Transparantie in de spreekkamer

Harm Slijper (Xpert Clinics)

In zekere zin is ‘uitkomstgerichte zorg’ een open deur. Natuurlijk moet je de uitkomsten van bepaalde behandelingen, ingrepen, medicijnen of therapieën gebruiken en delen om de effectiviteit van zorg te verbeteren. En natuurlijk moet het hele proces transparant zijn, zodat behandelaar en patiënt op dezelfde golflengte zitten. In een ideale wereld kennen alle betrokkenen de risico’s, en worden wensen en verwachtingen gedeeld en op elkaar afgestemd, op basis van data. Zo is het stelsel uitgedacht.

Vooruitlopen

Helaas is dat in de zorg nog niet overal vanzelfsprekend, bleek op de Conferentie Uitkomstgerichte Zorg & Transparantie, afgelopen 29 januari in Den Haag – anders was het ook niet nodig geweest om er een bijeenkomst met honderden zorgprofessionals over te organiseren. Maar tegelijkertijd zijn er ook instellingen als Xpert Clinics, die in dat opzicht al een eind op de troepen vooruitlopen. Niet alleen met data- en uitkomstgedreven specialistische zorg, maar ook door de patiënt vanaf het begin te betrekken bij de behandeling. “Wij willen de principes van uitkomstgerichte zorg en transparantie van het papier naar de spreekkamer brengen,” vatte innovatiemanager Harm Slijper de ambitie van Xpert Clinics samen.

De druk op de betaalbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg vraagt om een systeem dat leert van resultaten, zo werd nog eens benadrukt tijdens de deelsessie van Xpert Clinics, over transparantie in zorguitkomsten. Uitkomstmetingen – wat is nu de echte gezondheidswinst van een behandeling? – zijn cruciaal om resultaten te kunnen vergelijken en de zorg te verbeteren. Door informatie te delen met alle betrokken partijen bevorderen we bovendien de innovatie in de zorg, zei Slijper.

Recht op informatie

Maar Bianca Verburg, CEO van Equipe Zorgbedrijven (waar Xpert Clinics een onderdeel van is) benadrukte aan het begin van de sessie vooral het allerbelangrijkste principe achter transparante zorg: de patiënt heeft recht op informatie. De patiënt moet van begin tot eind kunnen volgen wat er gebeurt, en weten wat hij of zij kan verwachten. Hierdoor kan iemand met een bepaalde aandoening samen met de behandelaar een weloverwogen beslissing maken, wat over het algemeen ook weer leidt tot betere resultaten. Het delen van uitkomsten is, met andere woorden, al een interventie op zich.

Dat bleek ook uit de whitepaper Uitkomsten meten in de hand- en polszorg, die tijdens de bijeenkomst werd gepresenteerd. Xpert Clinics legt, in samenwerking met onderzoekers van het Erasmus MC, al meer dan 15 jaar ‘real world data’ vast: kenmerken en wensen van de patiënt, gekoppeld aan uitkomsten en ervaringen. Inmiddels heeft Xpert hiermee de grootste database ter wereld opgebouwd op het gebied van hand- en polszorg – één van de speciale aandachtsgebieden van deze zelfstandige behandelkliniek. Met al deze geaccumuleerde kennis kunnen de zorgprofessionals van Xpert het begrip ‘passende zorg’ concreet maken, aldus Harm Slijper. Bovendien is de database een goudmijn voor de wetenschap: er zijn al honderden peer-reviewed publicaties uit voortgevloeid.

Persoonlijk behandelpad

Deze specifieke invulling van uitkomstgerichte, transparante zorg vraagt wel het een en ander van de patiënt. Voor, tijdens en na een behandeling in een Xpert focuskliniek zijn er vragenlijsten, zodat al vanaf het begin duidelijk is hoe de hulpvraag luidt, wat de patiënt zou willen verbeteren en wat een ‘succesvolle’ behandeling is. Hierdoor worden patiënten direct actief betrokken bij het proces – wat in de zorg niet altijd voor zich spreekt. Xpert kan vervolgens een persoonlijk behandelpad bieden, waarbij de wensen van de individuele patiënt centraal staan. De Xpert Clinics patiënten app maakt de relevante informatie voor alle betrokkenen inzichtelijk. De praktijk wijst uit dat patiënten door die transparante benadering veel vaker kiezen voor een niet-chirurgische behandeling.

Slijper en Verburg nodigden de rest van de zorg uit om ook op dit gebied stappen te gaan zetten. Hun oproep voor 2026 was ondubbelzinnig: ‘Geen enkel behandelbesluit vindt plaats zonder dat de patiënt de verwachte uitkomsten heeft gezien. Niet als uitzondering. Maar als standaard.’ “Natuurlijk moet je data kunnen duiden,” nuanceerde Slijper. “Wij helpen de patiënt daar ook bij; we gaan het gesprek aan en dat kost misschien wat tijd. Maar tegelijkertijd zijn de voordelen van transparantie en uitkomstmeten zo groot dat wij kiezen voor openheid. Dat is in het belang van de zorg én van de patiënt.”

Hand- en polszorg bij Xpert Clinics

Hand- en polszorg is één van de speciale aandachtsgebieden van Xpert Clinics, een keten van meer dan 40 zelfstandige behandelklinieken door heel Nederland. Iedereen met hand- of polsklachten kan hier terecht voor volledig verzekerde zorg door de beste specialisten in hun vakgebied. Xpert Clinics, onderdeel van Equipe Zorgbedrijven, neemt naar schatting meer dan 40 procent van de handchirurgie in Nederland voor zijn rekening.