BLOG

Hoge bloeddruk is ondergeschoven kind

Hoge bloeddruk is ondergeschoven kind

Gezond oud worden; dat willen de meeste mensen graag. Maar er moet niet te veel gaan mankeren, al helemaal niet tussen de oren, want dan is de lol er van af. De medische wetenschap staat ten dienste van dit streven, hoewel dat niet altijd duidelijk en logisch blijkt.

Zo is hoge bloeddruk een ziekte die forse impact op gezondheid kan hebben, die zelfs in Europa meedoet in de top van volksziekten. Maar aan de aandacht hiervoor van media en politiek zou je dat niet zeggen.

Schade

De levensloop van ieder mens wordt gekenmerkt door het oplopen van schade. Deze volgt uit alles wat we doen en nalaten. Heldere voorbeelden zijn roken en overmatig drinken. Maar ook chronische ziekten, zoals diabetes. Schade lopen we allemaal op, zoveel is wel duidelijk. Het meest evident toont zich dat als je mensen een tijd niet gezien hebt en dan opeens weer een keer treft. Laatst had ik een reünie van jaarklasgenoten van toen we rond de zestien waren, veertig jaar geleden. Een prachtige gebeurtenis, maar onmiskenbaar ook een bonte verzameling schade!

Boeiend is of we bij machte zijn om opgelopen schade weer voldoende te herstellen. Hoe meer dat het geval is, des te comfortabeler we oud worden.

Medische progressie

In de categorie van hart- en vaatziekten bewijzen dotterbehandelingen en defibrillatoren uitstekende diensten. Aids is te behandelen en ook bij kanker vordert de kans op genezing of de mogelijkheid van behandeling als chronische ziekte. Steeds meer weten we ons geconfronteerd met het belang van preventie, boven cure en care. Gezond, slank, sportief en evenwichtig leven brengen - zogezegd - levensloopgewicht in de schaal!

Hypertensie

Verbazingwekkend is het dan dat hoge bloeddruk zo verdraaid weinig aandacht krijgt. Bloeddruk is de kracht waarmee het bloed tegen de wanden van de bloedvaten wordt gepompt. Als deze druk lange tijd verhoogd is, kunnen afwijkingen aan zowel grote als kleine bloedvaten ontstaan. Het gevolg is schade aan slagaderen, nieren en ogen. Ook de overbelasting van het hart is op te tekenen als schade en als een voorname oorzaak voor hartfalen en ritmestoornissen. Er is onderscheid tussen twee vormen van hoge bloeddruk (hypertensie): primaire en secundaire. De primaire (ook wel genoemd ‘essentiële’) komt veruit het meest voor en betekent: we weten dat het er is, maar niet waar het van komt.

To do

Gevolgschade is te voorkomen door tijdige diagnose en adequate behandeling. Bij het streven naar gezondheid blijkt vaak dat meerderen aan zet zijn. Op de eerste plaats elke individuele burger. Die kan overal het pleidooi voor gezond eten en voldoende lichaamsbeweging vinden. Onder meer in het net verschenen boek van Ard Schenk: Je tweede jeugd begint nu. Alleen jammer dat Schenk zich daarin zo exclusief richt op mensen die de oude dag tegemoet gaan. Zijn verhaal geldt immers voor iedereen! Een aanbeveling is bovendien om een bloeddrukmeter te kopen. Je hebt ze tegenwoordig al bij een docking station voor je Iphone. Met een gratis app registreer je de standen en houd je het verloop bij.  Daar valt een incidentele meting door de huisarts bij in het niet. Sportinstructeurs hebben ook een taak. Geregeld meten en verwijzen naar een dokter als blijkt dat de standen persistent hoog zijn. Zorgverzekeraars kunnen meer doen aan voorlichting. En wellicht een deel van de aangeschafte bloeddrukmeter vergoeden. Huisartsen en internisten hebben een diagnostische verantwoordelijkheid en baseren daarop hun behandeling. Als het goed is gaat dat verder dan het voorschrijven van medicijnen en zal de levensstijl van patiënten niet buiten schot blijven.

