BLOG

Red de zorg van morbide obesitas: bezuinig 30 procent

Red de zorg van morbide obesitas: bezuinig 30 procent

Onze zorg lijdt aan dodelijke vetzucht en blijft maar doorgroeien. Economen voorspellen dat landen als Nederland failliet zullen gaan aan de kosten van de zorg.

Volgens toekomstvoorspeller Adjiedj Bakas kunnen onze zorgkosten met 70 procent terug. Hij denkt niet alleen aan betere organisatie, maar bijvoorbeeld ook aan vrijwillige euthanasie bij dementie. Ik ben geen expert op het gebied van ethische vragen, daarom laat ik die buiten beschouwing. Bakas wil tweederde terug. Ik denk als econoom dat de zorg in elk geval makkelijk met één derde terug kan. Zonder moeilijke ethische discussies. Uitsluitend door de zorg een beetje beter te organiseren.

Problematische groei

Doorgaans zijn we blij met groei. Toch is de steeds maar doorgaande groei van de zorg – nu verreweg onze grootste economische sector - een probleem. Daar is een simpele reden voor. We vinden het - terecht - beschaafd dat essentiële zorg voor iedereen gelijkelijk toegankelijk is. Als je een ziekenauto nodig hebt, mag het niet uitmaken of je een beroemde schaatster bent, de CEO van Philips, of een bijstandsmoeder. Dat heet solidariteit. En die is alleen mogelijk als we de zorg samen betalen. Maar aan onze solidariteit zit een eind.

Massapsychologie

Economie is een vorm van massapsychologie. Wanneer we, zoals nu, meer dan de helft van ons inkomen naar de overheid moeten brengen, gaan we met zijn allen de belastingen en premies ontwijken. Grotendeels onbewust en op een legale manier: omdat bijvoorbeeld de schilder en het restaurant te duur zijn geworden, schilderen we ons huis zelf en gaan we minder vaak  uit eten. Het loont om zelf, belastingvrij dus, te klussen en te koken. Werk verdwijnt. Werkloosheid groeit. Bedrijven vertrekken naar het buitenland. Te hoge belastingen en premies brengen de economie in een negatieve spiraal.

Zorg als overheidspost

Pensioenen, arbeidsongeschiktheidsregelingen en vooral de zorg hebben de rest van de overheidsposten kaalgevroten, en de belastingen en premies te hoog opgestuwd. Dat is de belangrijkste oorzaak van de stagnatie van ons land, niet de bankencrisis, de eurocrisis, of de concurrentie van China. De enig overgebleven andere grote overheidsuitgave, maar nog altijd veel kleiner dan de zorg, is onderwijs. Jong tegen oud zou je kunnen zeggen. Of investeren tegen consumeren.

Zorgkosten 30 procent omlaag

Hoe durf ik te beweren dat de zorgkosten makkelijk dertig procent terug kunnen? Simpel: dan kom je op het kostenniveau van vlak voor de crisis, midden jaren 2000. Het moet ook, want in een gezonde economie beslaat de zorg tien procent van de economie. Nu stijgt het boven de 15 procent. En dat het kan, wordt praktisch bewezen. Neem de jeugdzorg, een van de meest obese kindjes van de zorg, in veel regio’s langdurig gewend aan tien procent groei per jaar. Nu die sector een beetje in de schijnwerpers staat, is in korte tijd het aantal uithuisplaatsingen bijna gehalveerd, eenvoudigweg door iets minder onbezonnen te werken. Zoiets levert meteen veel levensgeluk op en al snel ook fikse kostenbesparingen. Het kan nog simpeler: de jeugdzorg besteedt meer dan driekwart van de tijd aan management, overleg en registratie. Halveer dat, en je bent er al. De zorg wordt gegarandeerd beter zonder al die managers, vergaderingen en registraties.

Zodra we de zorg voldoende getrimd hebben, kan die overigens gewoon meegroeien met de vergrijzing. Als de economie weer gezond is, groeit die namelijk ietsje harder dan het aantal ouderen.

