BLOG

Een ziekenhuis is geen autofabriek

Waarom is het belangrijk dat ziekenhuizen inzicht geven in hun medische prestaties? Om ziekenhuizen onderling met elkaar te vergelijken?

Nee. Een ziekenhuis is geen vakantiebestemming of autofabriek. Een ziekenhuis is de omgeving waarin een wisselwerking plaatsvindt tussen patiënt en zorgverlener met als doel: het best mogelijke resultaat van de zorg. Deze resultaten gaan ziekenhuizen vanaf vandaag laten zien in het Kwaliteitsvenster behandelresultaten, te beginnen met informatie over de uitkomsten van darm- en borstkankerbehandelingen.

In de ziekenhuiszorg van nu is een groeiende rol voor de patiënt weggelegd: overheid, burger, zorginstelling en medisch specialist willen dat de patiënt meer inzicht krijgt in zijn eigen zorgproces en daar keuzes in kan maken. Voor de patiënt start het maken van keuzes bij transparantie. De grote vraag is nu: wat is de beste manier om dat voor elkaar te krijgen? Top-100-lijstjes in de media? Reviews van patiënten en hun familie? Keurmerken, lintjes, accreditaties?

Kwaliteit

In de Volkskrant van 9 mei schrijft Rene Dijkgraaf, cardioloog, in een artikel over Zorgkaart Nederland hoe hij denkt dat het moet, transparant zijn over de kwaliteit van ziekenhuiszorg: 'Vervolgens moeten deze beoordelingen, gecombineerd met échte kwaliteitsparameters (zodra die betrouwbaar zijn aan te leveren, dat is een uitdaging), geplaatst worden op de ziekenhuissite. Veel ziekenhuizen zijn hier overigens al serieus mee bezig.'

Alle bij de NVZ aangesloten ziekenhuizen en revalidatiecentra alsook de umc’s hebben immers het Kwaliteitsvenster. In 2014 lanceerde de NVZ voor het eerst het Kwaliteitsvenster met ziekenhuisbrede kwaliteitsthema’s, in 2015 volgden de revalidatiecentra, en nu breiden ziekenhuizen het venster uit met de aandoeningen borst- en darmkanker. Eind dit jaar komen daar de resultaten van acht behandelingen bij zoals galblaasoperaties en geboortezorg.

De gegevens die getoond worden, leveren de ziekenhuizen al aan het Zorginstituut en de Inspectie van de Gezondheidszorg zodat deze partijen toezicht kunnen houden op de kwaliteit van ziekenhuizen. Dit betekent dat ziekenhuizen geen extra gegevens hoeven te verzamelen. Dezelfde gegevens worden gebruikt en vertaald naar informatie voor de patiënt: in gewone mensentaal dus.

Plausibele verklaring

De informatie die in het Kwaliteitsvenster staat, laat zien hoeveel patiënten het ziekenhuis met de betreffende aandoening behandelt, of het ziekenhuis aan de landelijke medische norm voldoet en of het ziekenhuis een keurmerk heeft. Ook staat er een toelichting bij over het al of niet halen van de norm. Want ook voor het niet halen van de norm kan een plausibele verklaring zijn.

Wat heeft de patiënt hier aan, als het niet als vergelijkingsmateriaal dient? Nogmaals, een ziekenhuis is geen autofabriek waar uniforme producten van de lopende band afrollen. Iedere patiënt is uniek, iedere behandeling ook. Uitkomsten op ziekenhuisniveau voorspellen niet hoe de behandeling van één patiënt gaat verlopen, maar geven wel inzicht. Het is de combinatie van transparante informatie over de aandoening, de behandeling en de resultaten, die samen met dat wat de patiënt zelf belangrijk vindt het startpunt zijn voor het maken van keuzes. Want de beleving van de patiënt is ook, naast medische uitkomsten, bepalend voor de kwaliteit van een behandeling. 

