BLOG

Sla 2014 maar over, hopelijk meer geluk in 2015!

Sla 2014 maar over, hopelijk meer geluk in 2015!

Zakkenvuller! Dat is de ongenuanceerde term voor iedereen die meer verdient dan de inmiddels overbekende norm: het salaris van de minister-president. Volgens velen zit ons land vol met zakkenvullers!

Per definitie is een zakkenvuller iemand die veel geld verdient ten koste van een ander en dat geeft ons, terecht, een persoonlijk gevoel van onbehagen. Geld vragen (en krijgen) voor waardeloos werk maakt iemand een zakkenvuller, ook in de gezondheidszorg. Duur is iets pas als je niet krijgt waar je voor betaalt! Iedere discussie over salaris – ook in de gezondheidszorg - moet niet gaan over het absolute bedrag. Het moet gaan over hetgeen wat men er voor doet!  Daar komt wat mij betreft de Pay for Performance (P4P), kosteneffectiviteit en echte waardecreatie voor de patiënt om de hoek kijken.

Kansen voor de zorg

Deze tijd biedt een enorme kans aan de gezondheidszorg. De kans om waarde te leveren aan de patiënt. Maar wat gebeurt er? We discussiëren over een onderdeel (salarissen in de zorg) en laten enorme kansen links liggen. Onze gezondheidszorg is zo’n 93 miljard euro groot. Ruim een kwart daarvan wordt gespendeerd in ziekenhuizen en weer ongeveer 10 procent (dus per saldo 2,5 procent) daarvan gaat naar de directeuren en medisch specialisten honoraria. Nederland heeft 17.250 medisch specialisten waarvan ongeveer driekwart vrijgevestigd.  Die 2,5 procent is een boel geld, dat realiseer ik me ook, en daar moet genuanceerd over gesproken worden.  Maar het laat tevens zien dat we over 97,5 procent ook hele zinnige kosteneffectieve maatregelen kunnen en moeten nemen!

Verloren jaar

De nadruk op het absolute salaris leidt tot een verlamming in de zorg en maakt 2014 nu al een verloren jaar voor de waardecreatie voor de patiënt. Twee concrete voorbeelden. De Wet Normering Topinkomens zorgt voor het feit dat er geen bestuurder meer van zijn plek kan of wil komen omdat hij/zij fors zal gaan inleveren in een eventuele nieuwe baan in de zorg. Deze angst leidt tot defensief besturen. Maar erger nog: het functioneren van een bestuurder staat niet ter discussie, zijn salaris wel.

Medisch specialist 2015

De discussie ‘medisch specialist 2015’ (60.000 Google hits!) leidt ertoe dat zowel binnen als buiten de zorginstelling met vrijgevestigde medisch specialisten druk gediscussieerd wordt over de fiscale toekomst (en dus inkomen) van de medisch specialist. Uit ervaring kan ik u zeggen dat driekwart van alle discussies binnen het ziekenhuis dit jaar gaat over constructies die de zelfstandigheid van de medisch specialist waarborgt. En gezien het feit dat het ministerie van financiën hierin zich alleen achteraf toetsend wil opstellen blijft deze discussie tot ver in 2015 doorgaan. Hier gaat enorm veel tijd in zitten; tijd die niet wordt gespendeerd aan het nadenken en uitvoeren van waardecreatie voor de patiënt.

Zinvolle zorg

In dit kader had ik graag in 2014 die tijd besteed aan het verbeteren van de (zinvolle) zorg voor de patiënt. Betere artsen en verpleegkundigen met betere bestuurders die de organisatie kosteneffectiever maken. Concreter? Dat kan: schrap overbodige en onbewezen zorg, schrap het rondpompen van 5 miljoen zorgtoeslagen (5 miljoen Nederlanders betalen eigen risico enerzijds en ontvangen zorgtoeslag anderzijds) en dring terug de 3,3 procent no-show op de poliklinieken van onze ziekenhuizen! Zomaar enkele voorbeelden. Deze salarisdiscussie leidt alleen maar af van het werkelijke vraag: waar wordt de patiënt nu echt beter van? Maar misschien gaan we die discussie voeren in 2015?

Nardo van der Meer

Hoogleraar aan TiasNimbas Business School en cardio-anesthesioloog en intensivist in het Amphia Ziekenhuis.
@NardovdM

6 Reacties

om een reactie achter te laten

Martin Jansen

21 maart 2014

Heel goed gesproken Nardo.

Ik weet dat er veel mensen in de zorg werkzaam zijn die er net zo over denken en hun stinkende best doen om hun salaris meer dan waard te zijn. Ik ken enkele van hen persoonlijk. Deste wranger dat ze moeten werken in een cultuur van achteloosheid en zelfverrijking. Zorg is per definitie een inspanning en dat kun je nu eenmaal niet vanuit je luie stoel doen. Betalen naar inspanning is overal de beste optie, maar in de zorg zeker.

