ACTUEEL

Ziekenhuis rommelt nog altijd met overdracht

Ziekenhuis rommelt nog altijd met overdracht

De overdracht van patiëntgegevens tussen zorgaanbieders is nog vaak incompleet, incorrect, niet tijdig of soms zelfs volledig afwezig. Met name kwetsbare ouderen lopen hierdoor “structurele risico’s”. Dat constateert de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) op basis van onderzoek bij vier ziekenhuizen.

Veelzeggend in dit verband is het feit dat geen van de onderzochte ziekenhuizen, te weten het Catharina Ziekenhuis, MC Haaglanden, Tergooi en het IJsselland, een duidelijk omschreven ontslagprocedure heeft voor kwetsbare ouderen. Door deze procedurele omissie kunnen makkelijk lacunes in de overdracht ontstaan, zo stelt de inspectie vast.

Zo moet het ziekenhuis volgens de norm op de dag van ontslag een kort schriftelijk bericht sturen naar de opvolgende zorgverlener met daarin de naam en het intercollegiale telefoonnummer van de medisch specialist die in het ziekenhuis aanspreekpunt is. In vrijwel alle gevallen ontbreekt een dergelijk bericht.        

Ook zijn er geen heldere afspraken over welke informatie de ziekenhuizen overdragen en wanneer de opvolgende zorgverlener contact met het ziekenhuis moet opnemen. Een probleem op zich is de medicatieoverdracht. Op een totaal van 28 weet het Catharina twee medicatie-overdrachten compleet aan te leveren bij de opvolgende zorgverlener. Zestien overdrachten zijn niet op tijd.

Gemankeerde medicatie-overdracht

Bij MC Haaglanden trof de inspectie in zeventien van de 26 gevallen geen medicatie-overdracht aan. Van de negen tijdig aanwezige waren er zes  incompleet. Tergooi leverde in achttien van 27 gevallen geen medicatie-overdracht. Van negen wel aanwezige overdrachten waren er acht incompleet.  Bij het IJsselland gaat het om veertien ontbrekende medicatie-overzichten op een totaal van 26. Van de elf aanwezige medicatie-overdrachten bleek er geen enkele compleet.     

Ook de schriftelijke overdracht van informatie over de klinische behandelingen is bij alle onderzochte ziekenhuizen niet tijdig, incompleet of non-existent. Opvallend is dat de opvolgende zorgverlener ondanks de lacunes in de overdracht vaak niet actief informatie opvraagt.  

Digitale knelpunten

Hoewel niet direct een punt van toetsing maakt het onderzoek van inspectie duidelijk dat digitale informatiesystemen zowel een oplossing als een deel van het probleem zijn. Zo kunnen opvolgende zorgverleners vaak niet in het Ziekenhuis Informatie Systeem (ZIS) kijken. Ook zijn niet alle zorgverleners op een gesloten internetverbinding aangesloten. Patiënten die ontslagen worden, krijgen zodoende nog geregeld de medische overdracht op papier mee. Ook wordt er nog veel gefaxt.

Verbetermaatregelen

Op grond van het onderzoek heeft de IGZ elk van de ziekenhuizen verbetermaatregelen opgelegd. Die moeten leiden tot een sluitend en veilig systeem van overdracht. Als eerste stap moeten de alle betrokken zorgverleners binnen drie maanden een risicoanalyse van het overdrachtsproces opstellen. De inspectie verwacht dat dit binnen een jaar leidt tot concrete stappen. De door de IGZ geconstateerde normoverschrijdingen moeten al eerder, namelijk binnen een half jaar, gecorrigeerd worden.

De bevindingen van de IGZ zijn niet nieuw. Met enige regelmaat verschijnen er onderzoeken waaruit blijkt dat communicatie en overdracht de achilleshiel van de ziekenhuiszorg zijn.   

5 Reacties

om een reactie achter te laten

Koos Dirkse

21 februari 2015

Niet zo moeilijk: de documentatie (anamnese, decursus, etc) en de registratie (de standaardisering van de diagnose, activiteit en medicatie met een terminologiestelsel/classificatie- of codesysteem) is ondermaats.
De overheid heeft geen regels vastgelegd hoe en waarmee de ziekenhuizen een EPD moeten inrichten.
Je krijgt dus wat je (niet) vraagt……..