Margot van der Starre

Directeur van de NVZ

Margot van der Starre_311

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Koos Dirkse

25 mei 2016

Natuurlijk is een ziekenhuis geen autofabriek. Wat een flauwe titel.
Kwaliteit meten is echter van alle tijden. Meten betekent dat we de uitkomst in cijfers uitdrukken en dat meestal op een schaal van slecht tot goed.
Om terug te komen op de auto-industrie: zou u een auto kopen die op een schaal van 1 (slecht) tot 100 (uitstekend) slechts 40 scoort? Of gaat u toch maar op zoek naar een andere? Precies, dat wordt 'm dus niet.
Ook de ziekenhuizen leggen de kwaliteit van hun zorg (en resultaten) in cijfers vast. Ze hebben dat opgelegd gekregen, omdat vrijwillige medewerking zo'n goed resultaat gaf!
Laten we eens naar het sterftecijfer kijken. Het is een cijfer waar veel discussie over is. Realiseer je daarbij dat het uit de medische documentatie, het dossier van de patiënt, wordt berekend. Als er geen grip op de kwaliteit van de documentatie is, mag dat nooit aangegrepen worden voor kritiek op de indicator. De schaal waarin het sterftecijfer wordt uitgedrukt, is voor de doorsnee leek wat moeilijker te interpreteren. Maar met de handleiding erbij moet het lukken.
Het gemiddelde voor de Nederlandse ziekenhuizen is 100. Nu wordt u door uw huisarts verwezen naar een ziekenhuis dat 140 scoort. 40% meer kans op overlijden. Gaat u naar dat ziekenhuis?
We weten allemaal wat cijfers teweeg brengen. Beetje flauw als je de uitkomst van de cijfers, zeker als ze slechter zijn dan je denkt, ter discussie stelt.
Hoe je het draait of keert, cijfers zijn een onderdeel van het moderne reputatiemanagement en onderdeel van het moderne communicatiemanagement. Afzwakken van het cijfer dat je scoort, ruikt al heel snel naar sjoemelgedrag. Met dank aan VW. De communicatie is al niet het sterkste onderdeel van ziekenhuizen, laat staan dat reputatiemanagement en de cijfers op de bestuurstafel liggen.
Niet zeuren dus, als je een slecht cijfer scoort. Je hebt gewoon een probleem met je reputatiemanagement doordat je onderliggend zorgproces niet optimaal verloopt!

H hor

25 mei 2016

Een ziekenhuis is geen autofabriek waar uniforme producten van de band rollen! Wellicht is het verstandig om eerst een goed naar de automotive sector te kijken voordat zo'n onjuiste uitspraak wordt gedaan. De keuzemogelijkheden en de combinatisch van uitrustingen in deze sector zijn de laatste tientallen jaren gigantisch uitgebreid. Veel ziekenhuizen bieden 'standaard' producten aan die niet custom made worden aangeboden. Als ziekenhuizen meer de trend van de automotive sector zouden volgen dan zou dit niet alleen voordelig zijn voor de patient als klant, maar ook de kwaliteit en de bedrijfseconomisch resultaten ten goede komen. Ziekenhuizen proberen aan allerlei (opgelegde) kwaliteitseisen te voldoen. Er zijn echter maar weinig ziekenhuizen die veel beter presteren dan de normen van deze eisen. Daarnaast zijn wachttijden ( en het wachten) en het proactief en vriendelijk informeren nog steeds een een ondergeschoven kindje in ziekenhuisland. Mijns inziens ziekenhuizen zijn geen autofabrieken, omdat ze geen auto's maken. Echter, ziekenhuizen zouden moeten worden ingericht en moeten worden gerund als de automotive sector. Ziekenhuisbestuurders, overheid, zorgverzekeraars en
patiëntenverenigingen zouden dit moeten inzien.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

25 mei 2016

En laat nou net een (vracht)autofabriek als Scania in Zwolle voor vele ziekenhuizen een inspiratiebron zijn om permanent kwaliteit te leren verbeteren met op klanten-specificatie vrachtwagens te maken, waarvan er niet een hetzelfde is, en de variatiemogelijkheden voor klanten in de tientallen-duizenden liggen, met een pracht van een openbare kwaliteitsscore!

Jan van der Beek

6 juni 2016

Zoek de verschillen. De titel onder een tweetal plaatjes in ons Huis aan Huis krantje. Vrijwel identiek, op enkele details na. Die moet je dan opzoeken. Daar dacht ik aan bij het lezen van de opvattingen van NVZ directeur Mw. Van der Starre. Ik heb zelf 13 jaar gewerkt in zowel de vrachtauto als de personenauto sector en inmiddels 20 jaar in de gezondheidszorg. Daardoor zie ik heel veel overeenkomsten.
Het verhaal duidt eigenlijk meer overeenkomsten dan verschillen tussen de processen in de automobielsector en de zorg. Met name denk ik aan: de klant centraal, openbaar maken van kwaliteitskenmerken, benchmarking, standaard zorgplannen, ketenzorg en transmurale samenwerking, ICT, veiligheid. Allemaal thema's die nu actueel zijn in de zorg. De automobielsector loopt op al deze terreinen voor op de zorg. Natuurlijk kent de zorg verschillen met de autosector. Maar de zorg kan haar voordeel doen met de ervaring in de autosector. Een directielid van één van onze ziekenhuisklanten is zelfs naar Japan gereisd om te leren van de autofabrieken. Gelukkig ken ik meerdere zorgbestuurders die inspiratie en voorbeelden vinden bij de automobielsector. Jammer dat die voorbeeldfunctie bij diverse leden van de NVZ wel maar bij de directie niet wordt herkend en erkend. Dat maakt mij wel een beetje bezorgd.

Top