Martin

Esther Nieuwenhuizen, Novire

23 maart 2014

Moedig gesproken. Het is zoals het is. Er zijn veel uitwassen ontstaan die onze samenleving zelfs duurder zijn komen te staan dan de netto euro's van bizarre salarissen.
Er is sprake van een algeheel ziek en krachteloos systeem dat zichzelf blijkbaar niet tijdig heeft weten te corrigeren zonder inmenging van de overheid (stelselwijziging).
Ondanks de hoge salarissen van goed opgeleide managers, bestuurders en dure consultants gaat de transitie momenteel eerst regelrecht over de rug van de burgers en uitvoerende professionals in het ziekenhuis of zorgcentra.

Dat is ook meteen het verschil met private ondernemingen die a. eerder geneigd zijn maatregelen te nemen wanneer de business onderuit gaat en b. klantproces allereerst veilig stellen door het primaire proces zo goed mogelijk te blijven leveren of conceptueel bij te stellen. Wat dat aangaat heeft de private sector de crisis en de talloze ontslagen en faillissementen met meer ruggengraat doorstaan dan de zorg zich momenteel laat aanzien...

De samenleving vraagt om moedig leiderschap en intrinsieke maatschappelijke betrokkenheid. Mag zeker met een mooi bestuurssalaris beloond worden; maar wie bedenkt of continueert er nu nog een salaris dat boven de wettelijk vastgestelde norm ligt? Die handhaving is in beginsel al krom. Droevig dat hier geen overstijgende controles of sancties op zijn geweest. Bijstellen van salaris (al dan niet gefaseerd) kan ook altijd nog een persoonlijk bestuursbesluit zijn; mij is een aantal mensen bekend die dat onlangs deden. Chapeau. Geen teken van zwakte. Wel van krachtige reflectie en een hoge innerlijke beschaving...

De Waal

25 maart 2014

Toch vind ik het vrij veel wanneer een bestuurder meer dan de Balkenendenorm verdoent. Voor medisch specialisten ligt dat iets genuanceerder. Soms zijn ze echt beter dan anderen bij een behandeling en redden ze meer levens door heel goed te zijn op een medisch specialisme, bijvoorbeeld het toepassen van revolutionaire technieken bij kanker.
Bestuurderswerk is dertien in een dozijn, iemand gaat niet wezelijk levensreddender besturen boven de Balkenendenorm. Goede zorgbestuurders hebben hart voor de publieke zaak en weten dat ze belastinggeld gebruiken. Het is niet uit te leggen om chronisch zieken doormiddel van bezuinigingen uit te knijpen en tegelijkertijd voor directiewerk achter een bureu tonnen te betalen.

Collette

6 april 2014

Een goed tegengeluid naar VVD-PvdA kabinet om kost wat kost de salarissen topbestuurders omlaag te duwen. Enige normering was op een bepaald moment wel op zijn plaats.Die stijging kwam overigens na kabinetsbeleid over marktwerking in de zorg. Maar om nu in zo een korte tijd bestuurders in loondienst zo omlaag te drukken. Er zijn al bestuurders die hun huis te koop moeten zetten. Gaat het om geld of volksgevoel? En de kwaliteit van bestuurders, laat staan nieuwe bestuurders, is niet beter om daar aandacht aan te geven? En voor interim bestuurders, die geheel voor eigen rekening en risico werken, gelden dezelfde normen voor de te maken omzet! Geen werk meer? Eigen risico. Kom daar eens om bij politici. Dus nieuwe normeringswet on hold zetten.

Collette

6 april 2014

Een goed tegengeluid naar VVD-PvdA kabinet om kost wat kost de salarissen topbestuurders omlaag te duwen. Enige normering was op een bepaald moment wel op zijn plaats.Die stijging kwam overigens na kabinetsbeleid over marktwerking in de zorg. Maar om nu in zo een korte tijd bestuurders in loondienst zo omlaag te drukken. Er zijn al bestuurders die hun huis te koop moeten zetten. Gaat het om geld of volksgevoel? En de kwaliteit van bestuurders, laat staan nieuwe bestuurders, is niet beter om daar aandacht aan te geven? En voor interim bestuurders, die geheel voor eigen rekening en risico werken, gelden dezelfde normen voor de te maken omzet! Geen werk meer? Eigen risico. Kom daar eens om bij politici. Dus nieuwe normeringswet on hold zetten.

Collette

6 april 2014

Een goed tegengeluid naar VVD-PvdA kabinet om kost wat kost de salarissen topbestuurders omlaag te duwen. Enige normering was op een bepaald moment wel op zijn plaats.Die stijging kwam overigens na kabinetsbeleid over marktwerking in de zorg. Maar om nu in zo een korte tijd bestuurders in loondienst zo omlaag te drukken. Er zijn al bestuurders die hun huis te koop moeten zetten. Gaat het om geld of volksgevoel? En de kwaliteit van bestuurders, laat staan nieuwe bestuurders, is niet beter om daar aandacht aan te geven? En voor interim bestuurders, die geheel voor eigen rekening en risico werken, gelden dezelfde normen voor de te maken omzet! Geen werk meer? Eigen risico. Kom daar eens om bij politici. Dus nieuwe normeringswet on hold zetten.

Top