BLOG

Zo overwin je koudwatervrees zorgtechnologie

Zo overwin je koudwatervrees zorgtechnologie

Zorgverleners spelen een doorslaggevende rol bij de implementatie van eHealth. Hoe kun je hun weerstand tegen innovatieve zorgtechnologie overwinnen?

Onder beleidsmakers, bestuurders en zorginnovators bestaat inmiddels brede consensus over de voordelen van e-health, zorg op afstand met behulp van nieuwe technologie. Gelet op de gestage toename van grijze koppen en chronisch zieken, de stijgende zorgkosten en het oplopende personeelstekort in de zorg, is de inzet van e-health simpelweg een must is om de gezondheidszorg de komende decennia betaalbaar en toegankelijk te houden. Bovendien biedt het tal van voordelen voor zorgprofessionals en patiënten. Bijvoorbeeld bij het delen en uitwisselen van informatie, waardoor de besluitvorming over de behandeling transparanter wordt. En ook niet onbelangrijk: patiënten krijgen hierdoor meer sturingsmogelijkheden, waardoor zij actiever kunnen (mee)werken aan hun herstel of – als dat er niet in zit - beter kunnen leren omgaan met hun chronische aandoening.

Tussen droom en daad…

Meteen doen dus, zou je denken. Toch blijft het opschalen van e-health-projecten al jaren achter bij de verwachtingen. Kennelijk legt het benadrukken van nut en noodzaak onvoldoende gewicht in de schaal om de ‘praktische bezwaren tussen droom en daad’ te verhelpen. Begrijpelijk, want het is een gigantische klus om de processen in een zorginstelling te kantelen; en juist dat is onontkoombaar verzekeren deskundigen – als je tenminste serieus doorpakt met e-health en daarmee daadwerkelijk bestaande processen wilt vervangen. Kijk naar het betaalverkeer dat de afgelopen vijftien jaar geheel is gedigitaliseerd. Banken moesten zichzelf hiervoor opnieuw uitvinden, omdat die omwenteling alles op zijn kop zette voor klanten, medewerkers, bedrijfsvoering en huisvesting. Maar nu die operatie eenmaal is doorgevoerd, kunnen banken veel efficiënter werken terwijl wij snel en gemakkelijk online onze geldzaken kunnen doen. Een wenkend perspectief voor zorginstellingen, lijkt me.

Zorgverleners niet overtuigd door het macro-verhaal

Onder zorgverleners is de consensus over de inzet van e-health een stuk brozer. Het macro-verhaal sluit niet goed aan op hun vragen, zorgen en bedenkingen. Angst voor techniek, vrees voor uitholling van de zorg, huiver voor verlies of verandering van werk, bij elk eHealth-project worden dit soort aspecten steevast in stelling gebracht. Soms gaan de hakken uitgesproken en expliciet in het zand, maar veel vaker wordt de weerstand verpakt in bezwaren en verontruste vragen, mitsen en maren. Leidt zorg op afstand uiteindelijk niet tot een nog grotere werkdruk? Verwordt het verlenen van zorg hierdoor niet tot ‘productie draaien’ in een geautomatiseerde planning? Levert online behandelen geen schijn-nabijheid op, waarbij patiënten als het erop aan komt toch op zichzelf zijn aangewezen? En hoeveel evidence is er over de effecten van e-health-programma’s: wordt hiermee inderdaad de beoogde ‘winst’ behaald? Dankzij wetenschappelijk onderzoek kunnen deze vragen gelukkig steeds beter worden beantwoord.   

Biedt ruimte om te experimenteren

Daan Dohmen promoveerde in december aan de Universiteit Twente op een onderzoek naar de implementatie van zorgtechnologie in de thuiszorg. In zijn proefschrift gaat hij nadrukkelijk in op deze wijdverbreide weerstand onder zorgverleners. Uit zijn onderzoek naar een reeks e-health-projecten blijkt dat die vooral succesvol verliepen als zorgverleners zichzelf konden overtuigen van de meerwaarde van een innovatie. Alleen als zij al experimenterend zien dat die innovatie echt iets oplevert voor henzelf en/of de patiënt, is het zinvol om de implementatie door te zetten. Wordt deze stap echter overgeslagen, dan zullen zorgverleners niet intrinsiek gemotiveerd raken om de innovatie toe te passen en in te bedden in de behandeling of begeleiding van de patiënt. In dat geval is het doorzetten van de implementatie een kansloze exercitie, aldus Dohmen.

