BLOG

Verleg focus van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag

Verleg focus van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag

Eén van de grootste bedreigingen voor de gezondheid zijn chronische ziekten zoals obesitas, COPD en diabetes. Deze ziektes beperken mensen enorm in hun dagelijks leven en hebben ook effect op hun familie.

Het is tijd dat we deze ziekten gaan verslaan in plaats van ermee te leren leven. Het CDA wil daarom gezondheidszorg bekijken vanuit gezondheid en gedrag in plaats van ziekte en zorg.

Preventie

Dat betekent dat het noodzakelijk is om preventie een veel belangrijker plek te geven. Dat geldt niet alleen voor situaties in de gezondheidszorg, maar ook op school, op het werk en in de eigen wijk. Dat hoeft wat mij betreft niet te gaan om geboden en verboden en het opgeheven vingertje. Met een pot azijn vang je geen vliegen. Het draait erom, dat je voor mensen het leven juist makkelijker kan maken. Voorbeelden: sportparken in de wijk, veilige fietspaden, gezonde sport-, school- en werkkantines. Maar natuurlijk ook dat zorgverleners meer ruimte krijgen om samen met hun patiënten aan preventie te doen. 

Investeren in preventie loont

Inmiddels ligt er steeds meer bewijsmateriaal dat aantoont dat investeren in preventie loont. Ook het recente CPB-rapport “Gezondheid loont, tussen keuzen en solidariteit” concludeert dat preventie, in de zin van gezonde leefstijl, grote baten heeft voor de mensen zelf: langer genieten van het leven, van een grotere inzetbaarheid en van het pensioen.

Het rapport stelt ook vast dat de overheid ervan profiteert als mensen hun betere gezondheid aanwenden om langer te leren en meer te werken, omdat men dan meer belasting en pensioenpremies afdraagt. Dat laatste schrijf ik vooral om de boekhouder-bewindspersonen in het huidige kabinet te overtuigen dat investeren in preventie geen weggegooid geld is.

Nationaal programma preventie

Vanwege de grote positieve effecten van preventie heb ik samen met D66 in 2012 een voorstel tot een nationaal programma preventie gedaan. Bedoeling was om tot structurele aanpak van preventie te komen. De betrokken bewindspersonen hebben deze handschoen opgepakt. Er ligt nu een nationaal programma preventie. Goed in het plan is de betrokkenheid van vele partijen, een aanzet tot integraal denken en het begin van een visie.

De lat kan echter hoger. Dit concluderen ook de organisaties met wie Pia Dijkstra en ik om tafel zijn gaan zitten. Ik som ze niet volledig op, maar GGZ Nederland, KNMG, NOC-NSF, NISB, LHV, NHG, KWF, GGD Nederland (Vereniging voor Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland), STAP, Trimbos instituut en Rutgers WPF waren onder meer aanwezig.

Concrete doelstellingen

Zij wisten feilloos de vinger op de zere plek te leggen: de bewindspersonen willen zich niet vastleggen op concrete doelstellingen zoals het verminderen van hart- en vaatziekten in de komende twintig jaar. Juist die ziekten hebben van alles te doen met roken, drinken, overgewicht en dergelijke. Ondanks herhaaldelijk verzoek kiest de regering voor een korte looptijd van het programma. Ze laten een unieke kans lopen om over hun eigen kabinetsperiode heen te regeren. Er worden ook nauwelijks nieuwe middelen ingezet, wetenschappelijk onderzoek is een ondergeschoven kindje en preventie voor ouderen schijnt niet de moeite waard te zijn.

Structurele aanpak

Kortom, ik vind het goed, dat het kabinet een aanzet tot een nationaal programma preventie heeft gedaan. Maar dit plan biedt nog niet de oplossing om preventie structureel op te pakken en gezondheid en gedrag centraal te stellen.

Hanke Bruins Slot
Tweede Kamerlid CDA

17 Reacties

om een reactie achter te laten

Frank Conijn - www.gezondezorg.org

27 januari 2014

Dat het kabinetsplan onvoldoende structurele preventieplannen bevat ben ik met mw. Bruins Slot eens.

