BLOG

Ouderen in de hoofdrol

Er verschijnen steeds meer boeken waarin een oudere de hoofdrol speelt. Sprekende titels als ‘Pogingen iets van het leven te maken’ en ‘De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’ maken duidelijk dat ouderdom en humor prima samen gaan.

Meestal wordt er niet zo vrolijk geschreven over ouderdom; deze boeken belichten nu eens een positieve kant. Maar tegenover mooie voordelen zoals levenservaring en relativeringsvermogen, staat ook een nadeel: het lichamelijk inboeten aan (veer)kracht.Daar ligt een belangrijke taak voor zorginstellingen: hoe verlenen we de juiste zorg aan de groeiende groep ouderen in onze samenleving?

De taal in de zorg spreekt minder tot de verbeelding dan die in de literatuur. In de zorg spreken we van kwetsbare ouderen, vergrijzing, co-morbiditeit, delier en functieverlies. De groep waarover we het hebben, groeit. Sterker nog, het aantal ouderen neemt toe en het aantal jongeren daalt, bevestigt wederom een recente telling van het CBS. In 2040 heeft Nederland meer 70-jarige - dan 40-jarige inwoners. Daar moeten we de zorg op inrichten. Het is dus goed en nodig dat we extra aandacht hebben voor de oudere patiënt.

Kwaliteitsvenster 

Met ingang van maandag 19 oktober is de kwaliteit van zorg voor kwetsbare ouderen opgenomen in het Kwaliteitsvenster. Het Kwaliteitsvenster is in 2014 ontwikkeld om de kwaliteit van zorg in ziekenhuizen en revalidatiecentra zichtbaar te maken. Als maat voor de kwaliteit van zorg voor kwetsbare ouderen is gekozen: de aandacht die een instelling heeft voor delier.

Slecht herkend 

Waarom delier? Allereerst omdat deze ernstige verwardheid vaak slecht herkend wordt. Daarnaast kan delier zulke grote gevolgen hebben voor de patiënt, dat de kwaliteit van leven drastisch vermindert. Mensen die eerst goed zelfstandig konden wonen, kunnen dat vaak na een delier niet meer. Uit onderzoek blijkt dat na een delier dertig tot zestig procent aan onherstelbaar functieverlies optreedt. Ook liggen patiënten met delier vijf dagen langer in het ziekenhuis dan gemiddeld. In vijftig procent van de ziekenhuisbedden ligt een patiënt die ouder is dan 65. Eén derde van de 85-plussers wordt jaarlijks opgenomen in het ziekenhuis. Dertig procent van de opgenomen ouderen sterft binnen drie maanden.

Minder indicatoren 

Het thema kwetsbare ouderen geeft informatie over hoe het ziekenhuis omgaat met de screening van oudere patiënten op delier. De volgende stap moet natuurlijk zijn dat de informatie iets zegt over het effect van de behandeling. In het NVZ Brancherapport ‘Zorg toont’ gaan we daar uitgebreid op in. Wat de NVZ betreft moet het roer om: ziekenhuizen en vooral ook patiënten zijn gebaat bij minder maar betere en zinnigere indicatoren gericht op uitkomsten van de zorg.

Om terug te keren naar de literatuur: Simone de Beauvoir schreef in de jaren zestig het volgende: ‘De beschaving van een volk is af te leiden aan de wijze waarop het met zijn ouderen omgaat’. Extra aandacht vanuit de ziekenhuiszorg is het minste dat we kunnen doen.

Margot van der Starre_311

Margot van der Starre, directeur NVZ

1 Reacties

om een reactie achter te laten

arno heltzel

20 oktober 2015

Het is goed om inzichtelijk te maken wat het beleid ten aanzien van delier is. Maar er zijn meer redenen waarom pakweg de helft van de ouderen er - vermijdbaar! - op achteruit gaat door een ziekenhuisopname . Het keurmerk Seniorvriendelijk Ziekenhuis (SVZ) - een initiatief van de gezamenlijke ouderenbonden - geeft een beter en ook meer compleet beeld van maatregelen die door ziekenhuizen getroffen worden om een opname voor ouderen niet te laten eindigen in verlies van kwaliteit van leven. Denk daarbij aan tijdige en volledige informatieoverdracht naar de opvolgend zorgverlener, waaronder overdracht van medicatie. De basis voor dit keurmerk vormen 15 verschillende kwaliteitsaspecten: van screening op delier tot continuïteit van zorg. Een gemiste kans voor het kwaliteitsvenster van de NVZ om het keurmerk, dat gezien de hoge respons (98%) brede erkenning geniet onder haar leden, niet bij het icoon kwetsbare ouderen mee te nemen. Mijn voorstel is om het SVZ keurmerk niet alleen te noemen bij de keurmerken, maar tevens mee te nemen bij het thema kwetsbare ouderen. Het keurmerk is opgesteld door, voor en met ouderen. Bovendien wordt het keurmerk SVZ zowel door betrokken beroepsgroepen als zorgverzekeraars ondersteund . Zie voor meer informatie www.seniorvriendelijkziekenhuis.nl
Manon Vanderkaa,
directeur Unie KBO

Top