BLOG

Het kindje ROM dreigt in het badwater te verdrinken

Sinds de intrede van de marktwerking zijn zorgverzekeraars naarstig op zoek naar manieren om kwaliteit te meten. Zij zijn immers verantwoordelijk voor zo goedkoop mogelijke inkoop van goede zorg. Dat eerste lukt wel, want daarvoor hebben ze de macht, maar hoe bepaal je wat goed is?

Voor de ggz liet de zorgverzekeraar zijn oog vallen op ROM. Dat staat voor Routine Outcome Monitoring, wat inhoudt het regelmatig evalueren van de voortgang van de behandeling met gebruik van daarvoor geschikte vragenlijsten. Direct in 2012 lieten de acht kernhoogleraren psychiatrie in een artikel al weten, dat gebruik van de ROM om behandeleffect te meten absoluut niet geschikt is. Daar was de ROM ook nooit voor bedoeld. Desondanks werd het toch ingevoerd. Je vraagt je af hoe dat mogelijk is geweest, maar ik ben 60 plus en verbaas me nergens meer over. Er gebeuren wel meer vreemde dingen in het leven.

Alternatieve wetenschap

Vaak wordt als argument gebruikt, dat je toch wat moet. Liever cijfers met wat ruis dan geen cijfers, zegt de directeur van de Stichting Benchmark GGZ. Dat is een, laten we zeggen alternatieve manier van wetenschap bedrijven. Met troebele cijfers krijg je echt geen transparantie.

De stichting Benchmark is de instelling, die al de gegevens moet verwerken. Deze wordt betaald door de zorgverzekeraars. Als niemand er wat in ziet, dan zullen ze wel niet veel gegevens aangeleverd krijgen, zult u denken, maar zo dom zijn ze nu ook weer niet. Regeren is vooruitzien en op het niet aanleveren van gegevens stonden hoge boetes. Zorgverzekeraars verplichten instellingen om aan hun ROM-quota te komen. Sinds 1/1/2017 is het zelf wettelijk verplicht.

Wat vinden patiënten hiervan?

Maar hebben al die patiënten daar wel zin in dan, dat er zoveel gegevens gaan naar een door de zorgverzekeraar gefinancierde instelling? Want de verplichte minimale data set is niet misselijk. DSM-diagnose, leeftijd, etniciteit, opleidingsniveau, de vier cijfers van de postcode!! En dan dus ook nog de ROM-vragenlijsten met zeer persoonlijke informatie. Die gegevens zijn wel gepseudonimiseerd, maar in mijn postcode gebied wonen niet zoveel mannen met mijn etnische achtergrond en opleidingsniveau en leeftijd. Ik zou niet willen dat DSM diagnose en vragenlijsten bij dei stichting terecht komen. Maar vinden de patiënten dat dan niet erg? Nou, dat weten we niet, want we vragen ze het niet. Of er wordt gezegd dat het moet, omdat we anders niet betaald worden.Wat zegt u? Dat kan toch niet? Ja, dat gebeurt wel. Ik vertelde u al. Ik verbaas me nergens meer over.

Geef ons onze ROM terug

Nu kwam er eind januari een rapport van de algemene rekenkamer. De conclusie was, dat ROM niet geschikt is voor benchmark en dat waarschijnlijk ook niet zal worden. Dat was de reden een petitie te starten om duidelijk te maken, dat hier een eind aan moet komen. We zijn voor klinisch gebruik van de ROM, we zijn voor kwaliteitsmeten, maar we zijn tegen misbruik van de ROM voor onwetenschappelijk meten van kwaliteit.

In een blog op Skipr zegt Jeroen Muller dat we niet het kind met het badwater moeten weggooien. Dat doen we helemaal niet. We willen het kind uit het benchmarkbadwater redden, want het dreigt te verdrinken.

"Work in progress", zegt Muller. Ja, maar "progress" richting de afgrond. Als we nu niets doen hebben we in 2019 een bekostigingsstructuur gebaseerd op deze nietszeggende cijfers over de kwaliteit van de SBGGZ. Dan wordt het halen van goede ROM-cijfers beloond in plaats van goede behandeling.

Muller spreekt als voorzitter van P3NL, de federatie van negen beroeps- en wetenschappelijke verenigingen. Ik betwijfel of hij met zijn standpunt de mening van zijn leden vertegenwoordigt. Er zijn in elk geval heel veel die de petitie Stop ROM als benchmark hebben getekend.

