ACTUEEL

Minister trekt Europa in tegen aanbesteding jeugdzorg en thuiszorg

Minister trekt Europa in tegen aanbesteding jeugdzorg en thuiszorg

Minister Hugo de Jonge wil af van de verplichting voor gemeentes om diensten in het sociale domein Europees aan te besteden. De Jonge gaat daarvoor Europa in, samen met staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken. De bewindslieden krijgen steun uit Brussel: De Europese anti-rompslompbrigade onder leiding van Frans Timmermans raadt de commissie aan de regels snel nog eens tegen het licht te houden. Dat kan wel nog jaren duren.

Gemeenten zijn nu meestal verplicht alle zorgaanbieders in de Europese Unie de kans te geven om de jeugd- en thuiszorg voor hen te verzorgen. Maar dat is zinloos en onhandig, vindt minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid. "De zorg is geen markt, laat staan een Europese markt", zegt De Jonge. Hij pleit sinds begin deze maand onomwonden voor het intomen van de "doorgeslagen" marktwerking in de gezondheidszorg.

Grensoverschrijdend belang

Een Poolse of Portugese zorgverlener zit helemaal niet te wachten op een opdracht in bijvoorbeeld de jeugdzorg in Vlaardingen of de thuiszorg in Vlissingen, zo schrijft De Jonge. En zou die toch voelen voor zo'n klus en de aanbesteding winnen, dan wordt samenwerken met andere betrokkenen als de gemeente en de huisarts lastig. Hugo de Jonge: “Dat zie ik dus niet gebeuren. Er is geen ‘grensoverschrijdend belang’, zoals dat heet. Maar waarom is het dan nodig om zo’n hele Europese aanbestedingsprocedure te doorlopen, die tot zoveel administratieve lasten leidt, die de continuïteit van zorg bemoeilijkt en die de samenwerking tussen gemeenten en zorgaanbieders onder druk zet? Daar moeten we dus vanaf.” Ook als een contract afloopt, is het niet altijd gemakkelijk om bij een vertrouwde behandelaar te blijven of soepel over te gaan naar een nieuwe.

Ongeduldig

In januari liet Jonge weten dat het onderwerp is voorgelegd aan het Europese REFIT-platform. Dat bestaat uit zowel stakeholders als EU-lidstaten en adviseert de Commissie over hoe regeldruk in EU-regelgeving kan worden verminderd. Het platform heeft vorige week een uitspraak gedaan. Het is het met De Jonge eens dat de Europese Commissie de regels snel moet evalueren en misschien moet aanpassen. Maar dat duurt vaak jaren. En gemeenten en de jeugd- en thuiszorg worden ongeduldig. Daarom gaan Timmermans en De Jonge vast samen kijken of er niet wat meer ruimte binnen de huidige Europese regels valt te scheppen. Daarnaast heeft de minister de Europese Commissie uitgenodigd om Nederland te bezoeken om van aanbestedende diensten en zorgaanbieders uit de eerste hand te vernemen waar zij in de praktijk tegen aan lopen.

Kostenprobleem

Aanbestedingsjurist Tim Robbe denkt dat de minister niet veel kans maakt in Europa, zo betoogt hij op 12 maart in Zorgvisie. Alle zorgaanbieders moeten de mogelijkheid hebben om in te tekenen. Robbe: “De contracten moeten open staan voor alle aanbieders die aan de voorwaarden voldoen. De minister wil een stap verder gaan door na consultatie het aantal zorgaanbieders, zonder verdere aanbesteding, te beperken en de kleintjes uit te sluiten. Daarvoor wil hij toestemming van Europa. Dat lijkt mij een kansloze missie. Het lijkt mij bovendien onwenselijk.” Afschaffen van het aanbesteden in de Wmo vormt een enorme inperking van de keuzevrijheid van patiënten en werknemers, zo vindt Robbe. Het creëren van monopolisten in wijken zal het kostenprobleem in de Wmo ook niet oplossen.

Aanbestedingsdeskundige Theo van der Linden onderschrijft dit op 14 maart in Zorgvisie. “Er is jaren aan de invoering van deze Europese wet gewerkt. Het is een beetje naïef dat de minister dan bij Brussel een wetsaanpassing eist. Zo werkt het niet.” Van der Linden begrijpt de plannen van de minister überhaupt niet. “Wie aanbesteden wil afschaffen, wil ook eerlijke concurrentie afschaffen.”

