BLOG

Value based healthcare gaat over mensen

In april was Elizabeth Teisberg, een van de auteurs van het beroemde boek Redefining Healthcare in Nederland. Velen kennen alleen Michael Porter als auteur, maar het boek heeft een belangrijke tweede auteur.

In Nederland, maar ook daarbuiten, gaat value based healthcare vaak vooral over geld. VBHC, zoals het al snel wordt afgekort, wordt wel gezien als een “trucje”, als een manier om verder te bezuinigen en de almaar stijgende zorgkosten te beteugelen. Maar heel veel mensen werken in de zorg vanuit een sterke intrinsieke motivatie om mensen te helpen. Zij krijgen energie van waarde kunnen toevoegen aan de patiënt, dat is waar ze het allemaal voor doen.

En dat is precies de essentie waar Elizabeth Teisberg over gesproken heeft tijdens haar Nederlandse werksessie. Value based healthcare gaat over mensen, vertelde ze, het gaat over individuen en niet alleen over ‘volume’. De manier waarop zij over value based healthcare praat is vol warmte en empathie. Als moeder van een ernstig ziek kind rekende zij erop dat de beste dokters van een modern en welvarend land als de Verenigde Staten goede en complete informatie voor haar hadden. Helaas bleek het tegendeel waar, dokters konden haar, toen haar kind doodziek bleek, niet vertellen wat de juiste diagnose was en ook niet vertellen wie dat wel kon. Jarenlang leed haar kind ernstige pijnen en werd het behandeld met de verkeerde medicijnen. Totdat een dokter in Duitsland binnen een week haar kind had genezen. Hoe kunnen we dit gigantische verschil en de ongelofelijke verspilling (waste) van energie, geld en verdriet verklaren? En vooral, hoe kunnen we dit verbeteren?

Elizabeth nam ons tijdens haar lezing mee naar het tijdperk van de vaste telefoon. Konden we ons nog herinneren hoe die vast aan een snoer op het gangtafeltje stond? En hoe het als een revolutie voelde toen we draadloze toestellen kregen, die je naast je op het aanrecht kon leggen als je druk aan het koken was! Maar wie had toen durven dromen van alles wat de smartphone nu allemaal doet voor ons: foto’s maken, functioneren als boardingpas, een taxi oproepen etc etc.

Teisberg stelt de vraag hoe het kan dat eenzelfde revolutie nog niet in de gezondheidszorg heeft plaatsgevonden? Vinden we kwaliteit van leven niet belangrijk genoeg? Of is de zorg te complex? Zij nodigt ons uit om het hele ecosysteem mee te nemen in deze ‘innovation dynamic’, zoals zij het noemt. Vanuit haar eigen achtergrond als ingenieur is het voor haar volstrekt vanzelfsprekend dat je je werk baseert op goede, gevalideerde en volledige informatie, namelijk uitkomst parameters. Dat heeft haar gemotiveerd om al haar kennis, kunnen en energie in te zetten om voortaan patiënten en hun naasten beter te kunnen helpen.

Dat begint met de goede vragen te stellen, zoals : wat is waarde? En hoe meet je dat? Value based healthcare kan ons helpen om de antwoorden op die cruciale vragen te vinden.

Fenna Heyning

Directeur STZ en internist-hematoloog

Fenna Heyning_311

9 Reacties

om een reactie achter te laten

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

8 augustus 2019

Persoonlijk had ik een ander voorbeeld gekozen, want ook in een ziekenhuis dat aan uitkomstassessment doet en zich met overtuiging op de resultaten daarvan richt kan een diagnose gemist worden, al dan niet omdat het een zeer zeldzame aandoening betrof. Maar ik ben blij dat de Samenwerkende Topklinische Ziekenhuizen (STZ) zich ondubbelzinnig uitspreken vóór uitkomstassessment.

(Voor het vervolg vermeld ik alvast dat de uitkomsten m.i. zouden moeten bestaan uit pathologieverloop en cliënttevredenheid, waarbij de laatste zaken betreft als afsprakenlogistiek, attitude van de zorgverleners en zaken betreffende het eventuele verblijf.)