Politiek

Bewijzen de minister, staatssecretaris en de Tweede Kamer op dit punt ook nog hun meerwaarde? Daar is maar bitter weinig van gebleken en dat is, zacht gezegd, merkwaardig. Met smart wordt gewacht op de eerste ‘hoge bloeddruk-brief’ van de huidige minister en staatssecretaris. Opgevolgd door indringende Kamerdebatten over de onderkenning van feiten, urgentie en nut en noodzaak van stimulerende maatregelen. Kansen genoeg om te scoren. Wie neemt deze handschoen op?

Cees Oprins

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Bybau

6 maart 2012

Uitstekend pleidooi van dhr Oprins. Ik zie liever vandaag dan morgen de presentatie van een uitgebreide preventie agenda van de politiek. Maar ook andere stakeholders mogen meer hun rol pakken op dit gebied. Laten we eens met z'n allen samenwerken op dit gebied en zorgen dat preventie een essentiele bijdrage gaat leveren aan de doelmatigheid van zorg. Wat is er namelijk doelmatiger dan het voorkomen van, of voorkomen van erger??

Anoniem

6 maart 2012

Tja, hoge bloeddruk is een onderdeel van ons grote gezonde welbevinden. mijn indruk is dat er al wel aan preventie wordt gedaan. Kijk naar de thuiszorgorganisaties die met de inzet van de wijkverpleegkundigen preventief huisbezoeken inzetten en niet te vergeten de consultatiebureau's voor ouderen draaien waar preventie de hoofdrol heeft. Dit allemaal gesubsidieerd vanuit de overheid. Het is zaak de successen hiervan te meten en deze inzet breder te organiseren. Hierin is samenwerking met o.a de artsen en specialisten van groot belang.
na de constatering is het zeker ook de verantwoordelijkheid van de mens zelf hoe hiermee om te gaan. Ik ben het er wel mee eens dat er dan ondersteund mag worden in middelen. Uit eigen ervaring weet ik dat, indien je zelf een bloeddrukmeter in huis hebt, ook in staat bent een betere registratie te kunnen geven van je bloeddruk dan inderdaad eenmalig bij de huisarts , waar de bloeddruk dan torenhoog is vanwege de zenuwen!

Bart Brandenburg

6 maart 2012

Hmm, twijfel een beetje of meer aandacht voor hoge bloeddruk wel de gezondheidswinst gaat opleveren die dhr. Oprins er aan toeschrijft. Eerst even scherpslijpen: hoge bloeddruk is geen ziekte, maar een symptoom, dat --wanneer het lang bestaat -- tot ziekte (meestal van hart en bloedvaten) kan leiden.
Er is, aan de getallen gezien, enorm veel aandacht voor hoge bloeddruk. In de 1e lijns registratie van de LINH staat hoge bloeddruk fier op de 1e plaats van de top 20 redenen om naar de huisarts te gaan.
Deze medicalisering van de bloeddruk brengt forse kosten met zich mee. Het Nivel schrijft: Preventie van hart- en vaatziekten is een grote kostenpost voor de gezondheidszorg. Alleen al bij de huisarts is in 2009 aan preventief voorgeschreven medicijnen tegen een hoge bloeddruk en een hoog cholesterol ongeveer 181 miljoen uitgegeven. Dat is 11 euro per hoofd van de bevolking. Aan overige preventieve behandelingen van risicofactoren – zoals onder meer bloeddrukmetingen en leefstijladviezen – is 38,8 miljoen euro besteed, zo’n 2,35 euro per Nederlander waarvan nog geen 25 cent opging aan leefstijladviezen.
Vooral dat laatste baart mij zorgen. Het effect van medicatie bij de behandeling van hoge bloeddruk (en dan met name op "harde eindpunten" zoals hartinfarct of sterfte) wordt systematisch overschat. het effect van een gezonde leefstijl (voldoende bewegen, gezonde voeding en niet roken) wordt stelselmatig onderschat.
Ik maak me zorgen of een pleidooi voor meer aandacht voor het meten van de bloeddruk niet juist medicalisering in de hand werkt en de aandacht voor een gezonde leefstijl verder doet afnemen.

Bart Brandenburg, arts
Medicinfo

Top