Menno Oosterhoff

Psychiater

Menno Oosterhoff_311

4 Reacties

om een reactie achter te laten

Jan Alberts

10 februari 2017

Goede blog! Als klinisch psycholoog en lid van een P3NL vereniging heb ik gisteren gereageerd op de blog van Muller. Ik vind dat P3NL inhoudelijk zeker argumenten aandraagt die hout snijden. ROM heeft zin binnen een behandeltraject. Maar daar moet het bij blijven. Ik begrijp de laatste stap cq het beleid van P3NL niet. Wel meewerken met de aanvulling 'vooral voorzichtig' te zijn is zeer onverstandig. P3NL kan door de onwetenschappelijk opmerking van SBG, 'beter vervuilde data dan geen data', voorzien dat die data tóch op enig moment gebruikt zullen gaan worden voor benchmarking. Zonder toestemming van de patient komen die gegevens bij een partij terecht waar vertegenwoordigers van de ZV in het bestuur zitten. Dat zijn gegevens uit het medisch dossier!
Volgens mij is het zelfs tegen de Beroepscode van het NIP en mogelijk ook de wet BIG en WGBO om in zo'n situatie dergelijke gegevens te verstrekken, maar dat is aan een jurist te beantwoorden. Misschien lezen die mee. Het positieve aan dit alles is dat de GGZ wakker lijkt te worden uit een diepe slaap. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Succes met StopRom.

Menno Oosterhoff

10 februari 2017

@jan alders Heel blij met je reacties. De actie richt zich tegen ROM als benchmark. niet tegen Rom en niet tegen kwaliteitsmeting. Muller geeft in een blog van 2014 aan: Ik hoop dat ieder die ROM gebruikt zich bewust is van de beperkingen die ROM nog in zich draagt en ik verwacht dat verzekeraars de huidige ROM niet misbruiken in het proces van selectieve inkoop. Dat vind ik naief. Dat gaan ze zeker doen. Waarom denkt hij anders dat de ZV meedoen?
Ik hoop van harte dat de GGZ uit de bus stapt die naar de afgrond koerst, ook als direct geen andere bus klaarstaat. Overigens komt er vandaag nog een stuk op stoprom te staan als denkrichting voor een alternatief. Van Jim van Os.

David Krol

10 februari 2017

Beste Menno, zou je er voor open staan als de zorgverzekeraar met jouw afdeling afspraken zou willen maken over het verhogen van de clienttevredenheid, een maat voor 'positieve health' of de DeltaT bìnnen jouw afdeling? Laten we zeggen, een toename op één van deze indicatoren met 5% per jaar over de komende 3 jaar?

Een stijging van de tevredenheid bìnnen eenzelfde populatie behoeft geen externe benchmark om duidelijk te maken dat het behandelteam zijn gedrag heeft veranderd.

'Gedrag veranderen' en anderen hiertoe motiveren is onderdeel van de competenties van ggz-professionals, maar het valt ons naar ik meen zelf ook zwaar om òns gedrag te veranderen. De huidige discussie over ROM is iets wat, ongeacht de uitkomst ervan, later een 'achterhoede gevecht' zal worden genoemd.

De kern van de zaak is het overheidsbeleid dat stelt dat rond 2020 zorg ingekocht moet kùnnen worden op kwaliteit. Logisch, ivm de hoge kosten ervan. Ook onze tak van sport zal hieraan moeten geloven, en het ageren tegen een door de veldpartijen zelf gekozen manier zònder zelf met een alternatief te komen... ik zou er als minister weinig boodschap aan hebben.

GGZ-werk is mensenwerk. Om de uitkomsten van ons werk te verbeteren dienen we de aard en inhoud van onze interactie met de client te veranderen. Ik denk dat we als GGZ onze collega's te weinig handreikingen geven hoe dit in de praktijk concreet te doen. Gevolg: gelijkblijvende manier van doen, gelijkblijvende output, demoralisatie, en dùs weerstand tegen 'opgelegde eisen rondom kwaliteitsverbetering'. Ik meen om me heen te zien hoe deze discussie over ROM mede gevoed wordt door ons collectieve onvermogen om het ànders te kunnen doen.

Binnen een van 'mijn' teams in GGz Breburg besloten we het anders te gaan doen. Mede geïnspireerd door het boek Goede GGZ introduceerden we een nieuwe manier van (samen)werken bij mensen met een depressieve episode. Geen van de doelen die ik had gesteld betrof de DeltaT, maar het verbaasde me allerminst dat deze na 25-pilot clienten op ruim 13 lag. ...de DeltaT is een zogenaamde Trailing of Lagging indicator de uitdaging ligt dus bij het aanpakken van de Leading indicator... de vorm en inhoud van onze interactie met de client. David Krol




John

16 februari 2018

Even een vraag als leek: is de ROM gegevensuitwisseling helemaal AVG-proof?

Top