ACTUEEL

'Dokter in spe leert vrijwel niets over voeding'

'Dokter in spe leert vrijwel niets over voeding'

In de studie geneeskunde moet meer aandacht komen voor het thema voeding en leefstijl. Geneeskundestudenten krijgen tijdens hun zesjarige studie gemiddeld nog geen 30 uur onderwijs over voeding. Veel te weinig, stellen huisartsen en co-assistenten, want voedingsadvies vormt een steeds belangrijker onderdeel van hun werk.

Dat blijkt uit het rapport 'Voeding en leefstijlfactoren in de opleiding geneeskunde', geschreven door onderzoeker Dianne van Dam in opdracht van het ministerie van VWS. 

Van de respondenten - zowel co-assistenten als huisartsen - gaf ruim tachtig procent aan extra scholing te willen ontvangen over voeding en leefstijl. Ook willen ze leren wanneer en naar wie ze moeten doorverwijzen en betrouwbare bronnen over het onderwerp aangereikt krijgen. Van Dam: "Artsen krijgen in hun spreekkamer steeds meer vragen over voeding en leefstijl, maar geven aan onvoldoende kennis te bezitten om de patiënt goed te adviseren of door te verwijzen. Er zijn bijvoorbeeld al veel betrouwbare informatiewebsites, zoals de site van de Gezondheidsraad. Maar het merendeel van de artsen kent deze websites niet."

Met name tijdens de basisopleiding geneeskunde wordt nauwelijks tijd ingeruimd voor voedingsonderwijs. Uitschieter is de Erasmus Universiteit Rotterdam met 77 uur aan onderwijs over de werking van nutriënten. De medische faculteit van de Universiteit Groningen bungelt onderaan met in totaal vijf uur voedingsonderwijs. De huisartsopleidingen besteden iets meer aandacht aan voeding, leefstijl, gesprekstechnieken en doorverwijzen. "Hiermee worden de hiaten in kennis en vaardigheden enigszins gedicht", zo valt in het rapport te lezen. Maar volgens Van Dam zijn ook huisartsen onvoldoende toegerust. "Bovendien wordt het onderwerp ook bij andere specialismen steeds belangrijker."

Diabetes 

De aandacht voor voeding in de gezondheidszorg zal de komende jaren alleen maar toenemen, verwacht Van Dam, zowel ter preventie als bij de behandeling van ziekten. Met name met het oog op de groeiende groep chronisch zieken in Nederland kan voedingsadvies een belangrijke rol spelen. "Er is steeds meer kennis over de effecten van voeding en leefstijl op ziekten. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat meer dan de helft van de patiënten met diabetes type 2 door middel van leefstijlaanpassingen van hun diabetes af kunnen komen, zelfs als ze al insuline spuiten. Toch leren artsen tijdens hun studie wel om insulinespuiten voor te schrijven, maar niet om voedingsadvies te geven." Tamara de Weijer, huisarts en voorzitter van Vereniging Arts en Voeding voegt hieraan toe: "We hebben prachtige protocollen om medicatie op te bouwen, maar een richtlijn om medicatie af te bouwen bestaat simpelweg niet. Zo wordt de indruk gewekt dat dit niet mogelijk is, terwijl ik elke dag in mijn spreekkamer zie dat het tegendeel waar is."

Stevige basis

Volgens Van Dam zijn de geneeskundeopleidingen de aangewezen plek om te leren over voeding en gezondheid. "Ook om te zorgen voor consensus over het advies aan patiënten. Artsen spreken elkaar nu nog vaak tegen, omdat adequate kennis ontbreekt. Door tijdens de studie een stevige basis te bieden, krijg je in de praktijk de neuzen dezelfde kant op." Ook kunnen medische faculteiten een rol spelen bij het selecteren van onafhankelijke en betrouwbare informatie, stelt de onderzoeker. "Er is veel informatie te vinden over voeding en gezondheid, maar deze informatie is niet altijd afkomstig van onafhankelijke partijen en bovendien niet in alle gevallen wetenschappelijk onderbouwd. Er kunnen bijvoorbeeld commerciële belangen spelen. Als artsen tijdens hun opleiding al leren wat betrouwbare informatiebronnen zijn, helpt dat ze later bij het geven van advies aan de patiënt."

Curricula 

In samenwerking met de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) zijn al enkele medische faculteiten bezig hun curricula te herzien en meer aandacht in te ruimen voor voeding en leefstijl. Zo biedt de Erasmus Universiteit een extracurriculaire cursus aan over het onderwerp. "Andere faculteiten kunnen zich hierbij aansluiten en zo hun krachten bundelen", zegt Van Dam. "De behoefte aan kennis over voeding en leefstijl is enorm, zowel bij arts als patiënt. De universiteiten zijn nu aan zet om op die behoefte in te spelen." Ook is het ministerie van VWS de samenwerking aangegaan met Vereniging Arts en Voeding en Voeding Leeft, om samen ervoor te zorgen dat voeding en leefstijl een prominente plek krijgt in het geneeskundecurriculum.  

1 Reacties

om een reactie achter te laten

Wulf van Loenen

14 juli 2017

De reguliere geneeskunde is gericht op de kwaal, de stoornis, de beschadiging. Dus op MRI’s, pillen, opereren, fysiotherapie. Artsen worden betaald door de zorgverzekering voor behandelingen. We komen er ook langzamerhand achter hoe duur deze ‘wetenschappelijke’ aanpak wordt. Voeding is een onderdeel van preventie, gezond blijven, leefstijl. Voeding wordt (nog) niet als behandeling gezien. Waar het wel al duizenden jaren als behandeling en preventie gezien wordt dat is in traditionele Chinese geneeskunde. Als iemand dan toch ziek wordt dan kan de arts tekort geschoten zijn in voorlichting. Ook in de veel jongere antroposophie wordt de mens gezien in hoe hij leeft en wat hij eet. Ja inderdaad, juist in bijna alle andere soorten geneeskunden dan onze Westerse, is leefstijl en voeding de basis. Gelukkig heeft de mens vrije keus en kan hij voor deze methoden kiezen, welke overigens verfoeid worden door onze reguliere geneeskunde. Terwijl in de groep die deze (alternatieve) methoden aanhangen minder overgewicht gerelateerde klachten voor komen. En de voorlichting in het onderwijs? Het vak verzorging in het middelbaar onderwijs, wat juist bewustmakingsinhoud op het terrein van leefstijl had moest na invoering als apart vak in de jaren ’90 na een paar jaar al weer snel ondergeschoven worden binnen hoofdstukje in het biologie lesboek.

Top