BLOG

Feestje zorgverzekeraars tast grondrecht aan

Feestje zorgverzekeraars tast grondrecht aan

Economen als Stéphanie van der Geest en Marco Varkevisser juichen het aanpassen van artikel 13. Maar aan het grondrecht van de vrije artsenkeuze wordt niet getornd, schrijven zij donderdag 8 mei in Trouw. Zij verwachten alle heil van de markt en de concurrentie tussen zorgverzekeraars. Een naïeve gedachte, zij lijken te denken dat het bezoeken van een arts hetzelfde is als de aanschaf van een televisie.

Lange tijd leek het erop dat het inperken van de vrije artsenkeuze niet op een Kamermeerderheid kon rekenen. Daarom lag het wetsvoorstel waarin dat werd geregeld al enige tijd te verstoffen. Minister Schippers (VVD) zag echter haar kans schoon toen ChristenUnie en SGP een paar extra centen eisten in ruil voor steun voor de gigantische bezuinigingen die gepaard gaan met het overhevelen van zorg naar de gemeente. Als lobbyiste voor de zorgverzekeraars eiste zij steun voor de inperking van de vrije artsenkeuze. Honderd procent helderheid is er niet maar het lijkt erop dat ChristenUnie en SGP zijn gecapituleerd. De droom van Schippers lijkt werkelijkheid te worden en Van der Geest en Varkevisser delen in de feestvreugde naast de zorgverzekeraars en de Nza die ook dolenthousiast zijn.

Heilig geloof

Het enthousiasme blijft beperkt tot de belevingswereld van die mensen die een heilig geloof hebben in de markt en het optreden van zorgverzekeraars. Onder die gelovigen zijn maar weinig artsen of patiënten. Logisch want de zorg wordt op geen enkele manier beter van het inperken van de keuzevrijheid, niet voor artsen, niet voor patiënten.

Gevangen 

Marktfetisjisten gaan ervan uit dat verzekerden zich ieder jaar bij het kiezen van een nieuwe zorgverzekering met veel plezier op de zorgmarkt storten. Dat zij druk puzzelend en vergelijkend een zorgverzekering afsluiten bij deze of gene zorgverzekeraar. De meeste verzekerden doen dat niet. Voor de een omdat het een onontwarbaar web is waar je al moedeloos van wordt voordat je eraan begint. En voor de ander is het niet eens weggelegd. Iedereen die chronisch ziek, gehandicapt of om andere reden veel zorg nodig heeft kan vaak niet eens overstappen. Dat laten de cijfers ook zien. Driekwart is nog nooit overgestapt, met name mensen die meer zorg nodig hebben. Afhankelijk van de aanvullende verzekering waar selectie op medische gronden is toegestaan en de acceptatieplicht niet voor geldt, zitten zij gevangen bij een zorgverzekeraar. Die verzekerden zijn bij het afschaffen van de vrije artsenkeuze nog meer overgeleverd aan het contracteerbeleid van de zorgverzekeraar. Is de vertrouwde arts niet gecontracteerd, pech gehad. De zorgverzekeraar bepaalt waar de patiënt heen gaat.

Beperking

Maar zeggen Van der Geest en Varkevisser “als iemand om persoonlijke reden dan ook, per se naar een zorgaanbieder wil die niet door zijn verzekeraar is gecontracteerd dan is en blijft dat mogelijk”. Klopt als je geld genoeg hebt om de rekening bij de balie te voldoen of maandelijks genoeg te besteden hebt om een restitutiepolis af te sluiten. Die vrijheid is dus alleen weggelegd voor de rijkeren onder ons. Waarmee de stelling van deze twee economen dat “aan het grondrecht van de vrije artsenkeuze niet wordt getornd” wel een zeer beperkte invulling krijgt. Sinds wanneer kan je grondrechten kopen?

De bewering van Van der Geest en Varkevisser dat zorgverzekeraars namens hun verzekerden onderhandelen over prijs en kwaliteit toont hoever zij van de werkelijkheid verwijderd zijn. Zorgverzekeraars zadelen zorgverleners vooral op met bureaucratische eisen op het gebied van verslaglegging en dure en tijdrovende audits die weinig toevoegen aan de kwaliteit van zorg.