Realistisch scenario?

Is dit een realistisch scenario, de zorg redden van de morbide obesitas? Nee natuurlijk. Het realistische scenario is dat de zorg blijft anspecken tot de zaak uiteenbarst. Wie zich daarna nog uit eigen middelen kan verzekeren heeft geluk. De rest van ons zal geconfronteerd worden met Amerikaanse toestanden: wachtlokalen in emergency rooms, invaliditeit door onderbehandeling, vroegtijdig overlijden. Dat is wat een verwende, vetzuchtige samenleving zichzelf aandoet.

Otto Reuchlin
Directeur van PeerAdministratie

15 Reacties

om een reactie achter te laten

ANH Jansen

22 februari 2014

Prima verhaal.

Andere economen stellen dat een gezonde overheid een beslag legt op de economie van een land tot 45 % van het BNP. Dat is het macrobeslag van de Duitse Overheid. En hoe doet Duitsland het op wereldniveau? Duitsland is de benchmark voor veel landen. Zeggen economen.

Er zijn verschillende obesitassen in dit land en de meest bedreigende is toch die van de Overheid zelf. Met 60.3% zit Nederland op de top en dat is geen beste prestatie. Excuus van de NL ambtenaren en politici en economen is de open economie van Nederland. Een macro beslag van 60.3% houdt het geld binnen Nederland. Buitenlandse economen denken daar anders over.

Economen stellen dan ook dat het de Overheid zelf is die een aantal gaatjes in de buikriem terug moet.

Gaat dat gebeuren? Neen. En dat weet iedereen. Dus gaan we het pakken van de onderste lagen van de bevolking. Gaat dat het probleem oplossen? Neen, maar ieder uitstel van een constructieve oplossing is de ambtelijke en politieke stand in dit land meegenomen.

Wat gebeurt er dan tzt? Nou ja, zie OekraIne.

Maar ja, dat zeggen economen en sociologen die het kunnen weten.

Even bellen met Gosta Epsing Andersen en nalezen wat John Rawls heeft bedacht over recht en rechtvaardigheid.

Frank Conijn

22 februari 2014

Als je het hebt over de zorg moet je in ieder geval onderscheid maken tussen ouderenzorg en de rest van de zorg. De bevolking vergrijst sterk en (meer dan) driekwart van de zorgkosten gaat op aan mensen in hun laatste levensdecennium.

Daardoor is kostenstijging van de ouderenzorg onvermijdelijk, zelfs al kan door -- behoorlijke -- decentralisatie die stijging (sterk) afgeremd worden, zonder dat de kwaliteit er onder gaat lijden.

De sterke stijging van de overige zorgkosten is veel minder logisch. Een analyse door het CPb liet zien dat de prijzen per zorgepisode of -periode in de afgelopen decennia veel sterker zijn gestegen dan de inflatie. Tezamen met de verrichtingsfinanciering sinds 2001 zijn dat de oorzaken van de sterke overigezorgkostenstijging.

Daar zou dan ook de aandacht naar uit moeten gaan. En dat hoeft helemaal niet moeilijk te zijn: ruil verrichtingsfinanciering in voor uitkomstfinanciering (pay 4 performance); zie http://bit.ly/1aYFloU (eigen site). Dan kun je meteen zien hoe het zit met de kosteneffectiviteit (= goede zorg voor een goede prijs?) van de jeugdzorg.

Verder zou van de behandelkostenmaximering nu eindelijk eens serieus en goed werk gemaakt moeten worden. Want 2 tot 7 ton per jaar uitgeven aan één patiënt, om vervolgens te zien dat die maar twee jaar langer leeft zonder duidelijke verbetering van de kwaliteit van leven, dat is te gek voor woorden.

Er is dus (ook) reden voor optimisme, Otto.