Kwaliteit

Kansloos of niet, tot de Europese regelgeving wordt aangepast zal VWS de gemeenten op verschillende gebieden ondersteunen bij de inkoop in het sociaal domein, zo is in januari vastgesteld in een plan van aanpak. Er is een kenniscentrum ingesteld bij PIANOo, er komt één digitaal informatiepunt en er ligt een handreiking over inkopen in het sociaal domein. Via programma’s en workshops worden gemeentes begeleid in het sturen op kwaliteit bij inkoop, waarbij vooral wordt gekeken naar regionale samenwerking. Het terugdringen van administratieve lasten pakt VWS op met het programma i-sociaal domein, dat gemeenten en aanbieders ondersteunt bij het standaardiseren van de administratieve afhandeling van zorg en jeugdhulp. Ook zal specifiek gekeken worden of extra ondersteuning voor kleine aanbieders nodig is. (ANP/Skipr)

3 Reacties

om een reactie achter te laten

tjark reininga

19 maart 2019

de grootste vergissing die mijns inziens is gemaakt, is individuele zorg via collectieve aanbesteding te regelen. daardoor zijn enerzijds de zorgconsumenten (waaronder patiënten) een groot deel van de zeggenschap kwijtgeraakt over de manier waarop hen zorg wordt geleverd; zij zijn afhankelijk van de zorg die de financiers (verzekeraars en overheden) inkopen. en de financiers zijn er niet alleen meer verantwoordelijk voor dat hun cliënten (verzekerden, burgers) de best passende zorg krijgen, maar hebben ook te maken met de beperking van een macro-budget. mede daardoor kunnen cliënten zich gaan afvragen of hun financiële dienstverlener als adviseur hun belang of dat van het macrobudget dient.
door de schaalvergroting die uit deze keuze voortvloeide, moeten de financiers de collectieve pakketten o.g.v. de EU-regels Europees aanbesteden, een proces dat bovendien omslachtig is en kostbaar.

Ing. W.J.A. Gulpen bc.

19 maart 2019

Onze overheid heeft in het verleden met opzet gekozen voor een log en niet flexibel systeem puur om zorgaanvragen te ontmoedigen dit is echter niet goed gelukt immers de profecionele markt heeft hierop geanticipeerd.
De adviezen en zorgindicaties inzake PGB die door de HBO verpleging aan de zorgvragende gegeven worden laten dit duidelijk zien.
Ziektekosten verzekeraars spelen hier op in door meer bureaucratische regels op te leggen.
Volgende stap zal zijn dat meer zorgvragende bij de rechter komen.

Albert Leutscher

19 maart 2019

Het is natuurlijk een mooi beeld: een dappere Nederlandse minister die met zwaard en schild ten strijde trekt tegen de machtige Europese bureaucratie. Alleen, daar ligt niet het probleem.

Veel gemeenten hebben de zorginkoop geregeld met (een variant op) het Zeeuwse model van aanbesteden. Als je aan een aantal criteria voldoet waaronder kwaliteitseisen kun je aansluiten als zorgaanbieder. Tarieven zijn gegeven, meestal in gesprek tussen gemeente en zorgaanbieders. Er vindt dus geen concurrentie op prijs plaats maar op kwaliteit. En er valt wat te kiezen voor de burger want er zijn veel aanbieders van zorg. Wie kan daar op tegen zijn. Eén keer in de zoveel jaar opnieuw inschrijven op hetzelfde contract is vervelend, maar nog wel te overzien.

Wat het ingewikkeld en kostbaar maakt is hoe we het in Nederland hebben georganiseerd. Sommige zorgaanbieders hebben te maken met 65 of meer opdrachtgevers. Die hebben allemaal hun eigen systematiek van inkopen ontwikkeld, hun eigen manier van verantwoording en facturatie, hun eigen serie sessies met inkooptafels of overlegtafels. Dat kost me een tijd en vooral, dat kost me een administratie. Bij veel zorgaanbieders is de zorgadministratie sinds 2015 op zijn minst verdubbeld, de ergernis bij uitvoerenden die steeds meer moeten registreren verdrievoudigd. De enigen die er echt vrolijk van worden zijn de accountants die tees meer moeten controleren en ook steeds meer afzonderlijke accountantsverklaringen voor afzonderlijke opdrachtgevers moeten afgeven. Kassa! Let op: dit is geen Europese regelgeving, maar een Nederlands verzinsel. Dus als de minister al ergens met zwaard en schild naar toe moet is het naar zijn eigen ministerie.

Overigens, wat de minister voorstaat is de vrijheid van gemeenten om met een beperkt aantal zorgaanbieders rechtstreeks overeenkomsten af te sluiten. Eigenlijk zoals hij dat ook in Rotterdam heeft ingericht ten tijde van zijn wethouderschap daar. Dat is overzichtelijk voor de gemeente, maar er is niet zo lang geleden ook een vernietigend rapport verschenen over de zorg in de Maasstad. Ellenlange wachtlijsten, 0 efficiëntie, veel stappen voor zorgvragers die langs veel loketten moeten voordat ze misschien eens zorg krijgen. Moskou aan de Maas. En nul keuze voor de burger.

Ga nog maar eens voor de spiegel staan Hugo, met je zwaardje en je schildje en dan weet je tegen wie je ten strijde moet gaan.

Top