BLOG

PGB is niet het probleem, maar een oplossing

PGB is niet het probleem, maar een oplossing

Het persoonsgebonden budget dreigt aan zijn eigen succes ten onder te gaan. Er is al veel gezegd en geschreven over de desastreuze effecten voor budgethouders, maar ook vanuit financiële en beleidsmatige optiek zijn de voorstellen tot drastische inperking kortzichtig.

Niet structureel

De uitgaven voor het PGB zijn fors gestegen. Daarmee is het beeld bestaat ontstaan dat het onbeheersbaar is. De groei van het PGB moet echter gezien worden in samenhang met de totale AWBZ-uitgaven en de mogelijke effecten van beleidswijzigingen daarop. De totale uitgaven voor de AWBZ 2010 zijn naar schatting 24,4 miljard euro, negen procent daarvan gaat naar het PGB. Opvallend is dat de uitgaven in de AWBZ tussen 2007 en 2010 zijn gestegen van 23 miljard naar 24 miljard, maar dat de inkomsten in diezelfde periode dalen van 23 miljard naar ongeveer 21 miljard. Het exploitatietekort bij de AWBZ wordt dus in sterkere mate bepaald door de inkomstenontwikkeling dan door de groei van het PGB en andere AWBZ uitgaven. Dat kan het gevolg zijn van de crisis, maar ook van belastingkortingen. De sprong van de kosten voor het PGB in 2009 lijkt niet structureel. In elk geval vlakt de groei daarna weer fors af. De groei in het aantal indicatiestellingen is in elk geval in belangrijke mate mee veroorzaakt door herindicaties als gevolg van pakketmaatregelen en wellicht daarmee ook  tot een verschuiving naar duurdere vormen van zorg. Een goede analyse van wat er nu aan de hand is ontbreekt in elk geval in de brief van het kabinet en de discussie tot op heden.

Karikaturaal

Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) bepaalt voor welke vorm van hulp of  zorg (begeleiding, behandeling, persoonlijke verzorging, verpleging en verblijf) iemand in aanmerking komt, op grond van een lichamelijke, psychogeriatrische of psychiatrische aandoening of beperking of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap. Voor alle duidelijkheid: deze indicatie heeft betrekking op zorg op basis van de AWBZ, niet op het PGB als zodanig.  Bij het indiceren wordt  rekening gehouden met zorg waarvan verwacht mag worden dat huisgenoten of familie die leveren. Deze zogeheten gebruikelijke zorg wordt dus in mindering gebracht op de vastgestelde zorgbehoefte. Opgepast moet worden dat karikaturale beelden over mantelzorg tot besluitvorming op verkeerde gronden leiden.

Drijfzand

Na de CIZ-indicatie kan iemand kiezen voor zorg in natura bij een door het zorgkantoor gecontracteerde zorginstelling of een door het zorgkantoor vast te stellen PGB. Het inperken van het persoonsgebonden budget als zodanig leidt dus niet tot vermindering van het recht op AWBZ zorg. Omdat het PGB gemiddeld 70 procent bedraagt van de kosten voor zorg in natura is er zelfs sprake van een macrobesparing door keuze voor het PGB. Wanneer alle geïndiceerden die geen PGB meer zouden krijgen, zouden kiezen voor zorg in natura zou dat een uitgavenstijging van circa 600 miljoen euro tot gevolg hebben. De verwachting dat met het schrappen van de pgb-keuze voor alle AWBZ-zorg zonder verblijf het aantal mensen dat een beroep doet op de AWBZ afneemt is gebaseerd op drijfzand. De werkelijkheid is dat door de budgettering van de naturazorg met regiobudgetten er vanuit de naturazorg afwenteling plaatsvindt naar het budget voor het PGB. Mensen met een indicatie die zelf voorkeur hebben voor zorg in natura worden –ook door zorginstellingen- doorverwezen naar het PGB. Materieel zijn de budgetten voor de zorg in natura en het persoonsgebonden dus communicerende vaten en draagt het PGB bij aan het voorkomen of beperken van wachtlijsten. Maar het is waar, er zijn ook mensen die door de aard van hun zorgvraag zodanig flexibele hulp nodig hebben en die zelf de regie willen houden en niet afhankelijk willen zijn van een instelling, dat zij geen gebruik willen maken van die instellingszorg. Wat is de rechtvaardiging om juist die groep te laten boeten? Juist voor hen was dat PGB bedoeld!