Dit betekent dat het management zorgprofessionals al in een vroeg stadium de gelegenheid moet bieden om de betreffende innovatie uit te proberen. En dat gefaseerd; eerst binnen een kleine groep van geïnteresseerde zorgverleners en daarna op grotere schaal. Bij Sensire ontdekten thuiszorgmedewerkers zo bijvoorbeeld hoe makkelijk het is om met een Ipad regelmatig even contact te maken met patiënten, zonder dat daarvoor veel (reis)tijd nodig is. Toen dat kwartje eenmaal gevallen was, verstomden de bezwaren al snel en ontstond er draagvlak om verder te gaan met deze innovatie.

Geen open deuren

Kortom, het is essentieel dat zorgverleners tijdig worden betrokken bij de implementatie van een nieuwe zorgtechnologie. Zo ontstaat naast het nodige draagvlak ook de mogelijkheid de betreffende toepassing waar mogelijk nog verder te verbeteren door feedback vanuit de praktijk.

Wellicht lijken dit voor de hand liggende en logische constateringen. Toch kunnen ze niet afgedaan worden als ‘open deuren’, want in de praktijk worden de genoemde stappen regelmatig overgeslagen, constateert Dohmen. Daardoor blijft e-health nog te vaak steken in geïsoleerde projecten en blijft de koudwatervrees onder zorgverleners vooralsnog een van de belangrijkste struikelblokken op weg naar noodzakelijke vernieuwingen van de zorg.

Wybo Vons

11 Reacties

om een reactie achter te laten

Ingrid (ex-ITer nu in opleiding tot arts)

5 april 2013

Nog even gauw wat verdienen IC met je eHealth plannen voor de wereldwijde crisis tot op ieders botten zelfs in het steenrijke Nederland voelbaar wordt? Ga toch weg met die flauwekul van je eHealth waar we thans een minister hebben die het een rotzorg zal zijn dat ziekenhuizen failliet gaan, een minister die in het rond spuugt en er vijf zal raken. Ze heeft het er op toegelegd met haar VVD gegraai..

Ga toch weg met je ehealth als zelfs de banken nog een prooi zijn voor Anonymous en de elite er alles aan gelegen is om de VS, Europa en Japan zo diep in de schulden te duwen dat hun uiteindelijke doel, een NWO alras dichterbij komt.

De verheerlijkers van de IT horen niet in de zorg thuis. De premiegelden zijn niet bedoeld om van mee-te-eten door de IT en hun programma's waar huisartsen een zeer lange studie hebben gedaan om wel een antwoord te geven op de vaak zeer individuele vragen van hun patienten.

Bovendien verwachten mensen die echt verstand hebben van internet een instorting van het internet zelf. De zogenaamde storingen bij de grote systeembanken, die eigenlijk allang failliet zijn ondanks geld van de burgers, zijn wel wat meer dan DOS-attacks van anonymous.
Hoezo banken moesten zichzelf opnieuw uitvinden? Wie gelooft die onzin nog? De afgelopen 3 dagen hebben bewezen ( na Cyprus) dat er heel andere dingen aan de orde zijn. Een liegende EU voorzitter die zegt het woord 'template' niet te kennen? Een moment van eerlijkheid dat alras moest worden ontkend?

Stelletje zolen. patienten willen goede dokters, goede diagnoses en goede behandelingen. Zet daar computers voor in. En maak de dremple tot de huisartsen niet hoger zoals Schippers doet maar zorg dat er geen drempel meer is. Dat is pas patientvriendelijk. Vreselijk dat de hele mentaliteit met de minuut achteruit holt in dit rot land waar niks meer kan en de VVD totalitair bezig is alles wat waardevol was weg te bezuinigen. Voor hun eigen ondernemers ego en hun eigen vette bankrekening in het buitenland. Er komt geen oplossing meer voor de problemen als Nederland niet massaal terugkeert naar de situatie van voor de millenium wissel toen IT-ers iedereen bang maakte met grote rampen vanwege tijdsprogrammering en zogenaamd moest de sector overwerken om het land te redden. Bedriegers. Ik heb er zelf aan mee gedaan.

Vogel

6 april 2013

Het meenemen van professionals is essentieel voor invoering ehealth. Hierdoor zitten bij ons de innovators niet op kantoor maar lopen gewoon in de wijk omdat ze elke dag nieuwe zorg vanuit de praktijk bedenken

de Blauw

6 april 2013

#2 ....omdat ze elke dag nieuwe zorg vanuit de praktijk bedenken...

Nou #2 iedereen weet heus wel waarom de kosten gierend uit de klauwen lopen, dat kan je beter niet zo openlijk hier neerschrijven! Erg dom hoor!

