HRM

Gemeente Heerlen blaast schotten in zorg op

Gemeente Heerlen blaast schotten in zorg op

De gemeente Heerlen ruimt alle obstakels op die de zorg en ondersteuning voor kwetsbare burgers in de weg staan. Onder de noemer Heerlen STAND-BY! kiest de Zuid-Limburgse gemeente voor het afbreken van schotten tussen zorg en het Wmo-domein, de vorming van één herkenbare, coöperatieve uitvoeringsorganisatie en de introductie van populatiebekostiging bij gelijktijdige afschaffing van het systeem van gemeentelijke beschikkingen en eigen bijdragen voor cliënten.

“Een compleet andere aanpak van de zorg en maatschappelijke ondersteuning, dat is waar Heerlen STAND-BY! voor staat”, laat de gemeente Heerlen weten. “Samen met organisaties in de regio haalt het Heerlense stadsbestuur de bezem door het oude systeem. Hierin gaan we verder dan welk vergelijkbaar initiatief in Nederland dan ook.”

Leefwereld

“We ruimen alle elementen op die ons belemmeren om de juiste zorg en ondersteuning te verlenen”, zegt Paul Schefman, secretaris van het dagelijks bestuur van Heerlen STAND-BY!. “Van de schotten tussen organisaties tot de eigen bijdrage en gemeentelijke beschikkingen. Voortaan zijn het de professional en de klant die samen bepalen wat er nodig is. De leefwereld van de klant staat nu voorop.”

Na een pilot in het stadsdeel Hoensbroek besloot de gemeente Heerlen om de zorg en maatschappelijke ondersteuning helemaal anders aan te besteden. Losse contracten met individuele aanbieders maakten plaats voor één bedrag bedoeld voor één coöperatie met als uitgangspunt: geen financiering meer op basis van het aantal contacten, maar op basis van het resultaat.

Samenwerking

De acht organisaties die nu Heerlen STAND-BY! vormen gingen de uitdaging aan. Door het coöperatieve karakter betekent het Heerlense model een keuze voor samenwerking in plaats van concurrentie. “In plaats van marktwerking en concurrentie tussen zorgaanbieders te stimuleren, regelt Heerlen de Wmo-taken rond ondersteuning, begeleiding en dagbesteding nu via één samenwerkingsverband van welzijns- en zorginstellingen, dat een jaarlijks bedrag krijgt om ondersteuningszaken te regelen”, legt verantwoordelijk wethouder Peter van Zutphen uit.  

“Door schotten, aparte financieringsstromen en de eigen bijdrage allemaal op te ruimen, scheppen we ruimte voor nieuwe ideeën en kunnen we ons als coöperatie richten op het faciliteren van de professionals”, zegt Erik Hoesbergen, voorzitter van het dagelijkse bestuur van Heerlen STAND-BY!.

Loketten-jungle

Voor de burgers betekent het Heerlense model dat de weg naar zorg en ondersteuning  gemakkelijker is geworden. Doordat alle deelnemers van de coöperatie onder dezelfde vlag werken zijn de zorgverleners herkenbaarder geworden. Bovendien kan iedereen met een hulpvraag zónder beschikking van de gemeente bij de coöperatie aankloppen. De coöperatie bepaalt of -en zo ja- welke zorg en ondersteuning gepast is. “In het oude systeem dat werd gedomineerd door financieringsstromen moest de burger zijn weg vinden in een jungle van loketten”, zegt telt Elvira van Bergen, directeur Innovatie van Heerlen STAND-BY!. “En als je dan een loket gevonden had, was het maar de vraag of je bij het juiste loket was. Door in de coöperatie samen te werken, wordt dit soort situaties voorkomen. Als klant kom je voortaan naar Heerlen STAND-BY! Wij kijken dan wat er nodig is en organiseren die zorg of ondersteuning.”

Eén en ander impliceert dat ook een vooraf vastgesteld aantal uren zorg of ondersteuning is verdwenen. “Professionals kunnen nu anticiperen op wat werkelijk nodig is en de ene week zijn dat meer uren dan de andere week”, zegt Van Bergen. “Zij werken dus flexibel en naar eigen inzicht en kunnen adequater reageren op hulpvragen.”

Cultuurschok

Geen rugnummer meer, zelf beoordelen wat een klant nodig heeft, uren flexibel inzetten en meer samenwerken met andere disciplines, voor de medewerkers van de betrokken organisaties betekent de nieuwe werkwijze “een complete cultuurshock”, denkt Schefman, maar de eerste ervaringen leren dat het gros van de professionals juist enthousiast is over de nieuwe werkwijze.

Schoonmaakactie

De ambitieuze start betekent niet dat alles al soepel verloopt, erkent de gemeente Heerlen. Door het wegvallen van de gemeentelijke beschikking en de eigen bijdrage, is er sprake van een grote toestroom. Bovendien betekent de Heerlense aanpak dat de deelnemers aan de coöperatie op twee borden moeten schaken. “We hebben nog altijd te maken met achttien financiers en werken zowel white label als in het oude systeem”, legt Wim Pécasse, naast bestuursvoorzitter van NOVIzorg tevens penningmeester van het coöperatiebestuur, uit. Schefman hoopt daarom dat andere gemeenten de Heerlense werkwijze overnemen. “Te beginnen in de regio Parkstad, later hopelijk in andere delen van Limburg. We willen laten zien dat we met onze schoonmaakactie ruimte maken voor nieuwe ideeën en echt kunnen innoveren.”