Ik heb echter twee kritische kanttekeningen bij VBHC. De eerste is dat het geen alternatief biedt voor die disciplines waarin c.q. omstandigheden waaronder uitkomstassessment niet fair, niet werkbaar of zelfs niet (goed) mogelijk is. Zoals de huisartsenzorg en de SEH als het gaat om pathologieverloop.

Daarvoor, en voor nog enkele zaken die niet (tijdig) uit de uitkomstassessments duidelijk worden, blijven dus enkele structuur- en procesindicatoren nodig. Maar VBHC maakt nog niet eens een begin met het formuleren daarvan.

De tweede kanttekening betreft de erin verplichte — formele — ketenzorg. Goede transmurale overleg en samenwerking zijn in aangewezen gevallen uiteraard enorm belangrijk, maar om voor elke (soort) aandoening een formele transmurale zorgketen op te richten is van een wezenlijk andere orde. Ik vrees daarmee een enorm gecompliceerd financieringsstelsel (tenzij Nederland omgevormd wordt naar de Britse NHS, maar dat zie ik voorlopig niet gebeuren), en onnodig veel overleg, dat veel minder zal zijn bij goede informele overleg en samenwerking.

Wat mij betreft zou er dus een VBHC 2.0 moeten komen. Verder vraagt mw. Heyning wat waarde is en hoe je die meet. Wat waarde is hoop ik bovenstaand al uitgelegd te hebben. En voor hoe ze gemeten kan worden, met confoundercorrectie en toch een minimale administratieve belasting, nodig ik de lezer graag uit de uitwerking op https://gezondezorg.org/assessmentwerkwijze door te nemen.

E.Kriek

11 augustus 2019

" Maar heel veel mensen werken in de zorg vanuit een sterke intrinsieke motivatie om mensen te helpen. Zij krijgen energie van waarde kunnen toevoegen aan de patiënt, dat is waar ze het allemaal voor doen."
Wow.
Gaat de VBHC-lobby nu ook al de intrinsieke motivatie van zorgverleners verkrachten?
Meten is eten?
Wat is waarde, collega Heyning?
U heeft vast wel van " anamnese" en " empathie" gehoord ?
Daar zijn geen 2500 euro kostende congressen voor nodig; dat wordt al tientallen jaren gewoon onderwezen aan universiteiten.

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

15 augustus 2019

@E. Kriek — Het principe van empathie zal zeker al tientallen jaren onderwezen worden aan universiteiten. Maar dat dat verre van een garantie is dat de kwaliteit van zorg overal goed is, blijkt o.a. uit https://www.qruxx.com/arts-en-patient-warner-prevoo-stop-met-aangeleerde-empathie/.

En is het nou echt nodig om zulke grove taal te gebruiken? Naast dat het op zijn best zeer onwaarschijnlijk is dat de kwaliteit van zorg overal even goed is, maar u geen alternatief biedt om die kwaliteit inzichtelijk te maken, alleen maar zaken afkraakt?

E.Kriek

15 augustus 2019

@Conijn:
Grove beledigingen, direct of indirect; ernstige bedreigingen voor de gezondheid van mensen middels buzzwords en kritiekloos gedrag, zijn mijns inziens veel erger dan zogenaamd 'grof taalgebruik'.
De zorg in NL gaat naar de knoppen, en u valt over een bepaalde woorkeuze?
Ik schaar mij achter kritische analyses van o.a. Wim Jongejan en Jim van Os, u beiden wel bekend.
'Het lijkt er nog steeds op dat diverse partijen in en rond de GGZ blijven doorbouwen aan een bouwwerk met gebruik van ROM-data, terwijl gaandeweg het steeds duidelijker wordt dat het fundament op drijfzand berust.
https://www.zorgictzorgen.nl/congres-over-kwaliteit-in-ggz-en-de-enorme-roze-olifant-in-de-kamer/
https://www.zorgictzorgen.nl/vbhc-evangelie-gepredikt-op-een-door-zorgverzekeraars-gekochte-leerstoel/

Het klopt niet.
Het deugt niet, en ik zal mij ertegen blijven verzetten.
Als iemand hierbij valt over mijn woordkeuze:
kom eens met een inhoudelijk antwoord, en speel niet op de man.
Dank.
( oh ja,waarom claimt u dat het op mijn bordje ligt om met alternatieven te komen? ) .

