ACTUEEL

'Wat doen we met die dure ziekenhuizen?'

Wie is er verantwoordelijk voor het betaalbaar houden van de zorg? Dat was de centrale vraag tijdens het VGZ-Zorgdebat op 19 april in het VGZ-kantoor in Arnhem. De aanwezige patiënten, familieleden, zorgverleners en zorgverzekeraars kwamen tot een opvallende conclusie. De meeste vingers wezen naar de zorgaanbieders. In een stemming eindigden die – met bijna 40 procent – ver boven zorgverzekeraars, patiënten en politiek. De grootste gelduitgevers zijn de ziekenhuizen, zo vonden de meeste aanwezigen.

Dat moet anders. Maar hoe? Door efficiënter te werken, zegt een oud-verpleegkundige. Nu gaat er nog teveel geld naar suboptimale processen. "Er zijn teveel zorgverleners bij één patiënt betrokken. Met goede personeelsplanning zet je de juiste mensen op het juiste moment in. Het is bewezen dat je daarmee 10 procent aan loonkosten kan besparen. Moet je kijken hoeveel dat kan schelen op een miljoenenomzet van een ziekenhuis." Als detacheerder van zorgpersoneel werkt ze mee aan projecten waar de financiering als het ware wordt omgedraaid. Ze raadt dat alle ziekenhuizen aan. "Kijk eerst wat je als zorgorganisatie een patiënt wilt bieden en pas daar je budget op aan."

Eerste lijn

Substitutie van taken naar de eerste lijn kan veel opleveren, zegt Anna van Poucke, partner bij KPMG, omdat zo intensieve zorg kan worden voorkomen. Dan is het niet erg als er ziekenhuizen moeten sluiten, zolang dat maar verantwoord gebeurt. Zij benadrukt de rol van een casemanager, zoals een POH of een wijkverpleegkundige.

Maar er zijn ook voorbeelden dat de kosten toenemen, zegt zorgeconoom Xander Koolman. "Neem een anderhalvelijnscentrum, met een specialist naast de huisarts. Daar komen veel meer patiënten dan in het ziekenhuis, omdat de drempel lager is. En de specialist verwijst makkelijker door naar zijn 'eigen' ziekenhuis." Zo belanden er onbedoeld nog meer mensen in de dure tweede lijn.

Gratis

Reumatoloog Deborah van der Stoep pleit er voor om het denken in hokjes los te laten, dus ook de scheiding eerste en tweede lijn. Maar ook het beeld van 'geldwolven' dat dokters en zorgverzekeraars van elkaar hebben. "We zullen samen op moeten trekken om de zorgkosten in toom te houden." Zij bracht de stelling in dat ook patiënten en zorgverleners bij het financiële beleid moeten worden betrokken, anders voelen ze zich niet verantwoordelijk voor betaalbare zorg. Die stelling wordt unaniem gesteund. Verschillende ouders van gehandicapte en chronisch zieke kinderen wijzen er op dat er bij de patiënt nog een wereld valt te winnen. "Er heerst vaak het idee: als je ziek bent, is alles gratis. Maar patiënten moeten net zo goed hun iPad of hun schoenen kopen." Er worden zelfs voorbeelden genoemd van patiënten die hun Ritalin via Marktplaats verkopen.

Betaalbaarheid

Het is aan de politiek, de patiënten en de zorgverzekeraars om druk te zetten op de ziekenhuizen, vindt Ivo Knotnerus, zelfstandig financieel controller. "De ziekenhuizen kunnen nog te makkelijk hun schouders ophalen over de betaalbaarheid van zorg. Hoofdlijnenakkoorden kunnen daar een beetje in sturen, maar de bal ligt vooral bij patiëntenorganisaties en verzekeraars."

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Anton Maes

20 april 2018

Beetje makkelijk om de ziekenhuizen "te duur" te vinden. Wat allereerst , moet gebeuren is de kostprijs van een ziekenhuis uitrekenen. Minister wist 1 mnd geleden niet wat een bed in het zkhs kost, vandaag in Medisch Contact het verhaal dat kosten/kwaliteit vergelijking zkhs/zbc niet bekend is. Dan wordt inkoop een soort handel in het B-segment. Ziekenhuiskosten: bijna 50% van de curatieve kosten. Verder zijn in Nederland trouwens niet de curatieve kosten bovennormatief, maar de kosten in GGZ en Wlz. In de zorg zijn verder 65-80% van de kosten personeelskosten, vaak met CAO plichten. Lastig om kostenmatiging dan na te streven bij stijgende zorgvraag, qua volume en qua complexiteit. Niet alleen de zorgaanbieders moeten bijdragen aan kostenmatiging, maar juist alle partijen moeten zelf transparant aangeven wat zij zelf bij kunnen dragen aan kostenbeheersing. Niet steeds naar een ander wijzen, dat brengt niet de oplossing. Dus zijn (ook) aan zet voor kostenbeheersing : 2 ministers, 7 toezichthouders, 9 zorgverzekeraars, 31 zorgkantoren, 380 gemeenten en 292 patiëntorganisaties. Naast de aanbieders. Een paradigma shift dus binnen een visie op kostenbeheersing als 77,7 miljard teveel is..