E.Kriek

6 april 2013

Ik denk dat je zorgverleners tekort doet door hun gebrek aan adaptatie van nieuwe technologie weg te zetten als "Koudwatervrees".
Evidence based medicine is de basis van elke medische opleiding anno 2013.
Dat lijkt mij op zich niet slecht; anders krijgen de Jomanda's toch echt te veel ruimte om hun ideeën te ventileren.
Tot nu toe is de evidence aangaande eHealth nogal mager.
Ik hoop op beter onderbouwde bijdragen dan:
"uw zorgverlener is gewoon ouderwets".

Idsinga

7 april 2013

Deze innovatieve IT-er die zo graag wil dat wij eHealth gaan implementeren kan niet eens een korrekte Nederlandse zin formuleren. Leest u even mee en wijst uzelf even aan waar de storing zit in sman's syntaxis?

Gelet op de gestage toename van grijze koppen en chronisch zieken, de stijgende zorgkosten en het oplopende personeelstekort in de zorg, is de inzet van e-health simpelweg een must is om de gezondheidszorg de komende decennia betaalbaar en toegankelijk te houden.

Nou oordeelt u dus zelf maar. Overigens worden veel mensen tureluurs van de IT die elke keer wat anders bedenken om geld te verdienen en zichzelf zogenaamd onmisbaar te maken. Het kost miljarden die hele IT, ook in de zorg , maar niemand wordt er echter beter van. Ik ben het volledig eens met E.Kriek.
Wij medici staan helemaal niet te juichen met innovatieve ITers die besturen en beleidsmakers kennelijk al voor hun wanprodukten hebben gewonnen. Terecht noemt schrijver niet medici en de honderdduizenden verpleegkundigen en verzorgsters die gewoon de patient willen helpen op de klassieke manier zonder het geblaat van 'eHealth' waar geen normaal mens in de zorg op zit te wachten met de talloze mensen van vlees en bloed met de meest uiteenlopende zorgvragen, zo noemen managers dat toch die achter hun excel spreadsheets zichzelf oh zo belangrijk vinden?

Dit is gewoon de zoveelste oprisping van een 'zorgtak' die allang bij de wortel had moeten afgekapt. Maar ja, de VVD he? Daar zijn ze gek op de nieuwe kleren van de keizer. En ze geilen op macht zoals Schippers die het niets uitmaakt dat er ziekenhuizen falliet gaan.Dankzij onder andere de eHealth promotors. Nieuwlichterij heeft nog niks wezenlijks bijgedragen aan echte innovatieve geneeskunde.

Idsinga

7 april 2013

Deze innovatieve IT-er die zo graag wil dat wij eHealth gaan implementeren kan niet eens een korrekte Nederlandse zin formuleren. Leest u even mee en wijst uzelf even aan waar de storing zit in sman's syntaxis?

Gelet op de gestage toename van grijze koppen en chronisch zieken, de stijgende zorgkosten en het oplopende personeelstekort in de zorg, is de inzet van e-health simpelweg een must is om de gezondheidszorg de komende decennia betaalbaar en toegankelijk te houden.

Nou oordeelt u dus zelf maar. Overigens worden veel mensen tureluurs van de IT die elke keer wat anders bedenken om geld te verdienen en zichzelf zogenaamd onmisbaar te maken. Het kost miljarden die hele IT, ook in de zorg , maar niemand wordt er echter beter van. Ik ben het volledig eens met E.Kriek.
Wij medici staan helemaal niet te juichen met innovatieve ITers die besturen en beleidsmakers kennelijk al voor hun wanprodukten hebben gewonnen. Terecht noemt schrijver niet medici en de honderdduizenden verpleegkundigen en verzorgsters die gewoon de patient willen helpen op de klassieke manier zonder het geblaat van 'eHealth' waar geen normaal mens in de zorg op zit te wachten met de talloze mensen van vlees en bloed met de meest uiteenlopende zorgvragen, zo noemen managers dat toch die achter hun excel spreadsheets zichzelf oh zo belangrijk vinden?

Dit is gewoon de zoveelste oprisping van een 'zorgtak' die allang bij de wortel had moeten afgekapt. Maar ja, de VVD he? Daar zijn ze gek op de nieuwe kleren van de keizer. En ze geilen op macht zoals Schippers die het niets uitmaakt dat er ziekenhuizen falliet gaan.Dankzij onder andere de eHealth promotors. Nieuwlichterij heeft nog niks wezenlijks bijgedragen aan echte innovatieve geneeskunde. En dat terwijl de artsen opleiding gewoon 100% evidence based is. De IT moet verbannen worden naar waar ze thuishoort en dat is niet in de zorg. Want daar wil ze de hoofdrol gaan spelen. En de conflicten eindigen altijd bij de advocatuur zoals gebruikelijk in die wereld van patentenstrijd. De zorg moet zich verre houden van die graaiers.

a.r. de Groot

8 april 2013

Daan

, jouw toepassing is ver beneden peil........ een mooi verhaal met een waardeloze oplossing , je bent een beste jongen maar wie promoveert om zijn eigen ongelijk te ontkennen is wetenschappelijk en maatschappelijk niet veel waart

Let eens goed op de reactie van professionals hierboven dat is geen weerstand maar het terecht afwijzen van onzin toepassingen ,

ehealth opzichzelf kan heel OK zijn maar niet jouw troep.....