Astrid Van den Eikhof

23 februari 2015

Overdracht in onze complexe gezondheidszorg met veel stakeholders blijft een ingewikkeld fenemeen. Ook voor mantelzorgers. Dat was in 2007 zo, dat blijkt nu nog steeds het geval. Zeker in kader van kwetsbare ouderen is het lastig voor naasten om goed overzicht te houden. Om als mantelzorger een goed herstelklimaat te realiseren is het nu nodig om zelf een eigen continuiteit bij bezoek aan diverse zorgverleners te realiseren en een eigen overzicht te maken aangaande de ontwikkelingen. Een patiëntenportaal zoals dat in diverse organisaties wordt ontwikkeld, is hiervoor geen oplossing. Want, terecht, goed beveiligd. In de VS worden op dit terrein grote stappen gezet. Daar krijgt de patiënt bij ontslag (op papier, desgewenst digitaal) direct een overzicht mee van bevindingen en behandeling. Dat helpt patiënt en naasten bij het overzicht en het creëren van de juiste zorg en acties voor herstel.

Mauk van Heemstra ZorgSteedsBeter

23 februari 2015

Koos, ik zie meer in Astrid's oplossing.

In plaats van de bal terug leggen bij een overheid of andere instanties op afstand, kan iedereen zij eigen vakmanschap inzetten om hier direct verbetering in te brengen. Zoals je Astrid al ziet doen vanuit het perspectief van de mantelzorger.

Dan wordt het ook beter, want de betrokkenen weten echt zelf wel hoe het beer kan. En anderen op afstand steeds minder.

Voor een lean-adept is dit voorbeeld om te smullen!

Want als Leaner zoek je permanent naar verspilling, omdat dat een mogelijkheid is om te verbeteren.

En wat een batterij aan verspillingen doemen hier op! Overdracht tussen zorgverleners die incompleet is. Dus herstelwerk om te achterhalen welke informatie de vorige zorgverlener niet heeft gegeven. Of (en kennelijke wordt die poging al niet gedaan) een eigen interpretatie op wat de patiënt nodig is. Dus dubbel werk omdat dat een nieuwe, eigen diagnose betekent, zonder meenemen van de eerdere informatie van de behandeling van de voorgaande zorgverlener. Nieuwe medicijnen, omdat de vorige medicijnenoverdracht niet is gedaan. Daarmee blijven er oude medicijnen ongebruikt en de nieuwe krijgen hun eigen vermijdbare voorraad. De informatie aan patiënten waarom het ene medicijn beter is dan het andere, dan wel onbegrip bij de patiënt waarom er geen consistente lijnen in de medicijnen is.

En zo kan iedereen nog wel even door met op afstand al te constateren welke verspillingen hier schreeuwen om een verbetering!

Als leaner voel je je verantwoordelijk om je vakmanschap optimaal in te zetten en permanent op zoek te zijn naar verbetering. Zo'n verbetering leg je altijd vast in wat lean "standaard werk" noemt. Dat mag een protocol heten. Als je dat protocol maar bedoelt als referentie om daarop de volgende verbetering in te zetten. Want een verbetering zonder referentie aan de voorgaande situatie is geen verbetering: je vind het wiel opnieuw uit. En dat is pas verspilling!

Kortom: voel je verantwoordelijk om direct een behoorlijk ontslagdocument te maken en noem dat versie 1.
Dat kan binnen een half uur!
Ga daarmee aan het werk en constateer dat het beter kan. Versie 2.

En stop daar ooit meer mee!

Wilma Jadzi

23 februari 2015

Ik sluit mij aan bij Astrid, zeker als patiënten in het weekend of eind van de dag ontslagen worden uit het ziekenhuis. Voor de thuiszorg heb ik met mijn bedrijf Wizorgt!! de 'Thuiszorgbox' ontwikkeld, die een oplossing biedt in deze problematiek. Als je direct actie moet ondernemen en dan praat ik over intensieve thuiszorg is het van belang direct aan de slag te kunnen met de juiste hulpmiddelen en instructies voor de verpleegkundige en de mantelzorg. Waar we niet op zitten te wachten zijn eerst de problemen rond overdracht te moeten oplossen.
Wij zijn er voor om de zorg te kunnen continueren en kwaliteit te waarborgen.

Wilma Jadzi
Verpleegkundige

Hein Schepens

25 februari 2015

Ik werk al een aantal jaar in een ziekenhuis met een EPD. Een geweldig system waardoor er veel informatie beschikbaar is over onze patienten, dit maakt de zorg echt een stuk veiliger voor iedereen. Wat ik tot op de dag van vandaag zeer wonderlijk blijf vinden is dat er niet landelijk wordt gekozen voor een EPD waar iedere zorgverlener toegang toe heeft, dit heb ik met eigen ogen in Spanje Mogen zien en werkt uitstekend. De wet bescherming persoonsgegevens houdt dit echt tegen in Nederland. We leven in een maatschappij en tijd waarbij ICT ons leven veiliger maakt, natuurlijk kan dit ten kosten gaan van je gevoel voor privacy maar het optimaliseren van veiligheid gaat niet zonder het loslaten van 'oude' tradionele denkpatronen over privacy. Laten we in dit land deze discussie nog eens voeren!

Top