E.Kriek

15 augustus 2019

@Conijn:
Ik heb het vergeten te melden, maar ik denk dat Gijs van Loef een goed verhaal heeft.
Wat vindt u?
https://gijsvanloef.nl/

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

16 augustus 2019

@E. Kriek — Iemand ergens op aanspreken is iets heel anders dan op de man/vrouw spelen. En m.i. dramatiseert u enorm als u de staat van de Nederlandse zorg gebruikt als excuus voor uw grove taalgebruik. Naast dat u er zich wel heel makkelijk vanaf maakt: wel iemand('s methode) zwart maken maar niet de verplichting voelen om met alternatieven te komen.

U vraagt mij om inhoudelijke argumenten. Die heb ik m.i. in mijn eerste reactie al gegeven, maar ik som er graag een aantal nogmaals of aanvullend op, waarom in de zorg aan kosteneffectiviteitsmanagement (Kem) gedaan zou moeten worden:

1. De kwaliteit van zorg is lang niet overal dezelfde, zelfs lang niet overal goed. Voorbeeld: het percentage postoperatieve incontinentie en/of impotentie bij prostaatoperaties varieert tussen de 4 en 40%. En zo zijn er nog véél meer voorbeelden, ook over huisartsen.

2. De zorgkosten stijgen al decennialang (veel) sterker dan het BBP, procentueel gezien. En dan staan we nog maar aan het begin van de vergrijzingsgolf, terwijl de zorgkosten logaritmisch toenemen met de leeftijd. De laatste paar jaar vlakt die ongelijkheidsgrafiek af, maar dat komt door de herinvoering van budgettering (omzetplafonds), een gebrekkige Kem-methode met vervelende bijwerkingen.

3. De bevolking, als premiebetalers (tegenwoordig in totaal 6000 á 7000 pppj) en (toekomstige) patiënten willen inzicht in de kwaliteit van zorg. De daadwerkelijke kwaliteit, dus op uitkomstenniveau. En dat is wat VBHC ook nastreeft, zelfs al zou er een versie 2.0 van moeten komen.

4. Met deugdelijke assessments is de kwaliteit van zorg prima te bepalen, inclusief grondige confoundercorrectie.

5. Er is een kwaliteitsassessment voorhanden dat de administratieve belasting van zorgaanbieders/verleners >drastisch< kan verlagen. De huidige belasting bestaat namelijk hoofdzakelijk uit structuur- en procesindicatoren, en de overgrote meerderheid daarvan kan weg bij invoering van uitkomstmeting (pathologieverloop en cliënttevredenheid, waar mogelijk).

5. Een bijna unanieme Tweede Kamer heeft eind 2011 een motie aangenomen die uitkomstfinanciering per uiterlijk 2020 verordonneerde. Nu is uitkomstmeting lang niet altijd (goed) mogelijk, zoals in de huisartsenzorg, maar kwaliteitsassessment is dat wel.

Kwaliteitsfinanciering is (dus) nodig en een veel betere Kem-methode dan budgettering. En bij o.a. de politie en in het onderwijs wordt net zo hard gewerkt als in de zorg. Er is dus geen reden om voor de zorg een uitzondering te maken als het gaat om het principe dat publiek geld goed besteed moet worden.

Verder verwijst u naar een blog van Wim Jongejan, waarin hij o.a. verwijst naar stellingen van Jim van Os. Daarmee heb ik diverse internetdiscussies gevoerd, met steeds dezelfde uitkomsten: als het inhoudelijk moeilijk wordt stopte hij ermee, om vervolgens zijn ontkrachte stellingen op een later tijdstip of op een andere plaats te herhalen alsof er niets gebeurd is.

Er is de nodige kritiek mogelijk op het data-aanlever- en verwerkingssysteem van de Stichting Benchmark GGZ. Die heb ik jaren geleden al geuit, op https://gezondezorg.org/kwaliteitsassessment.php#aanv-criteria, zijnde o.a. dat het een zeer gebruikersonvriendelijk systeem was/is. Maar tezamen met dat Van Os mij op Twitter blokkeerde zodat ik niet eens meer zijn tweets kon lezen maakt dat ik hem helaas niet meer serieus kan nemen.

