BLOG

Voldoen aan alle richtlijnen is onmogelijk, stel prioriteiten

Zorgrichtlijnen moeten geen doel op zich zijn. Het doel is om de zorg te verbeteren en te blijven leren.

Veel particuliere klinieken hebben de zorg niet op orde, zo constateerde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) enkele weken geleden. Diverse thema's baren zorgen, waaronder infectiepreventie, medicatietoediening en bekwaamheid met betrekking tot de apparatuur. De Inspectie verzoekt de klinieken om beterschap. In dit blog leest u hoe de richtlijnen u kunnen helpen de zorg weer op peil te krijgen en te houden. Als tools, niet als rules.

Enkele jaren geleden tikte de IGJ ook de reguliere ziekenhuizen op hun vingers. De kwaliteit van de zorg was ondermaats. Het was de Inspectie menens; zij schroomde niet om die houding kracht bij te zetten door maatregelen op te leggen. Diverse thema's kwamen destijds naar voren tijdens de veelal onaangekondigde audits van de IGJ. Belangrijk was vooral het begrijpen van de voornaamste risico's. Welke thema's leiden tot gevaarlijke patiëntenzorg? De IGJ constateerde toen dat ziekenhuizen hier dikwijls een beperkt inzicht in hadden. Dit kwam veelal tot uitdrukking in een duiding van welke richtlijnen nog onvoldoende geïmplementeerd waren.

Voldoen aan alle richtlijnen? Onmogelijk!

In november 2017 verscheen het proefschrift 'Tools or rules' van Louise Blume. Blume en consorten concludeerden dat er vele richtlijnen bestonden en publiceerden hierover onder andere in Medisch Contact:  'Ruim twaalfhonderd richtlijnen is te veel'. Vervolgens onderzochten zij in hoeverre het voor ziekenhuizen mogelijk is om aan al die richtlijnen te voldoen. De conclusie was helder: voldoen aan alle richtlijnen is onmogelijk. Dat zou ook niet het doel moeten zijn. Het doel is verbeteren en leren. Richtlijnen kunnen daarbij helpen. Als tools, niet als rules.

Tegelijkertijd vindt de IGJ de naleving van richtlijnen niet voor niets belangrijk. Richtlijnen bevatten veel wijsheid. De daadwerkelijke toepassing ervan heeft geleid tot grote verbeteringen in de patiëntenzorg. De hoeveelheid beschikbare verbetercapaciteit is doorgaans echter beperkter dan de hoeveelheid inspanning die nodig is om al die richtlijnen te implementeren. U kunt niet alles tegelijkertijd oppakken. Om de beschikbare verbetercapaciteit zo zinnig en zuinig mogelijk in te zetten, is een goed beeld van de meest belangrijke compliance issues en risico’s onontbeerlijk.

Prioriteiten

Prioritering wordt mogelijk als u al die richtlijnen op de meest krachtige wijze samenvat. Niet per richtlijn, maar het geheel aan richtlijnen. De meest krachtige samenvatting maakt het mogelijk om uit 1.200 richtlijnen 60 fundamentele thema’s te extraheren. Deze fundamentele thema's kunt u beschouwen als het geheel aan risico’s waarop zicht moet bestaan. Ook in de ogen van de Inspectie.

Hoe krijgt u zicht waar uw organisatie werkelijk staat op deze thema's? Simpel: u legt alle zorgprofessionals de lijst van 60 thema’s voor, als ware het een menukaart. Zij geven vervolgens aan wat in hun ogen nadere aandacht behoeft. Dit levert de volgende resultaten op:

1)    Er ontstaat snel en eenvoudig een gedegen inzicht in de voornaamste risico's en compliance issues op zowel instellings- als procesniveau.

2)    Door de bottom up-aanpak legt u de basis voor intrinsieke motivaties onder zorgprofessionals om aan de slag te gaan met de opbrengst van de rapportage. Zij hebben immers zelf de verbeterpunten geduid.

3)    Uw organisatie kan aan toezichthouders verantwoorden welke thema’s prioriteit hebben.

Op deze wijze kan uw organisatie gericht, op basis van daadwerkelijke prioriteiten, verbeteringen inzetten in plaats van ongericht, als een schot hagel, allerlei verbeteracties uit te zetten.

André Klappe

Principal business consultant CGI

André Klappe_311

3 Reacties

om een reactie achter te laten

William Sommer

15 juli 2018

Goede visie. Maar liever geen invullijstjes rondsturen aan medewerkers, als dit tenminste de gedachte is. Beter lijkt me om de juiste leiders in de eigen zorginstelling te identificeren die vervolgens met die “lijsten” de werkvloer op gaan om met de collega's in dialoog te gaan en inzicht te krijgen in risico's en compliance issues, deze te evalueren en suggesties voor verbetering als feedback terug te geven aan de teams. Regelmatige formele en informele dialoog ontwikkelt een beter begrip van regelgeving, accreditatie normen en richtlijnen, verbetert de samenwerking tussen teams en verbetert het leren om de interne processen en werkwijzen te verbeteren.
Aan een eenmalig actie heb je niks, dit is geen project. Er moet een bottom-up continue informatie flow ontstaan richting frontline medewerkers en management met de feedback loop als stuurmiddel voor continu verbeteren. Dit draagt bij aan het creëren van een verbetercultuur.
Elke zorgorganisatie heeft mensen die ongebruikelijke hoeveelheden kennis en ervaringen bezitten en daarbij leiderschapsvaardigheden hebben. Leiders met een groeimindset die de gave bezitten om ook anderen - individuen en teams - iets te leren en aan te moedigen om hun werkwijzen en processen te verbeteren…en pas een dedicated technologie toe om het gehele proces te ondersteunen, want ook dit werkt motiverend ;-)

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

16 juli 2018

@Dhr. Klappe — Eerst even de definities synchroniseren. Onder een richtlijn versta ik: een uitgave van een beroepsgroep gericht op de eigen beroepsgroep, ter verbetering of behoud van de kwaliteit van (een aspect van de) zorg en/of van het welzijn van het lid van de beroepsgroep. Handelingsnormen die zijn opgelegd door andere partijen vallen bij mij onder de structuur- en procesnormen (SEP~). Ik ga er dan van uit dat u het voornamelijk heeft over SEP-normen.

