BLOG

Wat we kunnen leren van de Britse NHS

Eerder dit jaar was er debat over het wel of niet invoeren van een publiek zorgsysteem zoals de National Health Service (NHS). Het invoeren van zo’n systeem is geen goed idee schreef ik eerder. Dat neemt niet weg dat goed gejat nog altijd beter is dan slecht bedacht.

 

Net zoals bij ons zijn er in Engeland proeftuinen opgezet. Het blijkt dat onze proeftuinen weliswaar op sommige punten succesvol zijn, maar dat de resultaten toch veelal bescheiden zijn. Naast deze officiële proeftuinen gebeurt er natuurlijk van alles, soms met aansprekende successen: denk aan de zinnige zorg aanpak in Bernhoven, de introductie van Value Based Health Care, ParkinsonNet, etc.

Leren wat werkt

In de NHS zijn in 2015 vijftig proeftuinen opgezet. Voorbeelden zijn het opzetten van een Accountable Cancer Network in Londen en Manchester, het delen van ggz-bedden op regionaal niveau om wachtlijsten te voorkomen en huisartsen die werk maken van beter zelfmanagement door hun patiënten.

Zijn ze allemaal succesvol? Zeker niet, maar dat is ook niet de doelstelling als zodanig, het gaat vooral om het leren wat wel en niet werkt. En, als er iets werkt dit vervolgens opschalen en landelijk implementeren. Dat vergeten wij nog wel eens. Het heeft er mede mee te maken dat de Engelsen een meer top down organisatie erop nahouden, waardoor er makkelijker geïmplementeerd kan worden.

Regionale samenwerking

Samenwerking tussen zorgaanbieders is hard nodig, maar tegelijkertijd knap lastig. Een begin van een oplossing zijn Sustainibility and Transformation Partnerships (STP's). Dit zijn regionale netwerkorganisaties (ongeveer een per miljoen inwoners) waarin zowel gemeenten, zorginkopers, zorgaanbieders gemeenschappelijke zaken zoals preventie, ketensamenwerking en capaciteitsplanning voor de regio bespreken en proberen via consensus tot besluiten te komen.

Dit lukt natuurlijk niet altijd en sommige STP's zijn dan ook eindeloze vergadercircuits. Echter, op aanwijzing van de overheid zetten ze nu governancestructuren op, waardoor ze slagvaardiger gaan opereren. Het is nog te vroeg om te bezien of alle STP's daadwerkelijk waarde zullen toevoegen, maar sommige boeken al goede eerste resultaten.

De volgende stap die door de beleidsmakers in Engeland wordt aangemoedigd is het omvormen van STP's in zogenaamde Accountable Care Systems, waarbij 1e en de 2e lijn nauwer met elkaar samenwerken in een overkoepelende organisatie, vaak in combinatie met shared savings om zo substitutie en verschuiven van medewerkers tussen organisaties mogelijk te maken.

Minder schotten

Je hoeft maar een (Nederlandse) beleidsanalyse te lezen en een van de knelpunten die altijd genoemd wordt zijn de financiële schotten in de zorg. Ze leiden tot afwenteling van kosten tussen domeinen en langs elkaar heen werkende zorgpartijen. De impact wordt in Nederland geschat op minimaal 1,5 mrd onnodige kosten per jaar.

In Engeland worden in toenemende mate budgeten van gemeenten de zorginkopers gebundeld om zoveel mogelijk schotten, beheers- en administratiekosten te voorkomen. Clinical Commissioning Groups (CCG's - de inkopers van zorg) fuseren met de inkopers in het sociaal domein (de gemeente). Dit is in het Nederlandse systeem van meerdere zorgverzekeraars per gemeente nog niet zo makkelijk ingevoerd, alhoewel je met virtuele budgeten en goede data-analyse die patiëntstromen in kaart brengt wel verbeteringen kan bereiken. Of beter nog: door het verschuiven van de financiële kaders (bijvoorbeeld de hele ouderenzorg in de Zvw) een deel van de schotten daadwerkelijk verminderen.