En Gijs van Loefs stelling dat er een single, publieke zorgverzekeraar zou moeten komen deel ik, naast dat ik hem nooit stelling heb zien nemen tegen uitkomstmeting.

E.Kriek

16 augustus 2019

@Conijn,
Stel: een bepaalde sector is gewend om op een bepaalde manier te werken. In het algemeen tot ieder's tevredenheid.
En plots verschijnt er een Goeroe, die zegt dat het anders moet.
" Gele sokjes zult Gij dragen" .
En de hele sector rent hijgerig achter de Goeroe aan.
enkele uit die sector zeggen: ' ga toch weg met je gele sokjes' .

Logisch dus dat van diegenen wordt gevraagd: ' kom jij dan maar eens met iets anders dan die gele sokjes' .

Een vreemde gang van zaken.

De discussies tussen u en Jim van Os heb ik gevolgd. Met plezier.
Uw perceptie van de uitkomsten van de discussies met hem deel ik niet.

Om herhaling van zetten te voorkomen wil ik u ook wijzen op een inhoudelijke bijdrage van Prof. Girbes:

https://www.artsenauto.nl/de-fabeltjes-van-menzis-en-nhr/

Tot slot, over Gijs van Loef: hem heb ik aangehaald omdat juist hij WEL met cijfers aantoont dat het slechter en slechter gaat met de zorg in NL. Goed cijfermatig onderbouwd, en tot heden niet weersproken.
En dat slechter gaan met de zorg heeft inderdaad alles met het stelsel te maken. Daar moet naar gekeken worden, en niet naar Goeroes.

Frank Conijn — www.gezondezorg.org

16 augustus 2019

@E. Kriek — Uw vergelijking gaat aan heel veel zaken voorbij. En ik ga met u geen discussie (meer) aan over wat anderen gezegd en geschreven hebben. Zelf met argumenten komen, a.u.b. Daar ga ik op in.

U komt nu met een aanvullend argument (aanvullend op het empathieargument), namelijk dat het slechter gaat met de zorg in Nederland. Dat ben ik deels met u eens, als het gaat om ouderenzorg en de herinvoering van budgettering in de vorm van omzetplafonds. En zoals gezegd ben voorstander van een single, publieke zorgverzekeraar, waaraan ik al in 2012 een aparte pagina wijdde op mijn website.

Maar ook zo'n zorgverzekeraar zal aan kosteneffectiviteitsmanagement (Kem) moeten doen. U wilt wellicht geen enkele vorm van Kem, maar dan moet ik u als patiënt die ik af en toe ook ben, en premiebetaler, teleurstellen.

E.Kriek

16 augustus 2019

@F.Conijn: als u zegt:
"En ik ga met u geen discussie (meer) aan over wat anderen gezegd en geschreven hebben. Zelf met argumenten komen, a.u.b. Daar ga ik op in. " dan zegt u dus eigenlijk dat uw hart sneller gaat kloppen van originele denkers!
Dat siert u, en dat maakt nieuwsgierig naar hoe u uw ideeen heeft , "ontvangen" , zullen we maar zeggen.
Wat echter jammer is, dat u daarmee tonnen met data en Evidence laat liggen.
U heeft het over kem.
Ik ook! Het wegsnoeien van overbodige geldslurpers uit de zorg.
U bent het met mij eens dat er een Nationale Verzekeraar moet komen. Fijn.
U stelt links naar anderen niet op prijs, zo stelt u.
Gelukkig dus schiet er spontaan een idee bij mij binnen:
budget op basis van zorgbehoefte plus de bovenregionale gespecialiseerde zorg.
Leg de verantwoordelijkheid voor de verdeling van dat regiobudget daar waar het hoort: in de interactie tussen patient en zorgverlener.
Uit de prikkels die dat voortbrengt kunnen interssante initiatieven voortkomen om het geld efficient en effectief te besteden.
Bottom up.
Zonder externe goeroes en hypes aub.
Keep it simple.

Top