Otto Reuchlin

22 februari 2014

Blijf met dilemma zitten, moet je nu wel of niet reageren op reacties op je eigen blog. Niet als je de discussie platslaat, wel als je hem stimuleert, denk ik nu. Ik schrijf immers niet om gelijk te hebben, maar in de hoop discussie te ontlokken.

Reactie Jansen me uit het hart gegrepen. Ik zat bij het schrijven van de blog met het dilemma hoe je je beperkt qua aantallen cijfers en economische begrippen, want anders wordt t zo gortdroog. Jansen weet het heel helder aan te vullen. Ik had de "45%-norm" uit een eerder concept geschrapt.

Conijn: ik loop vrolijk door het leven hoor! Eén ding: de vergrijzing verklaart 1,1 procent-PUNT van de jaarlijkse volumegroei van de zorg. Als bijvoorbeeld de ouderenzorg in de afgelopen twee jaar stijgt met (uit mn hoofd) 14 of 16%, en de inflatie eerder rond de 1 dan rond de 2% ligt (en deflatie dreigt), is nog steeds zo'n 10% (5% per jaar) van de groei niet verklaard. Sectoren als jeugdzorg en ggz groeien nog veel harder, inderdaad zonder dat daar een demografische reden voor is. Verder zeer eens met waarnemingen. Overigens begeef ik me niet op het terrein van ethiek, inclusief discussies over de zogenaamde "qually's" (quality adjusted lifetime; hoeveel geld mag een patiënt per jaar kosten), want daar ben ik te weinig deskundig in.

Frank Conijn

22 februari 2014

Beste Otto,

De stijging a.g.v. de vergrijzing was tot nu toe inderdaad beperkt, maar de zeer sombere toekomstvoorspellingen waar je je blog mee begint zijn voor een belangrijk gebaseerd op de (dubbele) vergrijzingsgolf, die vanaf nu echt hoog en blijvend wordt.

Maar zoals geïmpliceerd is dat iets waar we mee moeten zullen leren leven, als men behoud van kwaliteit van de ouderenzorg als voorwaarde stelt.

Verder is het vraagstuk behandelkostenmaximering helemaal niet zo moeilijk; zie http://bit.ly/WzvgBz.

Ik vind het, tot slot, juist heel prijzenswaardig als een blogger reageert op reacties.

Otto Reuchlin

23 februari 2014

Frank. Interessant.Uiteraard dubbele vergrijzing. maar nu somber jij: we moeten gewoon langer gaan werken om de dubbele vergrijzing te omzeilen. Ik werk aan een blog over de beste remedie tegen ziekte én ziektekosten: langer werken.

Frank Conijn

23 februari 2014

Tot die conclusie was ik ook al gekomen, Otto. Zie de pagina's 'Ouderenzorg' op http://bit.ly/1d9FqjQ en vooral 'Het Zzp 3-recht afgeschaft' op http://bit.ly/1e6gEGx (eigen site).

Ik propageer daarin niet dat langer werken een remedie is tegen ziekte (alhoewel ik het ook niet bestrijd), maar wel een remedie is om de zorgkostenproblemen beheersbaar te maken.

Frank Conijn

23 februari 2014

Ik heb het dan over een latere pensioenleeftijd, niet over langere werkweken, om misverstanden te voorkomen.

