In een recente uitgave van de Amerikaanse Skipr-equivalent stond een interessant artikel over het zwabberbeleid van de FDA. Wat te doen met ‘vapes’? Omdat de leiding van de FDA zwaar onder druk staat van Trumps MAHA (Make America Healthy Again)-beweging, is een consistent beleid ook niet te verwachten. Wat zich afspeelt is een voorbeeld van hoe de FDA terechtgekomen is in het krachtenspel tussen groeperingen met tegengestelde belangen. In dit geval enerzijds de tabaksindustrie – die vapes promoot “om mensen van het roken af te helpen”. Anderzijds degenen die dat standpunt niet delen.
Smaakjes
De aanleiding tot dit krachtenspel is een richtlijn van de FDA om vape-smaakjes zoals koffie, pepermunt en kaneel onder voorwaarden toe te staan. Gezondheidswetenschappers en de anti-tabaklobby zijn fel gekant tegen dit voorstel. Terecht wordt gevreesd dat hiermee het beleid wordt ondermijnd om jongeren van het roken af te brengen. Bovendien behoren kaneel en kruidnagel volgens deskundigen tot de meest giftige smaakstoffen die in e-sigaretten worden aangeboden.
Tot nu toe aarzelde de FDA om e-sigaretten met fruit-, snoep- en dessertsmaken goed te keuren. Omdat deze voor de jeugd erg aantrekkelijk zijn. De enige smaken die de FDA tot nu toe goedkeurde, zijn tabak en menthol. Het standpunt van de FDA luidt: “Als fabrikanten vapes met fruitsmaken goedgekeurd willen krijgen moeten ze aantonen dat deze smaken een grotere kans bieden dat volwassen rokers overstappen op e-sigaretten en dat die voordelen opwegen tegen het extra risico voor jongeren.” Voorstanders stellen immers dat ondanks de gezondheidsrisico’s die e-sigaretten met zich meebrengen, ze minder gevaarlijk zijn dan sigaretten en andere brandbare tabaksproducten. Terzijde moet worden opgemerkt dat in de grote hoeveelheid illegale vapes een extreem hoog nicotinegehalte en andere schadelijke stoffen worden aangetroffen.
Ongekend hard
De reactie van de American Vapor Manufactures op het standpunt is ongekend hard. Namelijk: “Fabrikanten zouden miljoenen dollars moeten uitgeven aan langlopende studies voordat ze een aanvraag voor gearomatiseerde producten kunnen indienen. De richtlijnen zijn wederom willekeurig, fantasievol en onbetrouwbaar gezwets van een instantie (FDA) die het publiek al jarenlang schaamteloos misleidt over veiligere nicotineproducten.”
Deze voor Nederlandse begrippen harde stellingname moet gezien worden in het licht van de tanende invloed van de FDA. Statnews meldt dat de tabaksindustrie een belangrijke donor was voor Trumps presidentiële campagne en ook voor de balzaal in het Witte Huis. Sinds zijn aantreden heeft deze industrie een aantal overwinningen geboekt. De federale overheid heeft voorgestelde FDA-regels ingetrokken die menthol in sigaretten verbieden en het nicotinegehalte verlagen. Bovendien hebben bezuinigingen vorig jaar de sluiting van het Bureau voor Roken en Gezondheid van de “Centers for Disease Control and Prevention” tot gevolg gehad.
De strijd binnen de gezondheidszorg tussen de industrie en zorginstanties is niet nieuw. Wie het boek Dopesick: Dealers, Doctors, and the Drug Company that Addicted America kent, weet dat de belangen van – in dit geval – de farmaindustrie al veel langer boven die van de burger gaan.
Gelukkig verloopt de discussie over vapen in Nederland rustiger. Het Trimbos-instituut is in ieder geval heel duidelijk: “Ja, vapen is erg schadelijke en ja, erg verslavend.”
Door Robert W. Kreis, emeritus hoogleraar Brandwondencentrum VUmc