BLOG

Jan, bedoel je echt dat VBHC de zorg slechter maakt?

In een nieuwsitem in Qruxx van 24 juli wordt gerefereerd aan uitspraken van RVS-lid Prof. Jan Kremer tijdens een presentatie op het ggz-congres Frisse kijk op kwaliteit in de GGZ. In het item worden enkele quotes weergeven, die suggereren dat VBHC leidt tot slechtere zorg. Niets is minder waar. Maar zorg er wel voor dat je het concept goed doordenkt en toepast. Volgens mij weet Jan Kremer dat ook wel.

De kern van Value Based Health Care is dat het gaat om het partnerschap tussen de dokter en zijn/haar team, en de patiënt en zijn/haar omgeving. Daar moet het gebeuren. Als de patiënt goed geïnformeerd is en de dokter met het team goede onderlinge afspraken heeft en goed in beeld heeft welke uitkomst men samen nastreeft, krijg je daar het gesprek zoals het zou moeten zijn: een gesprek tussen arts en patiënt wat leidt tot duidelijke afspraken over de mogelijke uitkomst van het zorgtraject. Het geïnformeerd zijn van de patiënt is daarbij essentieel. Als wij ons richten op het goed informeren van de patiënt, brengen we het concept van Value Based Health Care steeds dichterbij.

Niet alleen getallen

En Jan heeft dus wel gelijk, maar dat is overigens evident in lijn met VBHC, als hij zegt dat we niet moeten denken dat we kwaliteit te pakken krijgen met alleen getallen, en dat we er met elkaar over moeten praten. Maar hij heeft echter absoluut geen gelijk als hij zegt dat je de kwaliteit van besluitvorming niet met VBHC pakt.

Tenslotte heeft Jan gelijk als hij stelt dat er meer aandacht moet zijn voor een lerende cultuur, open principes en dialoog met elkaar. Dat is echter precies de essentie waarmee je Value Based Health Care goed omschrijft.

Beste voor de patiënt

Existentieel is de lol die zorgverleners krijgen als ze in een VBHC-team gaan werken. De focus wordt: ‘hoe kunnen we onze best doen voor de patiënt?’ Dat is vele malen leuker dan het bestaande ‘hoe kan ik mijn kwaliteitslijstjes afvinken?’. We zijn allemaal in de zorg gaan werken omdat we het goed willen doen voor de patiënt. En vervolgens raken we afgeleid door zaken als structuren, financiering en  machtsverhoudingen. In wezen is onze drijfveer niet veranderd en als we dat gezamenlijk focussen en de passie delen, dan ontstaan er mooie dingen. Gewoon met regelmatige, relevante rapportages en samen kijken hoe de zorg voor de patiënt nog verder verbeterd kan worden.

Mijn oproep aan Jan is om geen weerstand te creëren ten aanzien van het VBHC concept, maar juist samen naar een mooie vertaling zoeken in de Nederlandse zorgomgeving, waar we als Nederlandse zorg-professionals en patiënten trots op kunnen zijn.  

Ton Hanselaar

Lid van de adviesraad van het Value Based Health Care Center Europe

Ton Hanselaar_311

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Gijs van Loef

5 augustus 2019

Toch interessant om te zien hoe een discussie zich ontvouwt. Ik stelde Jan de vraag op het GGZ-congres hoe VBHC zich verhoudt tot het 'anders verantwoorden' advies van de RVS... Quote twitter: "Op een vraag van @GijsvanLoef zegt @JKNL dat de reductionistische insteek van Value Based Health Care (VBHC) niet de weg is, als het gaat om ‘anders verantwoorden’ (met een uitzondering voor de wijze waarop @santeon hiermee omgaat) #frisseblikggz #ontregeldezorg "

