Jaarlijks belandt minstens 190.000 kilo aan medicijnresten in het Nederlandse oppervlaktewater. Diclofenac behoort tot de vijf zonder recept verkrijgbare pijnstillers die een risico vormen voor het watermilieu. Volgens een RIVM-rapport wordt de voorgestelde Europese norm voor diclofenac op 54 procent van de onderzochte Nederlandse locaties overschreden.
Alternatieven
Het RIVM concludeert in haar rapport dat 97 tot 98 procent van het diclofenac in het oppervlaktewater wordt veroorzaakt door gels en crèmes. Doordat de huid slechts 6,5 procent van het middel opneemt, verdwijnt de andere 93,5 procent in het oppervlaktewater. “Diclofenac is persistent, slecht afbreekbaar en heeft aantoonbare schadelijke effecten op aquatische ecosystemen, zoals leverbeschadiging bij vissen”, meldt Marco Lagrand, programmamanager duurzaamheid bij NWZ. “Er is zeer beperkt bewijs dat het helpt en er zijn alternatieven.”
Een meer terughoudende inzet is daarom wenselijk, concludeert het Noord-Hollandse ziekenhuis. “Waar mogelijk verdienen alternatieven de voorkeur, zoals paracetamol of niet-medicamenteuze behandelingen”, adviseert De Groene Huisarts. Zelf haalt NWZ de NSAID-smeersels uit het assortiment en roept het de retail op om dat ook te doen. “Haal het uit de schappen en pak je maatschappelijke verantwoordelijkheid. Voor de toekomst van onze kinderen, schoon water wordt steeds schaarser.”
Manifest
Afgelopen juni spraken De Groene Huisarts, Groene Zorg Alliantie, De Groene Poli en de Groene Apotheker zich al uit tegen onnodig en inadequaat gebruik van medicijnen die ten koste gaan van schoon water. De coalitie overhandigde de Tweede Kamer een manifest met het verzoek om zich in te zetten voor het terugdringen van onnodig gebruik van smeerbare NSAID’s.
Zij pleiten voor het bevorderen van effectieve en milieuvriendelijkere varianten, voorlichting aan burgers en het opnemen van de milieu-impact van medicijnen op het water bij nationale en Europese verplichtingen, zoals de Kaderrichtlijn Water en de Richtlijn Stedelijk Afvalwater.
