BLOG

Maasstad Ziekenhuis wachtte te lang met openheid

Maasstad Ziekenhuis wachtte te lang met openheid

De publieke omroep zal niet snel zeggen dat er wordt gelogen door autoriteiten, maar redacteur gezondheidszorg Rinke van de Brink van de NOS heeft dat wel gedaan. “Als er een ding zeker is in de affaire rond het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam is dat je het ziekenhuis niet kunt geloven op wat ze zeggen”, zei Van den Brink op donderdag 21 juli op de radio.

Even later moest de beschuldiging worden ingetrokken, want die berustte op een verkeerde interpretatie van een brief. Excuses van de NOS richting Maasstad volgden.

Confrontatie met feiten

Aan deze openlijke ruzie is het nodige vooraf gegaan, zo blijkt uit een zoektocht op internet. De journalist en het ziekenhuis hebben wekenlang met elkaar in de clinch gelegen. Het beeld rijst op van een ziekenhuis dat feiten die door de NOS werden voorgelegd stelselmatig bagatelliseerde of ontkende. Uiteindelijk heeft het ziekenhuis, net verhuisd naar een nieuw pand, het niet gered. De feiten – 25 doden, 1800 mensen mogelijk besmet, hygiëne regels niet goed toegepast, ruzie op de werkvloer, bestuur wist maandenlang van niets – spraken voor zich. Het ziekenhuis staat onder curatele. De reputatieschade is enorm.

Bacterie ontdekt

De NOS kwam op 31 mei met de primeur dat het Slotervaart ziekenhuis in Amsterdam een resistente bacterie had ontdekt bij een van het Maasstad overgenomen patiënt. De Rotterdammers faalden bij de aanpak, was de teneur van de berichtgeving. Al meer dan een half jaar was de infectiezaak onder de pet gehouden door het ziekenhuis. Bestuursvoorzitter Paul Smits van het Maasstad ziekenhuis trok voor de NOS-camera het boetekleed aan: het was beter geweest als er eerder aan het RIVM was gemeld, zelfs al bij het eerste vermoeden van de aanwezigheid van de bacterie, zo zei Smits.

Belastende informatie

Daarmee was voor de NOS de kous niet af. De NOS kwam met meer belastende informatie over het negeren van “150 jaar oude regels” om met bacteriën om te gaan. In een reportage van 12 juli interviewde de NOS de betrokken microbioloog en bestuursvoorzitter Smits. Hun opmerkingen werden in de voice over afgedaan met “allemaal onzin” en “ook dat is niet waar”. Opnieuw: dat is opmerkelijk, de NOS doet zoiets in de regel niet. Intussen waren er 21 patiënten overleden die de bacterie hadden opgelopen. Nog niet bekend is of de bacterie heeft bijgedragen aan hun overlijden.

Inspectie

Toen de NOS op 21 juli meldde dat er nog eens vier patiënten die de bacterie hadden opgelopen in het Maasstad waren overleden de IGZ het ziekenhuis direct onder verscherpt toezicht. Causaal verband tussen de besmetting met de bacterie en overlijden is (nog) niet aangetoond. Maar daar gaat het dan ook niet om. Want volgens inspecteur-generaal Gerrit van der Wal is het bestuur van het ziekenhuis “niet in control”. Van der Wal, met gevoel voor understatement: “Men voelt de urgentie niet helemaal, dat komt in de buurt van schokkend.”

Boetekleed

Tijdens een inderhaast belegde persconferentie trok Smits voor de tweede keer in deze zaak het boetekleed aan. Er kwamen ook excuses. Smits, die er in interviews voorheen prat op ging hard te kunnen ingrijpen, zei besmuikt “nu” van alles op de hoogte te zijn wat er in zijn ziekenhuis speelt.

Hoge salarissen

Journalisten vroegen Smits wanneer hij opstapt. En net die week werd bekend dat zijn salaris het hoogste is van alle ziekenhuisbestuurders. Ook de Raad van Toezicht, die over Smits’ aanstelling en salaris gaat, krijgt een te hoge vergoeding.  

Transparatie

Intussen gaan patiënten liever naar andere ziekenhuizen en vragen nabestaanden en journalisten zich af waarom het ziekenhuis nu pas transparant is. Want zij wisten al maanden dat de hygiëneregels op grote schaal werden genegeerd.

Openheid

NOS-nieuwslezers Sacha de Boer vroeg in het Journaal van 8 uur aan de verslaggever van dienst waarom de Inspectie zo laat had ingegrepen. Dat was meer een vraag voor Paul Smits. Het antwoord daarop kennen we nog niet. Smits komt zelf met tegenstrijdige verklaringen.

