ACTUEEL

Zorg rommelt aan met kwaliteit

Zorgsectoren zijn onvoldoende in staat gebleken om op eigen kracht normen te ontwikkelen voor de kwaliteit van zorg, laat staan deze systematisch na te leven. Dwingend optreden is daarom gewenst. Dat constateert de Algemene Rekenkamer in een alarmerend onderzoeksrapport  dat vandaag gepubliceerd is.

Mooi weer spelen

De Kwaliteitswet uit 1996 gaat uit van zelfregulering. Ondanks de wettelijke verplichting slagen de verschillende zorgsectoren er volgens de Rekenkamer na dertien jaar  nog altijd niet in om zelf te bepalen wat goede zorg is. Het ontbreekt in de zorg aan goed functionerende kwaliteitssystemen en er bestaan evenmin kwaliteitskaders voor ‘verantwoorde zorg’. Volgens de Rekenkamer speelt de politiek ten onrechte mooi weer. Echte resultaten zijn tot op heden uitgebleven.

Ernstig tekort

Volgens de Rekenkamer heeft de trage ontwikkeling van kwaliteitssystemen een schadelijke invloed op het niveau van zorg. Weliswaar zijn de meeste Nederlanders tevreden, maar in internationale vergelijkingen scoort de Nederlandse zorg niet meer dan gemiddeld. Zo wijst de Rekenkamer er op dat relatief veel mensen in Nederland binnen dertig dagen na een ziekenhuisopname sterven. Ook is de zuigelingensterfte relatief hoog, terwijl de overlevingskans van kankerpatiënten juist relatief laag is. In de langdurige zorg voor ouderen en gehandicapten is het personeelstekort zo nijpend dat de kwaliteit van de zorg volgens werknemers ernstig tekort schiet.

Vernietigend oordeel

Over het huidige toezicht op kwaliteit velt de Rekenkamer een  vernietigend oordeel. In iedere sector wordt er weliswaar veel overlegd tussen zorgaanbieders, cliënten, verzekeraars en inspectie, maar al dit gepolder leidt er niet zelden toe dat afzonderlijke partijen hun verantwoordelijkheid  laten liggen. Daarbij komt dat raden van bestuur en raden van toezicht volgens de Rekenkamer vooralsnog weinig aandacht hebben voor de kwaliteit van de zorg.

Vrijblijvendheid

De Rekenkamer constateert daarnaast dat de minister voor Volksgezondheid sinds 2006 geen gericht beleid meer voert op het ontwikkelen van kwaliteitssystemen.  De plannen voor meer transparantie dreigen volgens de Rekenkamer aan vrijblijvendheid ten onder te gaan. De Rekenkamer twijfelt dan ook ten zeerste of elke burger over twee jaar via de website http://www.kiesbeter.nl/  een betrouwbaar inzicht krijgt in het aanbod en de kwaliteit van de hele zorg.

Capaciteitstekort

Vooralsnog weet de minister noch de inspectie weet hoe het per instelling met de kwaliteitsborging van de zorg staat, stelt de Rekenkamer. Een belangrijke oorzaak hier van is het capaciteitstekortbij de inspectie. Voor 1800 afdelingen ouderenzorg bijvoorbeeld zijn er 14 inspecteurs, voor 800 afdelingen gehandicaptenzorg 10 inspecteurs. De Rekenkamer stelt vast dat hierdoor een verpleeghuis of afdeling voor gehandicaptenzorg maar zelden door de inspectie bezocht wordt. In de ouderenzorg zag ruim de helft van de tehuizen drie jaar lang geen inspecteur.

Risicoanalyse niet op orde

Ook werkwijze van de Inspectie laat te wensen over. De inspectie werkt nu met gefaseerd toezicht, waarbij in de eerste fase een risicoanalyse van zorgaanbieders wordt gemaakt. Die is volgens de Rekenkamer niet op orde. Omdat bovendien niet alle instellingen bij de inspectie bekend zijn, is niet zeker of alle risicovolle instellingen in beeld komen.

Regie

Gezien de situatie kan de inspectie volgens de Rekenkamer niet volstaan met beperkt toezicht. Dat dwingen optreden vruchten afwerpt bewijzen volgens de Rekenkamer de ontwikkelingen in de thuiszorg, verpleging/verzorging en de gehandicaptenzorg. Sinds de inspectie recent de regie voert is een ontwikkeling in de goede richting zichtbaar.


 

1 Reacties

om een reactie achter te laten

de Beer

16 juni 2009

HKZ steunt advies Rekenkamer keurmerken gezondheidszorg



Ook Stichting HKZ vindt het de hoogste tijd voor duidelijkheid over nut en noodzaak van kwaliteitsnormen en keurmerken in de gezondheidszorg. HKZ is autoriteit op het gebied van kwaliteitsbeoordeling voor gezondheidszorg en welzijn. Hiermee stelt ze zich vierkant op achter de aanbevelingen in het rapport ‘Het functioneren van de kwaliteitswet’, dat de Algemene Rekenkamer 11 juni 2009 heeft aangeboden aan de Tweede Kamer.



HKZ Directeur Laurie Ickenroth heeft eerder al gepleit voor een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen certificering en kwaliteit van zorg. Ickenroth: “Wij willen graag meewerken aan een dergelijk onderzoek en zien de resultaten wat HKZ betreft met vertrouwen tegemoet”.



Systematisch werken aan kwaliteit

Inmiddels werken ruim 2400 organisaties met een HKZ-gecertificeerd kwaliteitssysteem. Zij werken systematisch aan verbetering van hun kwaliteit. Dit doen zij onder andere door:

- regelmatig interne beoordelingen te laten uitvoeren

- jaarlijks hun kwaliteitssysteem te laten doorlichten door een externe onafhankelijke deskundige.

Daarbij wordt grondig bekeken of de organisatie aan de eisen voldoet, hoe het kwaliteitssysteem functioneert en of de noodzakelijke verbeteringen worden uitgevoerd.



De Algemene Rekenkamer meent dat ‘certificering een waarborg kan zijn voor goede kwaliteitssystemen en daarmee voor betrouwbare en valide kwaliteitsinformatie. Zo stelt zij in haar rapportage aan de Tweede Kamer. ‘Bovendien kan de inspectie worden ontlast bij haar toezichtfunctie, als certificering wordt gestimuleerd.’



Onduidelijkheid wegnemen bij zorgaanbieders

De Rekenkamer concludeert verder dat bij zorgaanbieders onduidelijkheid is ontstaan over nut en noodzaak van certificering. ‘Deze onduidelijkheid is veroorzaakt door tegenstrijdige signalen die de overheid en zorgkantoren hierover hebben gegeven’, aldus de Rekenkamer. ‘Zorgkantoren stellen een certificaat vaak verplicht, terwijl de minister geregeld het nut van certificering openlijk in twijfel trekt.’ HKZ Directeur Ickenroth: “Juist aan die onduidelijkheid moet een eind worden gemaakt. Dat kan alleen door een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Wij zijn er klaar voor.”



Voor nadere informatie: Stichting HKZ, Reneé de Beer (communicatie), telefoon: 030 239 80 22 email: r.debeer@hkz.nl

Top