Kwaliteit

Onderhandeling beperken tot de mededeling: u kunt daar tekenen, bij het kruisje. Je daaraan onttrekken als zorgverlener en gewoon goede zorg bieden voor je patiënten is nu al moeilijk, maar wordt bij het afschaffen van de vrije artsenkeuze onmogelijk. Kwaliteit wordt niet bepaald door mannen in streepjespakken met laptops en excell-sheets. Kwaliteit in de zorg komt tot stand doordat zorgverleners elkaar controleren en aanspreken.

 Fusiezorgen

Opmerkelijk is dat de beide economen hun zorgen uitspreken over het fuseren van ziekenhuizen. Die zorg deel ik ten volle. Maar zij lijken niet te beseffen dat die fusies het gevolg zijn van het theoretische marktdenken wat zij zelf propageren. Bovendien zien zij over het hoofd dat door de vrije artsenkeuze in te perken de macht van de zorgverzekeraar zo absoluut wordt dat het aantal fusies eerder toe dan af zal nemen. Want een ziekenhuis dat een almachtige zorgverzekeraar tegenover zich treft kan daar maar een ding tegenover zetten: het vergroten van de eigen marktpositie. De kleintjes worden namelijk vermorzeld omdat zij niets hebben in te brengen. Het aanpassen van artikel 13 organiseert de grootschaligheid.

 Laten we stoppen met deze waanzin. Zorgverzekeraars hebben noch de kennis noch de positie om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Dat is alleen in de theoretische marktmodellen het geval. Wie de zorg echt wil verbeteren moet zorgverleners de ruimte geven hun werk te doen en niet vermoeien met allerlei overbodige eisen. Zij moeten met elkaar bepalen wat kwaliteit is en erop toezien dat volgens de laatste standaard wordt gewerkt. En laat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) haar werk goed doen. Zorgverzekeraars moeten zich beperken tot het goed verdelen van het geld.

Draagvlak 

En wat te doen om werkelijke keuzevrijheid voor de patiënt te organiseren? Versterk de positie van de patiënt door hem de mogelijkheid te geven elk moment van verzekeraar te wisselen en voer een  contracteerplicht in waarbij alle bonafide zorgverleners een contract krijgen. Daarmee geef je patiënten maximale keuzevrijheid en blijft de waardevolle arts-patiëntrelatie bestaan. Juist dan kunnen we veel geld besparen. Tijdrovende en frustrerende contracteersessies worden overbodig, audits zijn niet meer nodig, zorgverzekeraars kunnen zich ontdoen van veel overhead en zorgverleners kunnen de tijd weer goed besteden. Als we dan ook nog een keer de winsten en reserves van zorgverzekeraars aanpakken, dan houden we veel geld over om de zorg in de praktijk werkelijk te verbeteren. Bij zorgverzekeraars, economen, de minister en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zal hier vast geen draagvlak voor bestaan. Maar bij zorgverleners en patiënten wel. De vraag is wie belangrijker zijn?

Henk van Gerven, Kamerlid SP, woordvoerder Zorg, oud-huisarts

10 Reacties

om een reactie achter te laten

Meilink

16 mei 2014

Maar hoe kunnen we er nu voor zorgen dat dit doordringt in de juiste (botte) hersens?!

Van Rems-Dijkstra

16 mei 2014

De zorgverzekeraars worden steeds machtiger, en door alle fusies ook steeds groter. De patient ziet nergens dat er maar 8 verzekeraars zijn door alle labels. De zorgverleners mogen zich niet verenigen (kartelvorming) de vakverenigingen mogen op straffe van torenhoge boetes niet onderhandelen. Zorgverzekeraars hoeven niet te onderhandelen en doen dat dus ook niet (letterlijk antwoord van een zorgverzekeraar!), zorgverzekeraars geven iedereen een contract (geen enkele selectie!). Het is aan de zorgverlener om te tekenen bij het kruisje! En de zorgplicht?? Volgens de NZa bepaalt de zorgverzekeraar zelf wat dat is en of zij voldoet.....waar blijft de politiek? Waar blijven de patiënten? Nog even en de zorg is niets meer dan een lege huls, met alleen inhoud voor de rijken (en laten nu net de kinderen die ik behandel niet kunnen kiezen of ze in een rijk nest worden geboren....)