Extra druk

De extra druk op de naturazorg die hierdoor ontstaat betekent ook toenemende druk op de arbeidsmarkt in de zorg. Met het nu al gesignaleerde personeelstekort in de zorg is het onverstandig de pakweg 100 duizend mensen, die nu zelf hun zorgverleners rekruteren, die mogelijkheid te ontnemen.  Kortom de voorgestelde maatregelen hebben veel gevolgen, voor de mensen zelf in de eerste plaats,  afwenteling op de naturazorg, afwenteling op mantelzorgers, vergroting van tekorten aan personeel. En goedkoper zal het op deze manier niet worden.  Daarmee zijn we terug bij de betaalbaarheid- de kostenbeheersing van de AWBZ-uitgaven. Het is niet verstandig om in dat debat het PGB eruit te lichten en te veronderstellen, dat daar het grootste probleem zit. Het PGB kan, als de problemen adequaat worden aangepakt, ook worden benut als één van de mogelijkheden de kosten in de hand te houden.

Kostenbeheersing

Voor kostenbeheersing in de zorg zijn een paar dingen van belang. Allereerst preventie en bevordering van een gezonde leefstijl. Daarnaast is de formulering van de aanspraken van belang. Ook is het raadzaam om te zorgen dat de goedkoopst adequate zorg wordt geboden en dat substitutie naar die goedkopere zorg wordt bevorderd. Pakketverkleining is in dat licht niet per se verstandig beleid; ketenzorg en samenwerking wel. En tenslotte moet er ook oog zijn voor de participatie-effecten en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Als van gehandicapten maximale inspanning verwacht wordt om te participeren (zie bijvoorbeeld het Wajongbeleid), zorg dan ook voor de benodigde ondersteuning daarbij.

Margo Vliegenthart

10 Reacties

om een reactie achter te laten

Ronken

22 juni 2011

deze mevrouw heeft meer verstand van politiek als het huidige kabinet.eindelijk eens iemand die echt de waarheid spreekt.

Anoniem

22 juni 2011

kijk meneer rutten en mevr.van zanten.van deze brief kunnen jullie nog veel leren.

Anoniem

23 juni 2011

Nette brief, maar uiteindelijk zal er worden bezuinigd.

Als dat niet gebeurd via een te klein aanbod (daar zet Achmea nu op in door nieuwe AWBZ registraties te verhinderen) dan gebeurd het via aanvullend beleid. Bijvoorbeeld via de overheveling van een groot deel van de AWBZ zorg naar de gemeenten (zoals voorgesteld door de PvdA van mevrouw Vliegenthart). En zoals iedereen weet heeft die overheveling een groot voordeel: de zieken hebben geen wettelijk recht meer op zorg.

Dessing

23 juni 2011

Beste Margot,

Volstrekt met je eens ! Onder het mom van pgb is fraudegevoelig wordt nu het gehele zelfbeschikkings principe van clienten ter discussie gesteld.
Daarnaast zal e.e.a. per saldo duurder worden !

H-gr
Boudewijn Dessing

Lucas Middelhoff

23 juni 2011

Margo,

Goed weer van je te horen en op het juiste moment!
100% met je kernachtige en gefundeerdeanalyse eens.

Vanuit de MEE-praktijk in Zuidoost Brabant (begin jaren '90 de proefregio waar het PGB is ontwikkeld en getest) te onderbouwen met vele voorbeelden van vlees en bloed!

Hartelijke groet,

Lucas.