Met een contractduur van drie jaar heeft de coöperatie voorlopig tijd om te bewijzen of de nieuwe aanpak werkt. Voor de goede orde onderstreept de gemeente Heerlen dat Hulp bij het Huishouden, taxivervoer en hulpmiddelen niet tot de werkzaamheden van STAND-BY! vallen. 

8 Reacties

om een reactie achter te laten

Houben

22 maart 2017

Het probleem in deze opzet is dat mensen die maatwerk nodig hebben dus wel een eigen bijdrage moeten betalen. PGB is zo wie zo een heel heikel punt. Vrije keuze is beperkt en daarmee ook de eigen regie. Daarnaast is er wel degelijk concurrentie want ieder wil een marktaandeel en dit wordt wel als je van het aangeprezen maar de werkelijkheid is wel even anders.

V. Valk

22 maart 2017

"Geen rugnummer meer, zelf beoordelen wat een klant nodig heeft, uren flexibel inzetten en meer samenwerken met andere disciplines, voor de medewerkers van de betrokken organisaties betekent de nieuwe werkwijze “een complete cultuurshock”, denkt Schefman, maar de eerste ervaringen leren dat het gros van de professionals juist enthousiast is over de nieuwe werkwijze." Het zegt genoeg, genoeg over de professional in de coöperatie die verwordt tot het o zo door SP verfoeide "ziekenfondsbrilletje" maar dan eentje van de Wmo. Er wordt geen woord verspild over cliënten, want "rugnummers" ontbreken. Mijn idee: Van Zutphen, SP, is blij dat hij er vanaf is. Regel het maar zelf zorgcoöperatie en doe het vooral goedkoop, beconcureer elkaar maar over de rug van cliënten ...en ach het beloofde maatwerk voor cliënten doet er niet toe en cliënten eigenlijk ook niet. Pak binnen dat zorggeld van het rijk! De SP laat zich goed in de kaart kijken zo. Woonachtig in Heerlen weet ik inmiddels hoe het in de praktijk werkt: bureaucratisch, omslachtig van bureau naar bureau totdat je het opgeeft. Dan is Heerlen STAND-BY geslaagd en de cliënt overleden.

Hans Niendieker

22 maart 2017

Mooi initiatief. Zijn in Brabant bezig met de Multipoli voor mensen met beperkingen. Ook op basis van een coöperatief model. Nu nog goede ICT/e-health ondersteuning maar dat komt er ook aan. Heel veel succes.

roger van haaf

23 maart 2017

Wellicht heel vernieuwend, maar een doodsteek voor vele zorgorganisaties in die regio, die niet in de coöperatie mogen meedoen. Daarnaast is er sprake van aanzienlijke afroming van zorggelden: na de gemeente, die een deel budget zelf houdt, houdt de coöperatie ook weer geld voor overhead etc. achter. Onder de streep mogen wel andere partijen "meedoen", maar moeten dan ver onder de kostprijs werken. Cliënten mogen niet kiezen, worden zelfs gedwongen om van vertrouwde zorgaanbieders over te stappen naar Stand-By. Hopelijk blijft het dus bij deze regio en wordt dit niet overgenomen door andere gemeenten.

Pouwel van de Siepkamp

23 maart 2017

Het ziet er aardig uit, maar het kan ook de positie van de client verzwakken omdat er geen keuzemogelijkheid meer is. Wat doet de gemeente als de organisaties die ze nu 'dwingen' samen te werken besluiten te gaan fuseren? Dan heb je een monopolist gecreëerd waar de cliënt niets meer in te brengen heeft. Dat is juist waar we vanaf willen. Is er in dit model van de gemeente nog wel ruimte voor kleine vernieuwende aanbieders die echt cliëntgericht werken?

V. Valk

21 juli 2017

Waar is de eigen regie gebleven van de client? Geen beschikking? Hoe zit het met bezwaar en beroep? Los daarvan, geen maatwerk mogelijk en overgeleverd aan de zorg van de coöperatie die daarnaast niet voor iedereen de zorg en expertise in huis heeft. Doorgeschoten SPbeleid, lijkt wel of we in voormalig DDR wonen.

Linda

23 november 2017

Kortom: weer terug naar een oude logge zorgorganisatie, waar 30% van het beschikbare budget opgaat aan overhead. Hoera.

Inmiddels is het november 2017 en de ramp voltrekt zich: lopende trajecten worden afgebroken, huidige zorgverleners zonder pardon op straat gezet, en de cliënten zitten in zak en as omdat ze hun vertrouwde zorgverlener verliezen.
En nu kan het bezwaar- en beroepcircus beginnen. Zorgverleners en advocaten gaan aan de slag, en besteden hun kostbare tijd en energie niet aan het vergroten van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie maar aan het invullen van formulieren, bij elkaar harken van ander papier en het voeren van poppekastgesprekken met wereldvreemde ambtenaren.

En nu kom ik er achter dat de SP dit drama heeft ontworpen.
Ik heb 20 jaar SP gestemd, maar de laatste keer was dus bij dezen echt de laatste keer.

Linda

31 december 2017

Nog even een aanvulling op mijn vorige reactie: de eerste zaak tegen de gemeente Heerlen is een paar maanden geleden gewonnen.
Zie: http://www.valkenburghadvocaten.nl/2017/10/12/belangrijke-wmo-uitspraak-client-recht-op-maatwerk-voorziening-duidelijk-is-algemene-voorziening-inhoudt/

Top