Anoniem

23 februari 2014

Groeiende zorgkosten zijn een probleem geworden sinds de invoering van het dbc-systeem. Voorspelbaar omdat dit ook elders (VS) het geval was. Ik denk dat economen en politiek een stapje terug moeten doen, Laten we de weg van de inhoud gaan en fors investeren in bewustzijn bij de behandelaren over wat effectieve zorg is. Zie het recente initiatief van specialisten om niet effectieve behandelingen te inventariseren en niet meer te verrichten.
Er zijn vele overbodige controlemechanismes waar artsen helemaal gek van worden en die alleen maar tot veel extra kosten lijden.
Zullen we de discussie inhoudelijk voeren en niet economisch? Investeren in goed onderzoek naar effectieve behandeling en goede implementatie van de uitkomsten zal tot kostenbesparing leiden en de motivatie van het in de zorg werkend personeel verhogen. Dit leidt indirect ook nog tot een kostenbesparing. Hierop monitoren en afrekenen lijkt me effectiever.
Veel effectiever dan bijvoorbeeld de nog steeds staande beboeting van de mededingingsautoriteit aan de huisartsen (LHV) , Lang leve het vrije marktdenken.
Ik zie van de gesuggereerde uitkomstvergoeding weer een heel circus van meten en controle komen. Die overheid is niets voor niets veel te groot.
Verkeerde gesprek, verkeerde diagnose, verkeerde uitkomsten.

Paul Geelen

23 februari 2014

Vorige reactie was niet als anoniem bedoeld,

Paul Geelen

van Iperen

23 februari 2014

We worden wel steeds ouder maar niet gezond ouder.
Wat zou je daaraan kunnen doen.
Ik denk ook aan het aanpakken van de voedingsindustrie.
Ben alleen bang dat daar teveel belangen dwarsliggen.
Misschien ook het zorgvuldiger voorschrijven van medicijnen. Kortom meer maatregelen om meer ouderen gezonder te houden. Zal lang niet altijd lukken. Welmhandigmom eens die kant op te denken.

Frank Conijn

23 februari 2014

@ Paul Geelen:
Ik destilleer een paar stellingen uit je betoog, waar ik mijn reacties onder zet. Daarbij verwijs ik voor de onderbouwing van mijn reacties naar mijn site, om te voorkomen dat dit een heel lange lap tekst wordt.

1. "Groeiende zorgkosten zijn een probleem geworden sinds de invoering van het dbc-systeem."
FC: Het DBc-systeem is in 2005/6 ingevoerd, maar de sterke zorgkostenstijging doet zich al voor sinds de overgang van budget- naar verrichtingsfinanciering, in 2001. Het DBc-systeem had hier verbetering in moeten brengen, maar door een slechte systeemconstructie is dat een mislukking geworden, en is de verrichtingsfinanciering de facto voortgezet. Verder zijn de prijzen per zorgepisode of -periode sinds 1972 veel harder gestegen dan de inflatie. Zie http://bit.ly/1h2yY3P.

2. "Investeren in goed onderzoek naar effectieve behandeling en goede implementatie van de uitkomsten zal tot kostenbesparing leiden."
FC: Ondanks dat al jaren bekend is dat bepaalde operaties lang niet altijd nodig zijn, worden ze in bepaalde ziekenhuizen 2 tot 5,5 maal vaker gedaan dan in andere. En ook onder huisartsen werden grote verschillen in uitgaven gevonden. Zie http://bit.ly/1h2zxdY. Verder is controle op het zich houden aan de richtlijnen een uiterst bewerkelijke methode om te zien of men kosteneffectief werkt. Zie http://bit.ly/1h2zPBv.

3. "Ik zie van de gesuggereerde uitkomstvergoeding weer een heel circus van meten en controle komen."
FC: Dan heb je je er waarschijnlijk nooit in verdiept. Uitkomstmeting (performance-assessment) hoeft niet veel meer in te houden dan het (laten) invullen van de Universele Ziektelastschaal en de antwoorddata invoeren in de landelijke, waarna de aanvullende patiënttevredenheidsmeting geheel automatisch gaat. Zie http://bit.ly/1bZ60wF. Daarbij zijn o.a. huisartsen vrijgesteld van ziektelastmeting. Zie http://bit.ly/1h2B5Vp.

Tot slot: de boete van de NMa/ACM voor de huisartsenvereniging was vanwege een soort kartelvorming bij de (geblokkeerde) vestiging van nieuwe huisartsen. Dat heeft niets met de zorgkostenstijging te maken. Of de boete terecht is, dat is een tweede.