N Bartels

16 mei 2014

Goed verhaal. Eindelijk iemand die de spijker op de kop durft te slaan. Nu actie.

N Bartels

16 mei 2014

Het zou ook leuk zijn eens te kijken naar welk aandeel van het zorggeld werkelijk aan zorg wordt uitgegeven.

Hes

16 mei 2014

Ongeveer de helft van het zorggeld dat aan mij, logopedist, wordt betaald door de zorgverzekeraars besteed ik aan directe zorg voor de patient. De andere helft besteed ik aan administratie, SMARTdoelen, subdoelen, evaluaties, auditproof maken van de dossiers, enz enz. Dat deed ik altijd al, alleen kostte het niet de helft van de behandeltijd. Omdat ik het in steekwoorden kon opschrijven en kon samenvatten in een kort verslag aan de verwijzer. Nu moet ik eindeloze rijen voorgedrukte regels en velden invullen..... En owee als ik dat niet doe.... Dan slaag ik niet voor de audit. En dan krijg ik voor dezelfde hoge behandelkwaliteit die ik al decennia lever, een lager tarief. Dan maar liever de helft van het zorggeld besteden aan mijn dossiers ipv aan de patient.

Kaspar Mengelberg

17 mei 2014

Geachte heer van Gerven, dank voor uw verhandeling. Een opmerking: waarom bepleit u contracteerplicht? Misschien op dit moment een brug te ver, maar het zou beter zijn wanneer geen contracten tussen zorgverleners en zorgverzekeraars bestaan. Je kunt als zorgverlener namelijk niet goed twee heren dienen. De patiënt wil optimale behandeling. De verzekeraar wil zorglastbeperking. Deze twee belangen zijn strijdig.

Koopman

17 mei 2014

Contracteerplicht?! Ik (en met mij veel collega's) kies bewust voor contractvrij werken. Weet u wel wat voor idiote eisen verzekeraars durven te stellen? Ik wil pas een contract als ik weer als professional op inhoud mag bepalen wat mijn client nodig heeft en de privacy wordt gewaarborgd.

Jaap

18 mei 2014

We hadden misschien eerst wat moeten oefenen. Bijvoorbeeld met een autoverzekering om te kijken hoe het voelt als de verzekeraar bij een total loss een mooi nieuw model voor mij uitzoekt. Lekker goedkoop natuurlijk en vooral niet naar de kwaliteit kijken. Of een opstal verzekering waarbij na de brand in mijn huis verzekeraar en ik hand in hand naar de Meubelknaller gaan. Ik wil het maar niet begrijpen.

D G o

19 mei 2014

Jaap, jij bent niet de enige die het maar niet wil en kan begrijpen. Aan de hand van de door de zorgverzekeraar te verkiezen kleuren TV etc. werden al eerder vergelijkingen getrokken.

In de tijd van Agnes Kant en Jan Marijnissen werd de SP aan de hand van een uitgebreid stuk erop attent gemaakt dat de volksvertegenwoordiging zich door de minister van VWS in een fuik liet lokken. Na driekwart jaar werd geantwoord dat de SP het druk had en ze er niets mee hadden gedaan omdat ze naar verwachting de andere partijen niet mee hadden kunnen krijgen. En, er waren ook andere en veeeel belangrijker aandachtspunten...........

Zo zie je, berouw komt na de zonde.

Henk van Gerven heeft uiteraard volledig gelijk. Maar ook nu zal de SP weinig medestanders vinden.

Zoals je weet zijn er soms zgn. strategische redenen om zaken door te (laten) drukken terwijl het gezonde verstand zegt dat het niet 'zo slim' is. Zelfs dan is iemand met verstand van zaken ook roepende in de woestijn of denkt wellicht ook aan eigen belangen ????.

Anoniem

20 mei 2014

Ik heb de Grondwet er nog eens bijgepakt maar kon het artikel over vrije artsenkeuze niet terugvinden.

Bovendien is het zeer overdreven te stellen dat de vrije artsenkeuze (overigens geen dragend principe onder de Zorgverzekeringswet) ernstig wordt ingeperkt in een systeem waar de restitutiepolis blijft bestaan. Dat mensen daar dan ongeveer 10 euro per maand meer voor moeten betalen, lijkt mij verre van teveel gevraagd.

Top