Maar concrete doelstellingen formuleren heeft niet zoveel zin, omdat je vaak niet weet hoe effectief de maatregelen die je bedenkt zijn. Dat is afwachten. Dus in dat opzicht ben ik het -- voor de verandering eens een keer -- wel eens met het kabinet.

Wat evenwel een reële veronderstelling is, is dat een rookverbod in en op de terreinen van middelbare scholen (rookgelegenheden voor personeel uitgezonderd) het aantal jongeren dat begint met roken zal doen verminderen. En die maatregel kost weinig of niets. Dus die zou het kabinet op korte termijn moeten en kunnen nemen. Jong niet geleerd is immers vaak oud niet gedaan.

Verder hou ik mw. Bruins Slot nog maar weer eens een keer voor dat er een zorgpremiekortingsysteem zou moeten komen voor mensen die een gezond eet- en beweegpatroon hebben. Dat is te objectiveren middels testen op bepaalde zogeheten biomarkers. Ik heb haar dat hier al vaker voorgehouden, maar er nog nooit ook maar de minste reactie op gelezen.

Zie voor de details ervan http://www,gezondezorg.org/preventiebeleid.php#premiekorting.

Frank Conijn

27 januari 2014

Er stond in de URL ergens een komma waar een punt moeten staan, en dan geeft hij een foutmelding. Hier de juiste: http://www.gezondezorg.org/preventiebeleid.php#premiekorting.

Nieuwenhuizen

27 januari 2014

Eens. Goed om er gewoon vanuit te gaan dat elk mens dusdanig gezond is dat hij kan recreëren, zich kan ontwikkelen en doorgaans in staat is tot werk en verwerven van een eigen inkomen of anderszins een bijdrage levert.

Kortom een burger die zijn eigen leven vormgeeft.
Dat burgers vervolgens met ernstige beperkingen moeten leven, zelfs al zouden ze deels 'verwijtbaar' zijn is een tweede. Heel goed uiteraard om dan ook aan preventie te doen teneinde zoveel mogelijk zelfredzaamheid en participatie te behouden of te bevorderen.

Teveel mensen zijn er afgelopen decennia maatschappelijk buitengesloten geraakt . Dit terwijl wetenschappelijk onderzoek uitwijst dat 'erbij horen' minstens zo belangrijk is als trede 1 van de piramide van Maslov (veiligheid, eten en drinken).

Dat we daar als samenleving steeds meer aandacht voor hebben (zelfs al zou het maar om financiele redenen zijn) is een prima zaak.f

En ''pamperen'' enerzijds en voorlichten tot zelfstandiger en gezonder gedrag anderzijds zal uiteraard ook niet heel effectief zijn. Dus voorlichting moet hand in hand gaan met een stevige omslag in de bejegening van burgers (u, jij en ik en al dan niet hulpbehoevend).

Arjen Joosse

27 januari 2014

@Frank Conijn
CRP, HbA1c, lipiden als marker voor gezond leven? Echt?

HbA1c is een marker van suikerziekte. Sommigen ongezond levende mensen krijgen dit. Anderen niet. Wrsch een kwestie van aanleg (Nature en Nurture). In mijn ervaring is dit toch een zeer onbetrouwbare marker.
Voor lipiden (cholesterol) zelfde verhaal.

CRP als biomarker? Dat is een waarde die bij elke ontsteking, mini-infectie, verstoring van het lichaam al omhoog gaat. Ook geen goede biomarker van gezond leven lijkt mij.

fred van de laar

27 januari 2014

Gezondheid en gedrag zijn van groot belang maar kijk eens naar de organisatie van de eerste en tweede lijnsvoorzieningen: weinig kosteneffectief.
Ik denk dat de burgermaatschappij nog veel kan leren van de militaire (geneeskundige)organisatie.
Vriendelijke groet

Frank Conijn

27 januari 2014

@ Arjen Joosse:

Als HbA1c dé indicator is voor de bloedsuikerhuishouding over langere termijn, en je weet dat diabetes II grotendeels veroorzaakt wordt overmatig eten en te weinig bewegen, is de stelling "Sommigen ongezond levende mensen krijgen dit. Anderen niet. Wrsch een kwestie van aanleg (Nature en Nurture)." geen houdbare.

