BLOG

Afschaffing restitutiepolis zet de klok terug

Afschaffing restitutiepolis zet de klok terug

De Tweede Kamer spreekt donderdag 14 februari over de afschaffing van de restitutiepolis en de verplichte vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg. Minister Schippers hoopt hiermee de zorgkosten te beheersen, omdat verzekeraars dan doelmatiger zouden kunnen inkopen. Onnodige maatregelen die de klok terugzetten.

Deze week volgde ik op YouTube een prachtig Harvard-college van Doc Searls, de blogger die vorig jaar opzien baarde met zijn boek “The Intention Economy, when customers take charge”. Searls voorspelt een nieuwe wereld waarin de gereedschappen voor verbindingen steeds meer verschuiven van producenten naar consumenten. “Prachtige kansen voor de emancipatie van de consument als persoon”, zegt Searls.

Vrije artsenkeuze

Ook in de gezondheidszorg zijn de middelen om verbindingen te maken nog vooral in handen van de aanbieders. Zij beheren de medische gegevens in hun EPD’s, stellen de voorwaarden voor ontmoetingen en zijn eigenaar van de infrastructuur. Als patiënt moet je het doen met wat folders en onzekere kennis van het Internet. Inzage in eigen EPD is zelden mogelijk en als de minister donderdag steun krijgt van de Tweede Kamer, mag je misschien ook niet meer kiezen naar welke dokter je gaat. De verzekeraar bepaalt dan hopelijk wat goed voor je is. Want via de naturapolis vergoeden ze alleen nog maar zorg bij aanbieders waarmee ze een contract hebben.

Ik snap het wel, maar begrijp het niet. Natuurlijk ben je als patiënt kwetsbaar en is het fijn dat je kunt vertrouwen op een van de beste systemen ter wereld. En natuurlijk moet dat systeem betaalbaar blijven voor ons allemaal. Maar moet dat dan betekenen dat je je onafhankelijkheid moet achterlaten als je ziek wordt? Mag je dan niet meer kiezen en meedenken wat voor jou het beste is?

Afweging

Let wel, ik ben niet tegen selectieve zorginkoop door verzekeraars. Het afwegen van kwaliteit tegen kosten is een legitieme taak. Maar ik vrees dat de poging van de minister om dit proces een zetje in de rug te geven averechts gaat uitpakken. Het verdwijnen van de vrije artsenkeuze kan het vertrouwen van patiënten in verzekeraars schaden en motiveert patiënten niet om betrokken te worden bij het maken van wijze keuzes. En dat in een tijd waarin er steeds meer aanwijzingen zijn dat de hulp van betrokken en participerende patiënten de zorgkosten afremt. Kijk maar naar Minnesota, waar actieve en kiezende patiënten 21 procent minder zorgkosten maken. En ze waren niet ontevredener.

Kosten

Daarnaast is de maatregel onnodig. Het levert niet direct geld op en verzekeraars kunnen nu ook al selectief inkopen door lagere prijzen te bieden en zouden ook de prijs van de vermeend duurdere restitutiepolis kunnen verhogen. Je kunt dan als verzekerde zelf kiezen wat je belangrijk vindt: geen keuze of een hogere premie.

Rem op emancipatie patiënt

Tot slot zet de maatregel zet de klok terug. Doc Searls zou er niets van begrijpen. Het ontneemt mensen een keuze en remt de emancipatie van de patiënt. En dat in de tijd waarin het steeds duidelijker wordt dat de patiënt als persoon het centrum van de zorg gaat worden. Niet alleen vanwege de voorspellingen van Searls, maar ook omdat patiënten, en toenemend ook dokters en verpleegkundigen, genoeg hebben van de gefragmenteerde zorg van anonieme systemen en op zoek gaan naar de menselijke maat.

Stap in verkeerde richting

Kortom, het afschaffen van de restitutiepolis en de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg is een stap in de verkeerde richting. Het ontneemt patiënten keuzes, het is onnodig en het zet de klok terug. Hopelijk heeft de tweede kamer het kompas wel gericht op de toekomst.

