BLOG

Oudere digibeet staat buitenspel

Spreekt u weleens met oudere mensen? Zeventigjarigen, tachtigjarigen. Vast wel. Vitaal, verstandig. Nog altijd scherp van geest. Hoog opgeleid. Maatschappelijk geslaagd. De Zwitserleven-generatie.

Laatst ontmoette ik een actief echtpaar, hij 84, zij 80. Op mijn vraag of ze al een elektronisch patiëntendossier hebben, zeiden ze "Nee." En, in één adem: "Wij zijn digibeten."

Zij heeft een IPhone en een laptop, hij een mailadres, maar daar kijkt hij nauwelijks op. Digitaal contact met het ziekenhuis, de gemeente of de zorgverzekeraar? Ze weten echt niet hoe dat moet. Wat DigiD betekent en waarom een Burgerservicenummer nodig is, gaat aan hen voorbij. Geen idee. Keine blasse Ahnung. "Niemand houdt rekening met ons. Wij zijn buitengesloten van dat systeem." DigiD, leg ik uit, is een persoonlijke code met een gebruikersnummer. Daarmee kun je met de Belastingdienst  communiceren, of met de gemeente. Gelukkig zijn ze nog goed ter been en hebben ze geen gehandicaptenpasje nodig.

Maar toch. De Nederlandse overheid loopt voorop met de digitalisering van haar diensten: e-health is het helemaal, vindt minister Edith Schippers van Volksgezondheid (VVD). Daar wordt internationaal mee gepronkt. Prima voor de reputatie, mooi voor de slimme dertigers en veertigers die met de computer zijn opgegroeid. Maar waardeloos voor ouderen. De helft van de Nederlandse 75-plussers heeft geen aansluiting op internet, zo blijkt. Algauw een half miljoen mensen. Daar komen honderdduizenden ouderen bij die niet eens weten hoe ze internet moeten gebruiken. 

Smartphone

Nog zo’n cijfer. Tachtig procent van alle Nederlanders tussen de 12 en 80 jaar heeft een smartphone; bij 75-plussers is dat maar 13 procent. Ook zij tellen niet mee. Een groeiende groep ouderen komt nooit terecht op de digitale snelweg. Zonder een attente dochter, zoon of buurman zijn ze geïsoleerd. Laatst las ik dat liefst een op de negen Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd is. Dat zijn 1,3 miljoen digibeten. Inclusief 65-plussers gaat het om 2,5 miljoen digibeten, aldus de Rekenkamer.

Tel uit je winst: Stil verdriet. Voor hen is de toekomst al opgehouden. Zouden beleidsmakers en de whizzkids van de e-road daar wel eens bij stilstaan? Ik vrees van niet. En dat is zorgelijk, voor een land dat het  probleem van de ouderenzorg wil oplossen met eHealth.

Willem Wansink
Publicist
Willem Wansink_311

2 Reacties

om een reactie achter te laten

Maarten van Duijvenvoorde

20 juni 2016

Heel actueel en zorgelijk. Ik ben zelf dertiger en mijn onderburen zijn ook ouderen in de leeftijdsgroep van dit artikel. Ze vragen vaak hulp op IT gebied en je helpt waar je kunt maar het blijft pleister werk. Vaak moet het ook opnieuw uitgelegd worden. Dit maakt ze ook heel kwetsbaar en potentieel kan daar misbruik van gemaakt worden wat nog veel zorgelijker is.

Ik schiet nu al in de oplossing maar het zou denk goed zijn als 'wijken' of 'gemeenten' actief cursussen promoten niet alleen op bediening van deze apparatuur maar ook hoe je sites als mijnoverheid.nl kan gebruiken. Maar goed, het blijft een lastig probleem en niet iets waar je als overheid maar het kop in het zand kan steken.

tjark reininga

20 juni 2016

inderdaad, zorgelijk. terwijl de overheid ons besparingen en effectief werken voorspiegelt door toepassing van IT, vallen inderdaad steeds meer mensen buiten de boot. primair zijn dat degenen die zorg nodig hebben die hun budget (en vaak hun meest optimistische dromen) te boven gaat. die zorg blijft uit omdat degenen die over de beschikbaarheid ervan beslissen zelf die zorg (nog) niet nodig hebben.
en daar komt de digitale afhankelijkheid bij: in de eerste plaats van alle leveranciers van voorzieningen, inclusief de overheid, die via hun website informatie geven en aanvragen inwachten. en daardoor van mensen en instellingen, die te hulp willen en kunnen schieten. enerzijds is daardoor die vermaledijde afhankelijkheid weer terug, die we sinds de jaren vijftig zo goed hadden weten uit te bannen via het zorgstelsel. naast fysieke mantelzorg wordt daarom digitale mantelzorg nodig, voor het vinden van informatie, voor het aanvragen en verkrijgen van zorg en diensten, en voor het verantwoorden daarvan. en dat gooit niet alleen de deur open voor allerlei goedwillende familieleden en hulpverleners, maar ook voor minder goedwillende ondernemers en anderen, die hun kans schoon zien. hoge kosten en fraude liggen op de loer.

Top