Ook verwart u CRP's waarschijnlijk met de bezinkingssnelheid (BSE). De laatste gaat bij elke ontsteking omhoog, ook op korte termijn. De CRP's duren veel langer. Ook is het zo dat er heel duidelijk verband gevonden is tussen metabole conditie en CRP's. Ik heb een verband tussen metabole conditie en BSE nog nooit gezien.

Verder is het lipiden/cholesterolverhaal een zeer ingewikkeld verhaal om uit te leggen, vandaar dat ik het hou op 'bloedvetten', want dan begrijpt iedereen wat ik bedoel.

Anyway, de wetenschappelijke 'body of evidence' dat een gezond voedings- en beweegpatroon metabole conditie en diabetes II in zeer grote mate (bijna volledig) voorkómt is zó omvangrijk, daar is geen ontkomen aan. Wellicht moet er gezocht worden naar andere dan of varianten op de genoemde biomarkers, maar dat vind ik muggenzifterij.

Ik pleit de facto voor een (internationale) wetenschappelijke taskforce die daar onderzoek naar gaat doen, evenals naar de vraag in hoeverre de metabole conditie genetisch bepaald is. En dan kunt u wel zeggen "in mijn ervaring", maar als u het niet erg vindt ga ik af op het oordeel van de wetenschappers.

tjark reininga

28 januari 2014

ik word een beetje droef van dit pleidooi, hoewel de redenen ervoor herken en blij ben met alle aandacht voor preventie.

maar ik signaleer dat onze overheid zichzelf de voornaamste instrumenten om werkelijk aan preventie bij te dragen stelselmatig uit handen geslagen heeft. primair daarin is de liberale neiging alles aan 'De Markt' over te laten, zonder zich te realiseren dat in die markt de aanbieders doorgaans het initiatief hebben. het eerste gevolg daarvan is dat producten worden gelanceerd zonder dat duidelijk is waar hun consumptie toe zal leiden (neem nou al die suikerhoudende frisdranken). en helaas komen de minder gewenste effecten van producten veelal pas na jaren aan het licht. en kunnen we dan niet veel anders, dan de gevolgen bestrijden.

ernstiger is, dat die zelfde krachten er steeds meer in slagen aanbieders ruimte te geven voor meer initiatieven. gebrek aan middelen, en verkeerde inzet van de schaarse middelen die er wel zijn, leidt tot privatisering en/of sponsoring van voorzieningen. en wie hebben de middelen voor die sponsoring? juist, vooral de aanbieders van al die producten. dus staan in scholen en sociaal-culturele voorzieningen steeds meer automaten met (suikerhoudende) dranken en verdwijnen zuivel en drinkwater naar de achtergrond. dus leveren aanbieders van fastfood steeds vaker ook de consumptieartikelen in de kantines, ten koste van de positie van 'gewoon' brood en beleg op de counters.

en zo zou ik nog wel even door kunnen gaan.

mijn oproep aan mevrouw Bruins Slot en haar collega's is dan ook: keer terug van dat grenzeloze vertrouwen op De Markt en zorg voor heldere regels, als preventie ter bevordering van de gezondheid u zo ter harte gaat!

de Jonge

28 januari 2014

Ook of juist voor mensen met een fikse handicap-kluwen is dagelijkse conditie-training en aandacht voor leefstijl superbelangrijk. Helaas past niet iedereen in de standaard-preventieprogramma's. Mij willen ze in een sportschool echt niet hebben, blind en met breekbotten. Mijn sportschool heet dus individueel maatwerk bij de fysiotherapeut en mijn leefstijl bewaakt de psychiatrie. Daar draai ik dan keurig een fulltime baan op, over tegenprestatie gedacht en gesproken. Focus op gezondheid ipv ziekte werkt!
Deze volle bandbreedte zie ik wel graag meegenomen. Nu is de lat veel te hoog voor mensen met makke.