Jim van Os

6 augustus 2019

Ik begrijp niet waarom op basis van een tweet (die bovendien het betreffende genuanceerde antwoord van Prof. Kremer die dag niet correct weergeeft) een semi-gekwetste blog met persoonlijke aanhef in het leven wordt geroepen. Waar het betreffende congres in ieder geval wél over ging, was de mislukking van Value-Based competition in Health Care (VBHC) in de ggz. Dit is niet verbazingwekkend, want VBHC gaat uit van een strak 'uitkomstgedreven' kwantitatief concurrentiekader, terwijl het juist gaat, in zowel de ggz als de somatiek, om de betekenis die patiënten aan een mogelijke medische uitkomst toekennen. Omdat die betekenis verschilt van patiënt tot patiënt, is de 'uitkomst' per definitie persoon-specifiek, waarmee het hele idee van uniforme 'uitkomstwaarden' als basis voor concurrentie tussen instellingen onderuit wordt gehaald. Vrijwel alle aanwezigen die dag hadden geen moeite met het concept van kwaliteit als exponent van de relatie, waarin de persoonlijke betekenis die aan mogelijke medische uitkomsten kan worden toegekend, adequaat wordt geëxploreerd. Toetsing van persoonlijke betekenis, met oog voor de leefwereld van de patiënt, is niet wat VBHC voorstaat. VBHC is een concept van de Harvard Business School, dat in Nederland vooral lijkt te worden omarmd door bestuurders en VWS-ambtenaren, een laag die geen persoonlijke ervaring heeft met het belang van de relatie als bouwsteen van kwaliteit in de zorg. Overigens daar waar dit wél centraal staat (misschien is dit wat Santeon in feite nastreeft), is er geen sprake meer van VBHC en kan men beter spreken van Values-Driven Health Care.

Monique van Doorn

6 augustus 2019

Beste Ton, het is weliswaar een oproep aan Jan, maar ik wil graag reageren. Waarom een Amerikaans concept vertalen als er al Nederlandse concepten zijn die het VBHC concept kunnen verrijken? Ik breng graag onder je aandacht het concept van Zorg voor elkaar. Reeds in 2008 geïntroduceerd (met dank aan het Innovatiefonds Zorgverzekeraars) en in 2009 genomineerd voor de Anna Reynvaan Praktijkprijs. Dialoog, reflectie, verbinding en creativiteit waren en zijn de belangrijkste elementen van het concept dat start op de werkvloer. Die aanpak leidt tot een manier van zorgen en leven die wederkerig is en waarde creëert voor alle betrokkenen: de cliënt/patiënt, diens sociale netwerk en de professional alsmede de manager, andere samenwerkingspartners en de bestuurder. Met voor professionals en zorgvrager instrumenten om hun rol naar vermogen te kunnen vervullen en de waarde te realiseren die voor hun op dat moment en in die context van belang is. Een verbindend concept dat vraagt om hedendaagse competentie-ontwikkeling op brede schaal voor een grote groep professionals. En daar wringt een schoen, want hedendaags scholen van competenties op een schaal die er toe doet gebeurt niet. De beweging Andere handen werkt sinds 2011 aan de uitdaging om juist ervaren zorgmensen toe te rusten in deze ontwikkeling een katalyserende rol te leren spelen. Zou VBHC wellicht daar iets in kunnen betekenen?
Zorg voor elkaar maakt nu deel uit van Backbones, een ontwikkelprogramma voor ervaren zorgmedewerkers. Zij zijn de afgelopen decennia ontmoedigd om vanuit menselijke waarden te zorgen en geïnstrueerd om regels uit te voeren die ze niet snappen. Ontregel de zorg is daar nu druk mee om een slag te slaan. Laten we dan niet weer gaan starten met nieuwe structuren die theoretisch weliswaar doordacht en relevant zijn, maar die afleiden van grootschalig en praktisch doen. Samen anders doen kan een goed motto zijn om in de praktijk verschil te maken en Zorg voor elkaar breed te omarmen. Een aanpak waarmee het VBHC gedachtegoed met een Nederlandse aanpak kan worden verrijkt.

Gijs van Loef

6 augustus 2019

Chapeau, Jim!

Ton Hanselaar

6 augustus 2019

Mijn oproep is om juist samen met eerdere ervaringen naar een mooie vertaling te zoeken in de Nederlandse zorg-omgeving. Er zijn in Nederland en daarbuiten tal van praktische toepassingen van VBHC bekend met goede uitkomsten voor patiënten, families, de zorgverleners en de maatschappij.

Monique van Doorn noemt enkele voorbeelden waar VBHC prachtig bij aansluit en die, zoals zij ook zegt, professionals en zorgvrager instrumenten kunnen geven om hun rol naar vermogen te vervullen. Het doel van ons aller zoektocht is om waarde te realiseren die voor betrokkenen op dat moment en in die context van belang is. Ik ben er van overtuigd dat door VBHC toe te passen en te leren van de eerdere ervaringen uiteindelijk iedereen beter kan worden. Dat gaat uiteraard niet zo maar; het is ten slotte een zoektocht, waarbij rekening gehouden moet worden met de bestaande cultuur en afscheid genomen moet worden van bestaande systemen.

Top