Centrale zorginkoop

Waar we hier nog wel eens klagen over te weinig zorgverzekeraars, is in de NHS het tegenovergestelde het geval. Er zijn ruim 200 (!) CCG's actief, die gemiddeld voor zo’n 200.000 inwoners zorg inkopen. Dit inkoopmodel werkt matig voor een zorgaanbieder van enige omvang en dus met veel CCG’s te maken heeft. Een erg herkenbaar probleem voor Nederlandse zorgaanbieders ook, bijvoorbeeld aanbieders die met vele gemeenten te maken hebben voor het leveren van jeugdzorg. Om dit op te lossen zijn veel CCG’s nu aan het fuseren.

Waar we dus niet jaloers hoeven te zijn op die CCG's, is er ook een deel van de zorginkoop in Engeland waar we wél goed naar moeten kijken. Dit is de inkoop waar vanuit Londen voor het hele land complexe zorg wordt ingekocht. Voor zorg zoals protonentherapie en andere dure infrastructuur lijkt dit een meer doelmatige manier van inkopen aangezien overcapaciteit voorkomen wordt. Een uitzonderingskader voor zorgverzekeraars voor gezamenlijke inkoop van dit type zorg is daarmee een goed idee en aanpassing van de mededingingsregelgeving is dan nodig.

Transparantie

Nederland scoort niet briljant op transparantie in de zorg. We staan op een gedeelde 7e plek van 32 OECD landen, terwijl Engeland op nummer 4 staat na de Scandinavische landen. In Engeland wordt door de overheid meer verplicht openbaar gemaakt. We kennen in Nederland natuurlijk ook een positieve ontwikkeling qua transparantie (er is veel meer informatie dan een paar jaar terug), maar het organiseren van meer vanzelfsprekendheid en een sturende aanpak door de overheid geeft de noodzakelijk versnelling.

David Ikkersheim

Partner bij KPMG Health, werkte in 2016 -2017 bij KPMG in Londen voor de NHS

David Ikkersheim_311

10 Reacties

om een reactie achter te laten

Gijs van Loef

23 oktober 2017

Beste David, een nuttige samenvatting van wat lessen van de overkant van het Kanaal, maar eigenlijk ook niet meer dan dat. Niks nieuws. Wat vind je nu eigenlijk van het RVS-rapport? Link: https://www.raadrvs.nl/uploads/docs/Zorgrelatie_centraal.pdf
PS Waar kan ik de transparantie-data van de OECD vinden?

Gijs van Loef

24 oktober 2017

Beste David, ik heb het KPMG -rapport bekeken. Het NRC-artikel van Jeroen Wester dat verwijst naar de KPMG-studie was aan mijn aandacht ontsnapt.
Twee opmerkingen: 1) de KPMG-studie verwijst niet naar OECD-data, dat was dus een misunderstanding van mijn kant, maar is gebaseerd op interne analyses van KPMG obv. diverse bronnen. Het ziet er zeer professioneel uit, maar het is natuurlijk wel een black box (en dat begrijp ik natuurlijk ook wel, het is jullie USP); 2) In deze KPMG-studie over transparantie doen vijf moderne EU-landen het beter dan Nederland en dit is de zoveelste indicatie/bevestiging van de objectieve waarneming dat het Nederlandse zorgstelsel kwalitatief middelmatig scoort in vergelijking met andere moderne Europese landen (ik noem ze de EU14: https://gijsvanloef.nl/2016/12/09/kwaliteit-medische-zorg-gedaald-tov-europees-gemiddelde-van-20072016/) Met vriendelijke groet, Gijs van Loef - onafhankelijk adviseur zorgstelsel)

Gijs van Loef

24 oktober 2017

N.a.v. ontvangen bijlage van het KPMG-rapport @DavidIkkersheim -
Dank je. Maar dit verandert natuurlijk niets. Alleen interne KPMG-bronnen.

Gijs van Loef

24 oktober 2017

N.a.v. onderbouwing KPMG-studie Through The Looking Glass. Ik heb alleen de OECD-reference bekeken (reden: www.gijsvanloef.nl ): http://www.keepeek.com/Digital-Asset-Management/oecd/social-issues-migration-health/health-data-governance_9789264244566-en#.We77wGi0OUk#page1 Conclusie obv. scan (zie blz. 17, 31, 67): Nederland scoort erg slecht qua transparantie (availability, policy, programmes etc.) vergeleken met andere EU-14 landen, in twee tabellen de voorlaatste plaats.