Lindhout

28 januari 2014

Onze overheid spreekt met dubbele tong. Als de Nederlandse staat niet afkickt van tabaks- en alcoholaccijns en het gebruik van die produkten werkelijk aan banden legt, wordt het nooit wat met preventie. Toevallig gisteravond een uitzending van Radar gezien. De hoeveelheid suiker die in zogenaamd gezonde cerials zit. Wist ik veel. Maar ja, de markt, de markt... onze spreadsheetbestuurders blijven het zeggen met het fossiel Reagan en zijn vriendinnetje Thatcher, de markt zal alles reguleren en zuiveren. Hosanna.

Mitrasing

28 januari 2014

Frank, de parameters die je vermelde hebben geen enkele waarde. Op moment dat deze getallen veranderen loop je immers achter de feiten aan en is er nog alleen maar spraken van damage control.
De Overheid heeft verleerd te betuttelen in de goede zin van het woord onder het mom van de almachtige ideologie van "eigen verantwoordelijkheid".

Frank Conijn

28 januari 2014

@ Mitrasing:
U verwart de huidige praktijk met hoe het ook kan. Het HbA1c verandert sterk ten gunste als het voedings- en beweegpatroon verbetert. Dat kan elke internist u vertellen. U moet het alleen wel *willen* horen.

Anoniem

28 januari 2014

Wie stond er aan de basis van dit huidige geldverslindende zorgstelsel?
Dat stelsel dat mensen armer maakt ( en ook buitensluit) door hogere zorgpremies, zodat zij zelf minder geld over hebben voor sport en gezonde lifestyle?
Juist.
Het CDA.
Mooi om te horen dat men tot inzicht komt.
Nu graag nog de problemen aan de bron aanpakken: dit doodzieke stelsel de deur uit. Snel.

Mitrasing

28 januari 2014

Klopt Frank, maar hadden we het over preventie? De grootste gezondheidswinst wordt grofweg geboekt in de eerste twee jaar van een diabetes behandeling. Het gaat mij natuurlijk dat de primaire preventie die de grootste gezondheidswinst oplevert die later eventueel teniet kan worden gedaan door delay van ontwikkeling van ziekten.

Frank Conijn

28 januari 2014

@ Mitrasing:
Ja, we hadden het over preventie.

Frank Conijn

28 januari 2014

@ Anoniem bericht #12:
U wijt het ongezonde gedrag aan: "Dat stelsel dat mensen armer maakt ( en ook buitensluit) door hogere zorgpremies, zodat zij zelf minder geld over hebben voor sport en gezonde lifestyle."

Onder het vorige stelsel was het probleem van ongezond gedrag echter net zo groot. De oorzaak daarvan ligt dus niet in het huidige stelsel. Niet dat dat stelsel ideaal is, maar dat is om andere redenen.

En er zij meer redenen waarom uw stelling niet opgaat -- zie http://www.gezondezorg.org/preventiebeleid.php#sociaal-econ.

Anoniem

28 januari 2014

@Conijn: waar staat dat ik het ongezonde gedrag wijt aan dit idiote stelsel?
Goed lezen is een kunst.
En hou eens op met die verwijzingen naar die site van u aub.

Frank Conijn

28 januari 2014

@ Anoniem:
Dit zijn een blog en discussiedraad die gaan over ongezond gedrag. Als het uw bedoeling was om een totaal ongerelateerde reactie te geven had u dat erbij moeten vermelden.

En mijn site is een niet-commerciële, zonder enige reclame, verwijzingen waarnaar het voor mij en de lezer van deze draad makkelijker maken. De lezer die meer wil weten gaat erheen, de lezer die dat niet wil hoeft hier niet door hele lappen tekst heen te scrollen.

Top