ACTUEEL

'Verpleeghuis heeft sterke leiders nodig'

'Verpleeghuis heeft sterke leiders nodig'

'Sterk leiderschap' van bestuurders, managers en teamleiders vormt de basis voor kwaliteit in verpleeghuizen. Het gaat om leiderschap dat faciliteert, ondersteunt en gewenst gedrag en persoonlijk ontwikkeling stimuleert in alle lagen van de organisatie.

Dat blijkt uit onderzoek van KPMG onder management en zorgprofessionals van 236 verschillende zorglocaties in de intramurale verpleeghuiszorg.

Het onderzoek, waarvan de resultaten begin juli naar de Tweede Kamer zijn gestuurd, richtte zich op het verklaren van kwaliteitsverschillen tussen verpleeghuizen in Nederland. Aanleiding was een motie van Groenlinks-Kamerlid Linda Voortman uit 2016.

Wat de verpleeghuiszorg nodig heeft, is sterk leiderschap, zo luidt de hoofdconclusie van het onderzoek. Zit het met het leiderschap goed, dan verbetert de kwaliteit in het verpleeghuis op alle fronten, aldus de onderzoekers. Zo hebben cliënten en zorgmedewerkers baat bij bestuurders, managers en teamleiders die handelen naar een heldere visie, gebaseerd op persoonsgerichte, warme en veilige zorg.

Belangrijk instrument voor het uitdragen van die visie is het leveren van maatwerk, oftewel zorg die aansluit bij de wensen van de cliënt. Dat blijkt in veel verpleeghuizen wel het streven te zijn, maar in de praktijk nog niet overal goed te lukken. Er vindt nog niet overal consequent een dialoog plaats tussen zorgmedewerker en cliënt over diens wensen. Ook lukt het nog niet overal goed om cliënten zelf invloed te laten uitoefenen op bijvoorbeeld de tijdstippen van dagelijkse activiteiten zoals eten en douchen.

Lef

Verder noemen de onderzoekers leidinggeven met 'lef' en lange-termijngerichtheid belangrijke voorwaarden voor kwaliteit. Het draait hierbij onder meer om het durven uitproberen van nieuwe dingen en het tijdig anticiperen op ontwikkelingen, zoals het scheiden van wonen en zorg en de veranderende zorgvraag. Ook door te investeren in ICT en slimme technologie kunnen verpleeghuizen hun kwaliteit verbeteren. Momenteel maken nog maar weinig zorglocaties serieus gebruik van technologie, constateren de onderzoekers.

Ook de organisatiecultuur speelt een belangrijke rol als het gaat om kwaliteit. De ervaren kwaliteit is beter in organisaties waar medewerkers worden gestimuleerd van elkaar te leren. Ook het faciliteren van persoonlijk leiderschap en het nemen van verantwoordelijkheid zijn voorwaarden voor succes, aldus de onderzoekers.

Omvang

Andere factoren blijken volgens de onderzoekers juist geen verband te houden met de ervaren kwaliteit van zorg in verpleeghuizen. Zo lijkt het niet uit te maken of een zorgorganisatie relatief veel of weinig ondersteunend personeel heeft. Ook is er geen relatie tussen de omvang van de zorgorganisatie (in omzet) en de kwaliteit. Verpleeghuizen kunnen sterk van elkaar verschillen in structuur en bedrijfsvoering, maar toch nagenoeg dezelfde kwaliteit van zorg leveren, is de conclusie.

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Peter Koopman

28 juli 2017

KPMG informeert de Tweede Kamer: sterke leiders nodig in verpleeghuizen, maar oa ook meer nadruk op deskundigheid. Jammer dat KPMG het heeft over "medewerkers" dat immers een containerbegrip is, evenals " sterke leiders". Bij de noodzakelijke deskundigheid mis ik een uitspraak over de wenselijke beroepenmix, zowel in de directe patiëntenzorg als in de leiding. Het is volgens mij een open deur om te stellen dat in verpleeghuizen voldoende verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten ggz of somatische aandoeningen werken. Jammer, een gemiste kans, maar ja dit gaat over de kwaliteit van de zorginhoud en niet over de randvoorwaarden. Toch is dat de invalshoek bij het "nationaal schuldgevoel" over de verwaarlozing en neerwaartse professionaliteit. Neem aan dat Verenso en VenVn deze kern wel zullen kiezen in hun onderzoek.

Irenea Scholten

28 juli 2017

Nu er structureel te weinig gekwalificeerde zorgmedewerkers in de ouderenzorg op 'de markt' zijn is ook het thema 'medewerkers' een uitdaging waarbij sterk leiderschap broodnodig is: creativiteit, lef en werken vanuit er wel is! Het roer moet om. Alleen dan kunnen we met elkaar de golf van hulpbehoevende, kwetsbare ouderen opvangen.

Peter Koopman

30 juli 2017

Het moet inmiddels duidelijk zijn dat we het hier niet hebben over "beschut wonen" met een welzijnbeleid. De "achtervang" voor thuiszorg, wijkverpleging, ziekenhuiszorg en revalidatiezorg is verpleeghuiszorg of verpleeghuis-verplaatste zorg thuis. Dat is professionele zorg en de kern daarvan zijn verpleegkundige zorg en ouderengeneeskunde.

Annelies Kienhuis

2 augustus 2017

Leiderschap als (doorslaggevende) succesfactor om de ouderenzorg (nog) beter te maken; uit het hart gegrepen én een open deur … !
Moet de vraag niet zijn: hoe komen we aan (sterk) leiderschap? Mijn idee: daar heb je leidinggevenden of leidinggevende ‘rollen’ voor nodig. En die zijn er in de zorg niet zo gek veel meer.
KPMG benadrukt zelfs het belang van leiderschap in alle ‘lagen’ van de organisatie. Maar ook hier: die lagen zijn er niet zo veel meer.
Laten we, in plaats van iedereen zijn eigen leidinggevende te laten zijn, die rol (weer) groepsgewijs en gelegitimeerd beleggen. Goede maar vooral ook voldoende leidinggevenden zorgen ervoor dat professionele medewerkers hun werk (kunnen) doen. Een investering die loont en niet eens zo gek veel hoeft te kosten.
Annelies Kienhuis

Top