Jan van der Beek

28 oktober 2017

Inschakelen van de patiënt als lid van het behandelteam met behulp van een PGO blijkt de transparantie substantieel te vergroten. Terecht is ons ministerie van VWS daar zeer actief mee bezig via o.a. MedMij.

Gijs van Loef

29 oktober 2017

Beste Jan, dat is nieuw voor me. PGO betekent Persoonlijke Gezondheids Omgeving neem ik aan? MedMij. had ik ook nog niet van gehoord, is dat een nieuwe organisatie? Als consultant vraag ik mij af: worden er nu activiteiten samengevoegd, gestroomlijnd? Ontstaat er meer eenduidigheid of neemt de zorgbureaucratie alleen maar verder toe?

Gijs van Loef

29 oktober 2017

Excuus, beste Jan, uit je reactie dacht ik op te kunnen maken dat je namens het minVWS spreekt, dat je een ambtenaar bent.
Maar volgens mij is dat niet zo, klopt het dat jij de CEO van VDB Holdings BV. bent en ook van Urogyn en Carepoint? Als dat zo is, ontstaan er nieuwe vragen... @minVWS: lezen jullie mee?

Hubert Oostenbroek

16 juli 2018

Beste David,
Het is wat kort door de bocht om een cultureel patroon van angelsaksen op die van germanen te leggen. Beslissingen zijn sterk cultureel gebonden. Top-down werkt niet goed in NL, consensus beter. Vooralsnog functioneert het Nederlandse systeem stukken beter dan het Engelse, we kunnen altijd van een ander leren, maar om de NHS nu zo te idealiseren? Lijkt me eenzijdig. Besparingen van 1,5 miljard noemen is erg onverstandig. Deze substantiele bedragen en percentages besparen lukt in geen enkel groot systeem, dus dat noem ik wensdenken. Ik weiger daarbij in het zwakte bod mee te gaan om Engelse termen te kopiëren, er zijn afdoende Nederlandse alternatieven; value based healthcare: waardegedreven zorg bijvoorbeeld?
ICT en overheid is geen gelukkige combinatie: defensie, belasting dienst, politie, communicatie 2000, enzovoort. Om nu weer op zo'n gigantisch tot falen gedoemd ICT in te zetten, lijkt niet verstandig. De grote Oracle jongens weten inmiddels dat oude systemen in nieuwe voegen extreem duur is en heel lastig uit te voeren. Dat wordt een project dat alleen met geleidelijkheid e politiek heeft een stokje gestoken tegen samenvoegen

Hubert Oostenbroek

16 juli 2018

Sorry, ging wat mis:
Dat wordt een project dat alleen met geleidelijkheid en stapje voor stapje zou kunnen slagen. De privacy wetgeving kan daar nog een heel zuur stokje voor steken. Door gegevens aan patiënten te geven ontstaat ook ruis, waardoor een nieuwe arts onvoldoende of verkeerde informatie kan krijgen. Hoe bewaak je de kwaliteit van de gegevens overdracht?
Enzovoort, enzovoort.
Al deze luchtkastelen bestaan alleen maar uit ideeën, maar dat is slecht 1% van de te verrichten energie en moeite . 99% van de energie bestaat uit het uitwerken en implementeren, inderdaad ontschoten, etc. Daar zie ik geen woord over in dit soort rapporten, dus het blijft een gratis lunch zo.

Hubert Oostenbroek

16 juli 2018

tot slot: alle vernieuwende initiatieven, zoals Parkinsonnet, DICA, LROI, PROMs komen voort uit de zorgprofessionals, die willen namelijk weten waar ze mee bezig zijn enbeter worden in hun werk, dus registreren ze en verbinden ze. KPMG, verzekeraars, ZN, NZa, VWS lopen er dan mee weg alsof ze het zelf hebben bedacht, opnieuw gratis lunch. Goed gejat, prima, maar wel met goede bronvermelding en met toestemming.

Top