Jan Kremer
Gynaecoloog en hoogleraar patiëntgerichte innovatie in het UMC St Radboud 

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Mr. R. M. Dalmijn

13 februari 2013

Geheel eens met de prachtige analyse van collega Kremer. Wellicht is dit het moment om pure restitutie producten te laten ontwikkelen en beheren door andere dan (zorg)assuradeuren . De Koninklijke Shell? Overigens wordt het verzekeringen pakket zoals gesuggereerd zo uniform dat de stap naar een ouderwets nationaal ziekenfonds eenvoudig te maken is bij gebrek aan onderscheidend vermogen. De laatste kans voor de grote zorgverzekeraars ligt in een transparant zorginkoop proces dat door kennis en kwaliteit wordt getypeerd. Dat wij reeds nu door hen , verzekeraars, worden gewaarschuwd voor mega rendementen (voor iedere ander winst) is een teken aan de wand. Daarnaast hebben veel zorgverleners inmiddels behoefte aan een overzicht van de beheerskosten van al dit administratieve sturen, bewaken, controleren, afhouden , rammelende regelgeving en zo meer.

ANH Jansen

13 februari 2013

Helemaal mee eens natuurlijk. Alleen vergeet Jan Kremer de effecten van budgettering en het streven van de Overheid om te kosten te beheersen. Restitutie polissen en budgettering gaan niet samen. Cie Baarsma is gekomen met nog draconischer maatregelen en ingrepen om binnen het door VWS berekende budget te blijven.

Van het totale budget Zvw wordt 50% besteed aan ziekenhuiszorg. Gemiddeld ziekenhuis in NL heeft nu 1.000 bedden. Budget is berekend aan de hand van historische data. Overgang van ziekenfondsmodel naar Zvw is budgettair neutraal gefinancierd. Werkelijke kostprijs van een behandeling is dan ook onbekend.

Wellicht dat daar eens kritisch naar kan worden gekeken ipv het budget verder in te perken?

En ja, heeft NL werkelijk 8 Academische ziekenhuizen nodig?

En ja, die ingrepen zullen er niet komen, dus gaat de inperking van keuzevrijheid van de burger gewoon door.

Zo werkt de bureaucratie. Paul Frissen moet maar eens een blog schrijven.

J.A.M. Leys

14 februari 2013

Hartelijk dank, Jan Kremer. Een pleidooi naar mijn hart, mooi samengevat in de laatste alinea. Ik vraag me bovendien af: zijn deze voornemens niet in strijd met de WGBO? Waarom horen we de patient niet in deze discussie? Laten we de klok terugzetten naar 'de patient centraal'. Dat kan best samen gaan met doelmatige - lees kosteneffectieve - zorg.

Anoniem

17 februari 2013

Ik begrijp het bezwaar tegen een restitutie-polis niet goed. Alle zorgverzekeraars hebben met veel ziekenhuizen een contract, dus er blijft voldoende te kiezen over.

Anoniem

17 februari 2013

(#4 ): Ik bedoelde "Wat is het zwaarwegende bezwaar tegen een natura-polis? Alle zorgverzekeraars hebben contracten met veel ziekenhuizen: hoewel je als patient niet meer uit 100 ziekenhuizen kunt kiezen, blijven er voldoende over."

J. van Tulder

18 februari 2013

Ik ben het eens met de analyse zoals Jan Kremer die maakt. Het is inderdaad een stap terug.
En dat niet alleen. Het verplichten van mensen tot een naturaverzekering beperkt mensen verder dan het principe van de wet reikt.
De Zorgverzekeringswet geeft vrijheid aan mensen mits ze zich maar verzekeren voor het zorgpakket.
Maar de minister wil in de uitvoering mensen die vrijheid ontnemen door dat deel uit de wet te schrappen dat inhoud geeft aan die vrijheid. Het is derhalve intrinsiek strijdig met de wet zelf!

De politieke discussie gaat dus over een zaak die inhoudelijk strijdig is met eigen wetgevening. Het is overigens nog veel dommer. De groep mensen die kiest voor restitutie is 20% goedkoper dan het naturastelsel.

Top