Van Doorm

8 april 2013

Meenemen van de zorgwerkers ja! En meer. Betrek hen bij de innovaties en luister naar hun ideeën over toepassing. Andere handen community organiseert die ontmoeting die inderdaad vaak wordt overgeslagen. Ontmoeten van partijen ligt aan de basis voor ontwikkelen van organisaties en werkprocessen. De virtuele ontmoeting op AHC brengt zorgwerkers binnen organisaties en tussen organisaties bij elkaar en organiseert ontmoetingen met aanbieders van oplossingen. Deelnemers worden doorlopend uitgenodigd mee te denken en feed back te geven (zonder schelden op elkaar, dat helpt zeker niet).

We zijn nog maar net gestart (nv 2012) werken nu toe naar de 300 ste deelnemer en groeine komende jaren naar tenminste 30.000 deelnemers. Weer zo'n voordeel van de virtuele wereld. Ontwikkeling kan wat sneller. En samen met zorgwerkers gaat dit helemaal prima. Zorgwerkers worden de motor van de transitoe van de zorg. Juist door slimme toepassing van technologie in combinatie met wijsheid en warmte. Het een en het ander.

Metselaar

8 april 2013

Nadat ik bovenstaand artikel gelezen had dacht ik; ja mooi artikel ik mis alleen één cruciale actor: de cliënt (patiënt zo u wilt) . Vervolgens lees ik de reacties en slaat de schrik mij om het hart. En tegelijkertijd stelt het mij ook gerust; veranderingen waarbij geen luide stemmen zich verheffen, gaat de verandering moeizaam. Luide stemmen betekent in ieder geval een ding; passie. En dat is goed!

Helaas is de cliënt ook nagenoeg afwezig in de reacties.

Zorg betreft in eerste instantie cliënten/patiënten, dan komt de rest. De tocht naar kanteling door middel van eHealth (en het gaat gebeuren of men het nu wil of niet) start bij de cliënt, vervolgens bij de professional, en dan komt de organisatie. Waarin deze drie actoren (de laatste bestaat uit diverse onderdelen zoals IT- innovators- financiën- etc.) gezamenlijk optrekken.

Sjors van Leeuwen

8 april 2013

Het is belangrijk om e-health in een breder perspectief te plaatsen. E-health kun je als innovatie beschouwen, want het is nieuw voor de doelgroep/gebruiker. Het is nieuw voor de organisatie, nieuw voor de professional en nieuw voor de client. Dat maakt het drie keer zo moeilijk en de kans op falen drie keer zo groot.

In het algemeen zijn er tientallen factoren die een rol spelen bij het wel of niet slagen van een innovatie, dus ook e-health toepassingen. De mate waarin de gebruiker het voordeel van de innovatie inziet, is een van de belangrijkste succesfactoren. Andere factoren zijn probeerbaarheid, inpasbaarheid, betaalbaarheid, zichtbaarheid, proven technology, etc. Daar gaat het vaak mis, want er is maar al te vaak sprake van een 'technology push'. Technisch kan het, maar zit de gebruiker er wel op te wachten?

De gebruiker en met name client worden maar al te vaak vergeten. Door gebruikers en clienten in alle fasen van het innovatieproces te betrekken (van ideefase t/m introductie en verspreiding in de markt) kun je de slaagkans van e-health aanzienlijk verhogen. Meer daarover lees je in het boek 'Klant in de driver's seat', te vinden op Managementboek.nl.

Scheers

9 april 2013

Wat een felle reacties. Hebben deze mensen geen TV, Mobiele telefoon, Internet? Willen ze weer liever brieven schrijven en op de post doen? En dat alleen de dokter in het dorp een auto heeft? Zelfs de patiënt en client blijkt uit onderzoek blij te zijn met zinvolle innovatie. En daar was eigenlijk niet een onderzoek voor nodig.
Kom op met opbouwende kritiek! Doorgaan op de oude manier is onmogelijk, dus hoe dan wel? In elk huishouden kun je niet meer uitgeven dan je verdient. Wij als bevolking moeten het zelf betalen. Maar dat gaat binnenkort niet meer. Vasthouden aan het oude is geen oplossing.
Stop met schoppen, kom met oplossingen.
Laten we vooral samen de schouders er onder zetten.

Top