Ivo Knotnerus

20 april 2018

Beste Anton, ik heb eigenlijk weinig meer gedaan dan vaststellen dat het voor de hand ligt om primair de partijen aan te spreken waar het geld wordt uitgegeven. In ieder geval verwacht je van dergelijke partijen een vorm van initiatief. Toch? Verder is het natuurlijk ontegenzeggelijk zo dat ook de zorgverzekeraars een rol hebben (zo spreek ik ze ook aan in mijn blog van eerder deze week), maar dat het vaak zo werkt dat niemand zich echt verantwoordelijk voelt als iedereen het is. Moeten we niet hebben.

Herman Idzerda

20 april 2018

Bijzondere conclusie van Xander Koolman.

In Zuidoost Limburg is juist aangetoond dat anderhalve lijns zorg juist kosten bespaard (https://www.zorgvisie.nl/pilot-anderhalvelijnszorg-zuid-limburg/). Dit gaat overigens ook niet zonder meer maar vergt van medisch specialisten, huisartsen én patienten flexibiliteit en het gezamenlijk besef dat zonder betere doelmatigheid de gezondheidszorg als geheel niet verder kan.

Feit is dat we toegaan naar netwerkgeneeskunde zoals ook de visie is van de FMS. De huidige verzuiling in eerste en tweede lijn past daar niet meer bij. Goede afspraken tussen de partners in de zorg is daarbij noodzakelijk en de weg te gaan. Wijzen met de vinger naar anderen zoals dit stuk ademt past daar niet bij. Het gezamenlijk de schouders er onder zetten wel.

Angeline Nielen

23 april 2018

@Herman: grappig dat je naar dit artikel verwijst om 'aan te tonen' dat 1,5e lijnszorg goedkoper is. Want dat staat er namelijk niet: ... 'Bovendien constateert Ruwaard dat anderhalvelijnszorg de POTENTIE heeft om zorgkosten te besparen. Ongeveer driekwart van de patiënten wordt na een consult bij de specialist in de anderhalvelijnszorg terugverwezen naar de huisarts. Daarnaast is de besparing mogelijk door de voorkoming van doorverwijzing naar het ziekenhuis. Uit de pilot blijkt echter wel dat het tarief van anderhalvelijnszorg OMLAAG moet. ‘Dat is bij aanvang te hoog ingeschat en te weinig kostenbesparend’, vertelt Ruwaard aan de Limburger.

Dus; het zou doelmatiger/ goedkoper kunnen, maar daar moet goed over nagedacht worden. 1,5e lijnszorg is niet per definitie doelmatiger.

Ingrid

23 april 2018

Wat me opvalt in zowel het artikel en de reacties, is de focus op de besparingen die te behalen zijn als het zorgproces inmiddels is gestart. Waar in mijn beleving de allergrootste besparing is te realiseren, is juist voorafgaand aan het proces van ziek zijn en zorg nodig hebben: de focus zou niet moeten liggen op genezen maar - via niet ziek worden - op gezond leven. Met name een aanzienlijk deel van chronische ziekten kunnen hiermee m.i. vertraagd of voorkomen worden. Dit is een totaal andere mindset die zou moeten plaatsvinden op het niveau van de individuele inwoner van NL. Hoe hier (beleidsmatig) op te sturen is, dat is voor mij nog een grote vraag.

Veronica van Nederveen

29 april 2018

Eens, patiënten zijn mee verantwoordelijk voor het betaalbaar houden van de zorg. Daarvoor is het wel noodzakelijk dat patiënten gelijkwaardig mee doen aan het nemen van beslissingen. En dat iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt en elkaar daarop aanspreekt, inclusief patiënten. Dat kan je leren en dat is te organiseren. Goed bestuur is daarom essentieel.
Veronica van Nederveen
www.patientenstem.nu

Top