Het opschonen van richtlijnen zou ik in ieder geval een rare zaak vinden, want het zijn de eigen richtlijnen. Maar ik sta wel helemaal achter de gedachte om de SEP-normen eens aan een grondig onderzoek te onderwerpen, want daarmee is het zwaar de spuigaten uitgelopen.

Evenwel denk ik dat er een betere opschoningsmethode is dan middels een gekozen getal. Ik ga hierbij uit van uitkomstfinanciering, evenals van aanneemsommen voor diagnoses, gecorrigeerd voor o.a. zorgzwaarte. Verder ga ik van uit van dat een uitkomstassessment bestaat uit pathologieverloopassessment (Pva) en/of consumenttevredenheidsmeting, afhankelijk van de soort zorg.

De voorwaarden voor het kunnen afschaffen van een SEP-indicator hoeven dan niet ingewikkelder te zijn dan:
* Hij komt tijdig en voldoende tot uiting in de zorguitkomsten of de vervanger van het Pva, of hij levert bij niet-OK een direct en wezenlijk financieel nadeel op voor de zorgaanbieder.
* Hij betreft niet iets dat een potentieel gevaar voor de volksgezondheid is.

Voor het moeten handhaven van een SEP-indicator geldt daarbij de aanvullende voorwaarde dat hij een klinisch of financieel relevante invloed moet hebben. M.a.w.: hij mag niet iets onbelangrijks betreffen. Het zou goed kunnen dat we hiermee ook op 60 uitkomen (ik hoop niet hoger), maar het lijkt me naar de patiënten, zorginkopers en zorgautoriteiten toe een veel beter verdedigbare methode.

André Klappe

17 juli 2018

@William Sommer en Frank Conijn: Dank voor jullie reactie op het blog. Jullie opmerkingen geven mij de gelegenheid om wat meer context bij de gedachtegang te geven.

Ten eerste de 60 thema’s. Dit betreft niet een willekeurig gekozen getal, maar een uitkomst van het onderzoek inzake het herkennen van de hoofdlijnen van al die richtlijnen. De voorlopige uitslag is dat al die richtlijnen zich dus laten vatten in ca. 60 thema’s. Dan die richtlijnen. Goed om dat nader te definiëren. Het gaat in eerste aanleg om alle regels, dus richtlijnen, accreditatieschema’s, convenanten, handreikingen, etc. En dan met name die van organisatorische aard die vervolgens inderdaad veelal een vertaling vinden in structuur- en procesindicatoren. Gaat het om het opschonen van die richtlijnen? Nee. Het gaat om het creëren van een classificatiemodel waarin al die richtlijnen onder te brengen zijn? Waarom? Om compliance- en risicomanagement behapbaar te maken. 60 thema’s zijn eenvoudiger te overzien dan die enorme hoeveelheid richtlijnen. 60 thema’s die gelden als randvoorwaarden voor goede zorg. Anders gezegd: thema’s die, als ze onvoldoende aandacht krijgen, kunnen leiden tot ongewenste gebeurtenissen. Welke thema’s zijn het meest in verband te brengen met ongewenste gebeurtenissen? De richtlijnen gerelateerd aan die thema’s kunnen als tools worden ingezet om het zorgproces te verbeteren. Niet alle richtlijnen hebben dus altijd evenveel relevantie als het gaat om de zorg te verbeteren. Dat verschilt per tijdsframe en per context. Hoe zit het dan met uitkomsten of, in dit verband, ongewenste gebeurtenissen? Een ander deel van mijn onderzoek richt zich op het automatisch detecteren van ongewenste gebeurtenissen (bijvoorbeeld complicaties) uit een combinatie van zorg- en financiële data. Door uit deze data uitkomstinformatie te genereren en door proces- en structuurinformatie te ontlenen aan de kennis die zorgprofessionals over het proces en de organisatie van zorg hebben, is mijn verwachting dat we op een effectievere en efficiëntere wijze inzicht kunnen creëren in de kwaliteit van de geleverde zorg. Doordat dit een eenvoudige en pragmatische aanpak is, is het mogelijk om dit met een hoge frequentie ten uitvoer te brengen, hierdoor ontstaat een continue informatieflow. Een waardevolle opmerking is om ook leiders te betrekken in dit proces en hen de ‘lijst’ te laten hanteren. Een lijst die overigens in verschillende vormen kan worden gebruikt. Een vragenlijst of menukaart (‘invullijst’) is zo’n vorm en inderdaad niet per sé heel uitdagend. Maar de lijst kan ook onderdeel zijn van een inspirerende workshop waarin zorgprofessionals en leiders in de zorg op gestructureerde wijze aan de slag gaan met het duiden van verbetermogelijkheden. Nogmaals dank voor jullie reacties.

Top