BLOG

Ouderen en kwetsbaren zijn verschillende eenheden

Ouderen en kwetsbaren zijn verschillende eenheden

Er is sprake van een paradigmashift in de zorg in zijn algemeenheid en in de ouderenzorg in het bijzonder. Heel Nederland voelt zich geraakt door de kortingen in de zorg en maakt zich zorgen over onze kwetsbare ouderen. Is dat wel terecht? Zijn onze ouderen en ouderen in de 21e eeuw wel zo kwetsbaar?

Natuurlijk hebben we in Nederland kwetsbaren in de samenleving, en natuurlijk ook kwetsbare ouderen… Maar door de term ‘kwetsbare ouderen’ te introduceren alsof iedereen boven de zeventig met de dood in de schoenen loopt, doen we een hele grote groep ouderen tekort en hebben we het uitputten van de zorggelden zelf veroorzaakt.

‘Blue zones’

Zijn ouderen per definitie kwetsbaar? Welnee! Enkele weken geleden kwamen de ‘blue zones’ in de publiciteit. Regio's in de wereld waar de inwoners met gemak 100 worden. Er is uitgebreid onderzoek gedaan naar wat deze regio's met elkaar gemeen hebben. Naast goede genen en een gezond dieet lijken matige constante beweging en sociaal engagement de belangrijkst bijdrage te leveren aan gezond 100 worden.

Bezig blijven

En wat doen wij? Wij zeggen: u bent nu 70, u bent kwetsbaar oud, laat alles uit uw handen vallen, wij gaan voor u zorgen. Helemaal fout! Participatie, maatschappelijke functionaliteit, niet rusten maar bezig blijven. Dat zijn de toverwoorden.

Gelukkig zien steeds meer ouderen dit zelf ook in, de uitzendbureaus voor 65+’ers schieten als paddenstoelen uit de grond. Gedreven vanuit het gevoel nuttig te willen zijn en er nog lang niet aan toe te zijn zich als kwetsbaar te manifesteren. Met hun ruime kennis en levenservaring hebben ouderen de maatschappij nog veel te bieden. Kennis die nu vaak door verplichte pensionering verloren gaat.  

We hebben jongeren en ouderen, we hebben sterken en kwetsbaren dwars door die groepen heen. Oud is gelijk aan kwetsbaar? Reis eens af naar een ‘blue zone’ (Sardinië is nog wel te doen) en laten we ervan leren, in het belang van onze ouderen. Ouderen en kwetsbaren zijn twee verschillende eenheden.

Aangeleerde hulpeloosheid

Voor hen die wel echt kwetsbaar zijn – oud of jong - moeten we natuurlijk goed blijven zorgen, maar ook dan is het van belang hen niet alles uit handen te nemen. Sluit aan op wat mensen nog wel kunnen en stem daar de hulp op af. Voorkom aangeleerde hulpeloosheid. Zoveel mogelijk blijven meedoen; participeren en deel uitmaken van de samenleving. Dat versterkt het gevoel van eigenwaarde en voorkomt dat kwetsbare mensen sneller achteruitgaan dan nodig is.

Mieke Draijer
Voorzitter Verenso en directeur medische zaken zorggroep Alliade

3 Reacties

om een reactie achter te laten

Looymans

30 maart 2013

Het CIZ heeft de hulpvraag geïndiceerd en gaat dus niet uit van zelfredzaamheid of zelf management; zij hebben ervoor gezorgd dat er onbeperkt zorg geleverd mag worden in de AWBZ; mijn advies; sluit de organisatie CIZ, laat het indiceren over aan professionals; dan hoeven we ook niet 3 miljard te bezuinigen. Als professional gaan we uit van een holistische mensvisie, waarin welzijn een belangrijke rol speelt en weer snel redzaam worden na bijvoorbeeld een operatie of constatering van een chronische ziekte. VWS heeft er zelf voor gezorgd dat deze enorme kostenstijging de afgelopen 12 jaar is ontstaan door het niet luisteren naar professionals maar naar dure adviseurs.

Simon

1 april 2013

Goed verhaal. "Voorkom aangeleerde hulpeloosheid." Hospitaliseren kunnen we inderdaad heel goed in Nederland. Dat gaat overigens verder dan de gezondheidszorg. Het zit in onze maatschappij gegrift. Op school, op het werk, op straat, in het gezin. Vraag me dan ook sterk af of je eerste zin klopt. Ben bang dat die paradigmashift nog wel even op zich laat wachten. Wat we nodig hebben is visie. Op onze samenleving, ons land, onszelf. Geen visie op euro's, maar op mensen, op het sociale domein. Jeugdzorg, gezondheidszorg, Participatiewet. Regie ligt bij gemeenten. Komt de visie bij hen vandaan? Is de paradigmashift daar al begonnen....?

tjark reininga

2 april 2013

mevrouw Draijer heeft gelijk dat lang niet alle ouderen tegenwoordig nog in de categorie kwetsbaar en zorgbehoevend vallen. maar die constatering wordt door beleidmakers maar al te gemakkelijk zo uitgelegd, dat dus de hele groep 'ouderen' niet meer in deze categorie valt. twee kanttekeningen.

1. er leven nog steeds heel veel mensen, voor wie het in hun jeugd zeker niet vanzelfsprekend was dat wie werkte meedeed aan een pensioenvoorziening. mensen die dus zeker niet het soort royale pensioenvoorziening genieten dat de samenleving als 'zwitserlevengevoel' als norm lijkt te veronderstellen (wat in dit verband te denken, trouwens, van de suggestie jongeren en flexwerkers die een beperkt aantal uren werken vrij te stellen van het deelnemen aan een pensioenvoorziening!).

2. steeds meer voorzieningen gaan er van uit dat via internet alle informatie beschikbaar is en alle afspraken gemaakt kunnen worden. maar vooral de oudere ouderen beschikken lang niet allemaal over internet, of zijn daarvoor afhankelijk van naasten van wie ze niet afhankelijk willen zijn (kinderen, mantelzorgers).

wat mij betreft is duidelijk dat de gangbare beleidsaanpak die gebruik maakt van vaste leeftijdsgrenzen aan de nieuwe ontwikkelingen voorbijgaat. maatwerk op basis van zo object mogelijk vastgestelde behoefte is daarom geboden. en het is wat mij betreft ook de vraag of het oude pensioensysteem daarbij wel voldoende aansluit.

Top