten blijft groeien is er economische groei? Waar is de denkfout?

De hele CPB discussie is tekenend voor NL.

Heeft hoogste macro beslag ter wereld; 60,3% van een euro gaat via de Overheid. In Duitsland is dat 45%.
Ook de VVD is van mening dat het macro beslag niet mag dalen. Hoe liberaal is dan de VVD nog?

De 1.000 economen en hun 5.000 promovendi in dienst van de Overheid/Universiteiten kunnen aan de bak.

Inkomensafhankelijk is de financiering van de zorg in Nederland niet! Het is een geweldig frame.

De zorgtoeslag wordt afgebouwd en in 2013 is recht gedaald tot inkomens van 31.000 euro per jaar. Was in 2012 nog 35.000. De inkomensafhankelijke heffing voor het vereveningsfonds is begrensd tot 51.000 euro. De nominale premie is voor iedereen gelijk. Per saldo draaien de lagere tot midden inkomens op voor de kosten van de zorg in dit land.
Ook de AWBZ premie is immers begrensd tot een loonschaal.

Inkomensafhankelijk zoals overal elders in de wereld wordt berekend is die in NL helemaal niet; in Belgie is het x% over hele inkomen, zonder plafond. Wel betalen alle zorggebruikers een eigen bijdrage bij afname van de zorg! Remgelden. Lage inkomens betalen een maximum.
Kosten per hoofd zijn in Belgie lager dan in NL. Idem uitgedrukt als percentage van het BNP. Idem Denemarken. Idem Duitsland. Berekening van de premie in Duitsland gaat ook via de belastingen. Geen maximum. Dat is inkomensafhankelijke premie heffing en inkomenssolidariteit zoals het hoort. Daar kan NL nog een flink puntje aan zuigen.

Wie is hier nu de gekke henkie? De liberaal van het jaar? Voorstandster van het wereldrecord macro beslag?

Het CPb stelt de verkeerde vragen en geeft een verkeerd antwoord op een foutieve vraag.

Frank Conijn

18 januari 2013

@ Arjen Hussem:
Laat ik voorop stellen dat ik niets principieels tegen het CPb heb. Van mij mogen adviesorganen zich zelfs op het politieke vlak begeven, omdat het anders zo goed als onmogelijk is om advies uit te brengen. En ik gebruik hun publicaties regelmatig.

Maar de stelling dat lager opgeleiden meer *levens*zorgkosten maken -- want daar gaat het om, ook volgens het CPb zelf -- baseert het CPb naar eigen zeggen op een onderzoek van Kunst et al. Dat rapport stelt echter specifiek, zij het niet in de samenvatting, dat de AWBZ-instellingskosten *niet* zijn meegerekend.

Ook door bijkomende zaken kan ik in mijn -- uitgebreide en zorgvuldige, al zeg ik het zelf -- analyse niet anders dan concluderen dat dit CPb-geschrift 'poor science' is. Een echt slecht stuk, helaas. Waarmee de basis onder uw verhandeling lijkt weg te vallen. Oordeelt u zelf: www.gezondezorg.org/blog-prijs-van-gelijke-zorg.php.

Verder heb ik ook niets tegen het PGGM. Maar als ik kijk naar de gemiddeld zeer sterk positieve bijdrage van jongeren aan de zorgfinancieringsbalans en de zeer sterk negatieve bijdrage van ouderen, dan zijn we toch al aan het zorgsparen? Het probleem is 'alleen' dat we de komende drie decennia een golf van ouderen krijgen.

Maar om om die reden nu het hele zorgfinancieringsstelsel grondig te gaan verbouwen?

Anoniem

18 januari 2013

PGGM beheert mijn gespaarde pensioen. Daar hoop ik straks wonen, voeding en zorg van te kunnen kopen naar eigen inzichten en behoeften. Zorg dan ook beste PGGM dat mijn geld zo goed mogelijk beheerd worden en groeit. Stop daar je energie in en vraag eventueel meer premie, maar laat je niet afleiden door zorgsparen, korting voor Nick en Simon en alle andere zaken waarvoor PGGM meer dan 1000 medewerkers nodig heeft.

Joosten

20 januari 2013

Het voorstel van PGGM doet mij denken aan mijn kinderjaren. Mijn moeder met allerlei potjes waarin wekelijks geld ging om dat te kunnen gebruiken op het moment dat het nodig was. Een regelmatig terugkerend probleem was dat er te weinig geld was om alle potjes gevuld te krijgen. Maar een ding was zeker, wat in de potjes zat daar had zij volledige zeggenschap over. Toen ik iets ouder werd creërde de overheid en ook de pensioenfondsen, allerlei potjes, waarin verplicht gestort werd door inhouding van het salaris. Nu blijkt dat de overheid en de pensioenfondsen hetzelfde probleem hebben als mijn moeder. Tot mijn leedwezen echter met een groot verschil, ik heb in allerlei potjes gestort, maar er geen enkele zeggenschap meer over. PGGM ziet alweer een nieuw potje dat door mij gevuld zou moeten worden. Wat mij betreft liever niet!

Top