Vanuit communicatie- en reputatie oogpunt had de persconferentie in elk geval ruim vóór de onder toezichtstelling moeten plaatshebben. Openheid is een uitstekend medicijn.

Ewoud Nysingh

www.dereputatiecoaches.nl

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

29 juli 2011

Fouten uit het verleden analyseren met de kennis van nu is altijd lekker lullen. Maar wat moet de RvT en het bestuurd van het ziekenhuis nu doen? Wat zijn de mogelijkheden en overwegingen?

dr. H.Y Giene

30 juli 2011

Hier wat ze moeten doen :
Paul Smits ontslaan
De microbioloog ontslaan
Schadeloosstelling voor nabestaanden, besmetten met nagevolgen etc.

en anonimus dit is niet ....... achteraf , elke arts enverpleegkundige weet sinds 1841 hoe hier gehandeld moet worden.

Ik ben een aantal jaren geleden met Deense artsen door de laboratoria van onze academische ziekenhuizen gegaan en zij waren geschokt over de slechte naleving van hygiene regels in Nederland vinden we het heel normaal om onze handen niet te wassen, hiv virussen te ondezoeken met bakje koffie in de hand. Medische hygienen discipline moet beter nageleefd worden.

Laat de IGZ , KNMG etc hier eens aktie op nemen.

Ewoud Nysingh

30 juli 2011

Voor de goede orde:
Mijn blogs op Skipr gaan uitsluitend over communicatie in de zorg. En dat doe ik onder mijn eigen naam.

Anoniem

30 juli 2011

Mijn excuses als mijn inleidende zin wat bot was, maar mijn vraag was oprecht.

Mijn vraag ging niet over de strategie, maar over de communicatie (ook al zijn beide nauw aan elkaar verbonden). Ik denk dat het onder de pet houden van problemen in de regel een hele goede strategie is. Als de fouten toch naar buiten zijn gekomen dan zal iedereen beamen dat je beter zelf openheid van zaken had kunnen geven.

Welke communicatiestrategie zou het Maastad ziekenhuis nu moeten voeren?

Frans Leijse

1 augustus 2011

De wortel oorzaak van deze tragedie is niet zozeer het gebrek aan communicatie, maar is het gevolg van een groter probleem..
De kern is een gebrekkig kwaliteitssysteem en dus ook de gebrekkige concomitante discipline om dat op alle niveaus te doen laten werken.
Dat laatste is een primaire verantwoordelijkheid van de bestuurder(s) van het ziekenhuis, en niet IGZ of KNMG of NOS.
De beste strategie is om competente mensen aan het roer te hebben staan.

Anoniem

1 augustus 2011

@ Frans. De wortel was gewoon pech. Het kwaliteitssysteem in het Maaststadziekenhuis is dysfunctioneel, maar noem mij een ziekenhuis waar het wel werkt.

Een dergelijk systeem is eigenlijk niet goed op te zetten zolang de artsen niet onder het ziekenhuismanagement vallen en de toelastingsovereenkomsten geen mogelijkheden bevatten om de artsen aan te spreken.

Het bestuur kan alleen proberen om de ramen te decoreren (afdeling kwaliteitszorg) en als het misgaat de schade te beheersen. Kortom, communicatie staat voor een bestuur wel centraal.

Grip op de Zorg

2 augustus 2011

Helemaal mee eens
1) De toelatingdovereenmomsten bieden totaal geen grond om disfunctionerende bijv niet goed samenwerkenden artsen aan te pakken , en dat is veelal de oorzaak van veel zaken die foutgaan in de ziekenhuizen
2) De bestuurlijke aansprakelijkheid moet scherper, hygiene en het voorkomen van verspreiding van non resistente tinfecties is een hoofd/hals zaak en hiervoor moet dus de RVB primair, naast de artsen ad 1, aansprakelijk gesteld kunnen worden

KNMG

2 augustus 2011

De KNMG rekent het zeker ook tot haar taak om hygiënenorm voor artsen te benadrukken. Recent nog deed KNMG-voorzitter Arie Nieuwenhuijzen Kruseman een dringend beroep op de medisch stand om hygiënische maatregelen, waaronder ook het simpele handenwassen, na te leven: 'Bij ongewijzigd antibioticabeleid zijn hygiënische maatregelen straks de enige bruikbare instrumenten om infectieziekten te bestrijden. Maar vooral artsen houden zich niet aan hygiënische maatregelen. Kennelijk ervaart men wat men niet kan zien nog steeds niet als een gevaar.’ (www.knmg.nl/Dossiers/Columns/column/In-de-ban-van-de-bacterie.htm)

Top