@ Van Iperen:
U zult de pagina Preventiebeleid wellicht interessant vinden: http://bit.ly/PsBCjB.

Mauk van Heemstra - ZorgSteedsBeter

24 februari 2014

Kortom Otto: reageren op de reacties van je blog zou ik vaker doen. Wordt het een interessante discussie van!

Verbeeten

24 februari 2014

Interessante discussie? Nou niet bepaald. Ik zie alleen een opsomming van getrokken feitjes en iemand die zijn eigen websaitje met opendeurenproza wil promoten.

Conclusie van Reuchlin is terecht en volstaat in zijn eenvoud: het moet met minder.

Frank Conijn

24 februari 2014

@ Verbeeten:
Dat we op zijn minst zouden moeten kijken of het minder kan, wat dicht aanligt tegen de stelling dat het met minder moet, daar is iedereen het over eens. Dus over open deuren gesproken?

Verder is dan natuurlijk de vraag: hoe gaan we dat doen, het met minder doen? Want dáárover verschillen nu juist de meningen. Maar ik zie nog niet de minste suggestie van uw kant?

En hoezo getrokken feiten (ik neem aan dat u daarmee iets bedoelt als verzonnen feiten?)? Ik baseer me op een zeer grondig onderzoek door het CPb naar de oorzaken van de stijging van de zorgkosten doorheen de jaren.

Niet dat alles wat het CPb schrijft aan aanbevelingen op mijn instemming kan rekenen, maar dit was een gedegen analytisch rapport over de afgelopen jaren.

Melvin

4 mei 2015

Kwaliteit v/d zorg omhoog en de kosten omlaag

De kosten voor de zorg kunnen zeker omlaag en de kwaliteit kan omhoog.
Wij (cosmetic-services.nl) werken sinds enige tijd samen met een paar top klinieken in Praag.
De reden waarom wij met Tsjechische klinieken samen werken is o.a. de goede kennis v/h personeel, de werkelijk uitstekende service en de lage prijs (Praag is maar 1 uur vliegen). Onze cliënten worden v/d luchthaven opgehaald en krijgen tijdens hun gehele verblijf in Praag een persoonlijke assistent toegewezen, meestal langer verblijf in de kliniek hierdoor kan de client beter bijkomen na een ingreep, voor en naar de behandeling verblijven ze in een mooie appartement eventueel boven de kliniek. Voor vertrek uit Ned. een gedegen onderzoek als ze geschikt zijn voor deze behandeling en dat tegen een lager prijs.
In Duitsland en England hebben al veel mensen deze klinieken ontdekt.

De kosten voor de zorg kunnen zeker omlaag alleen moeten we anders gaan denken en daar zullen de klinieken, ziekenhuizen enz. niet aan mee willen werken want die denken alleen aan hun eigen belangen.

Een van de klinieken waar wij mee samenwerken is een top kliniek in o.a. operaties tegen overgewicht (Maagballon, maagband, maagverkleining) en cosmetische chirurgie. Zij hebben als een v/d weinige klinieken de status van Centre Of Excellence metabolic surgery en zijn ISO 9001 gecertificeerd.
Ze zijn één van de meest geavanceerde obesitas centra op Europees niveau.
Professor Martin Fried is hoofd van deze kliniek en de belangrijkste chirurg
Zij werken samen aan belangrijke onderzoeken met het Imperial College in Londen, en het
Sahlgrenska University ziekenhuis in Zweden, zijn opleidingscentrum voor medische studenten van de First Medical Faculty of University. Opleidings centrum voor farmaceutisch multinational Johnson & Johnson. Onlangs heeft Koning van Zweden een werk bezoek gebracht aan deze kliniek

In Duitsland en England hebben al veel mensen deze klinieken ontdekt.
Praat ook eens een keer met een van onze cliënten die wij daar naar toe gestuurd hebben die kunnen beter aangeven waarom de zorg daar echt top is!

Top