Soffer

25 juni 2011

Chapeau Margo!
Eindelijk, in al die populistische retoriek, een genuanceerd, feitelijk onderbouwd, evenwichtig stuk tekst!
Zowel vakmatig (organisatieadviseur in zorg/welzijn) als privé (moeder van 2 gehandicapte kinderen), ben ik verbijsterd en verdrietig over de lelijke, ononderbouwde, onjuiste, tendentieuze berichtgeving over PGB.
Vooral het statement als zou een vergoeding voor overgebruikelijke mantelzorg fraude zijn, steekt mij - als één van de vele touwtjes aan elkaar knopers - zeer!
Bij zowel de indicatiestellingen van het CIZ als die van Bureau Jeugdzorg hebben de indicatiestellers ons op het hart gedrukt echt een stukje van onze idiote zorgdruk te compenseren met het PGB. Daarvoor was de regeling in zijn diepste oorsprong immers ook bedoeld. Dat kinderen met handicaps, thuis konden blijven wonen, bij hun ouders: zodat wij met hen een zo gewoon mogelijk leven kunnen leiden!
Het PGB gaat niet ten onder aan fraude, aan misbruik of overmatige aanzuigende werking. Het gaat ten onder aan retoriek, populisme en de korte termijn boekhoudersmentaliteit van politici, die niet verder durven te kijken dan hun vierjarige budget-neus lang is!






Anoniem

26 juni 2011

Zo is het en het is zo simpel. Eindelijk iemand die uitlegt wat een PGB is en welke regels er gelden. Eindelijk de feiten en niet de ficties! Nu nog dit blog paginagroot afdrukken in elk dagblad en voorgelezen door elke omroep, liefst elke 5 minuten. PGB-houders zijn gestigmatiseerd doordat er steeds geen deugdelijke informatie werd gegeven over wat een PGB is. Op zo'n manier kan kabinet en gedoogpartij doen wat ze willen. De grote groep Henkies en Ingrids volgt hen toch wel.

Straks als de voorspellingen bewaarheid worden, krijgt dezelfde groep opnieuw de schuld en wordt de zorg voor kwetsbare mensen nog meer uitgekleed. En ja..dan piepen diezelfde Henkies en Ingrid even hard mee met de groep die nu in de steek gelaten wordt.

Ik ben teleurgesteld in Nederland!

Adrie van Osch

26 juni 2011

Beste Margo,
Geweldige analyse. Het PGB is niet het probleem maar de oplossing. Dé oplossing voor de eigen regie van mensen die zorg nodig hebben. Dé oplossing voor de eigen regie van mensen die zorg geven. Dé oplossing voor de vastgelopen zorgbureaucratie. Dé oplossing voor de eigen regie van politici om heldere keuzes te maken wat deze maatschappij voor zijn kwetsbare burgers over heeft. Ik steun het PGB al jaren en zal dat met nog grotere energie gaan doen.
Adrie van Osch

Visser

27 juni 2011

Beste Margo,

Goed stuk!!! waar is het fout gegaan? toen jeugdzorg er bij kwam? bij Persado als poortwachter, door de zgn.fraude verhalen in de media die niet gepareerd werden?
Ik ben zelf budged houder en weet al lang dat het PGB niet langer opgerekt kon worden,en nu? de poppen aan het dansen met de politiek die niet thuis is omdat niet paard en naam genoemd wordt.

groet van Ton Visser

Anoniem

29 juni 2011

Beste Mevrouw Vliegenthart, kunt u dit alstublieft doorsturen naar onze Staatssecretaris die de weg volledig kwijt is geraakt!! Hartelijk dank voor uw heldere duidelijke uitleg, wat ernstig dat een kabinet als een blind paard achter een paar vooronderstellingen aan rent en zo de levens van vele mensen met een handicap of een beperking ernstig in gevaar brengt! Zoals iemand hierboven zei: laat dit in de dagbladen komen zodat de nederlandse bevolking nu eindelijk de juiste feiten hoort over het PGB en niet de nonsens van mevrouw de Staatssecretaris.

Top