BLOG

Henk en Ingrid zijn niet gek

Henk en Ingrid zijn niet gek

Het is een modeverschijnsel om vraagtekens te plaatsen bij cijfers over psychische problemen in Nederland. Het zijn de cijfers tegen de opinie. Het ultieme argument is dat Henk en Ingrid toch niet gek zijn!

Het NEMESIS-2- onderzoek dat het Trimbos-instituut verricht, laat zien dat 18 procent van de Nederlanders in een afgelopen jaar een psychische aandoening heeft of heeft gehad. In aantallen uitgedrukt is dit 1,9 miljoen. En 43 procent heeft ooit in het leven een psychische aandoening gehad.
Waarom zou dat niet kunnen? Waarom accepteren we wel dat 4,5 miljoen Nederlanders een chronische ziekte hebben en dat 1,3 miljoen er meer dan één heeft en hebben we moeite met vergelijkbare cijfers over de psychiatrie?

Criteria

Die cijfers zeggen alleen iets over het aantal mensen dat voldoet aan de overeengekomen criteria voor een psychische aandoening. De cijfers zeggen niet dat al die mensen in behandeling zouden moeten. En zeggen dus niets over zorgbehoefte. Dat is weer een heel andere discussie, waarbij je nagaat welke mensen heel goed op eigen kracht hun stoornis kunnen aanpakken, welke mensen met een internet interventie ondersteund kunnen worden, welke mensen opknappen van een gesprek met de huisarts, wie medicatie nodig heeft en wie een meer gespecialiseerde behandeling. De cijfers zeggen dus alleen hoeveel mensen kampen met een aanzienlijk psychisch probleem. En alleen al gezien de sterke samenhang tussen chronische somatische ziektes en psychische aandoeningen is het niet zo gek dat die cijfers hoog uitvallen. Dat is ook geen typisch Nederlands verschijnsel. Recent bevolkingsonderzoek met toepassing van dezelfde strikte criteria in andere westerse landen laat vergelijkbare prevalenties zien. De VS laat zelfs hogere percentages zien, bijvoorbeeld 26 procent  voor enigerlei psychische aandoening in een afgelopen jaar. In West-Europese landen zijn de cijfers globaal zoals die in voor Nederland zijn gevonden.

Creatieve beroepen

De weerstand tegen deze cijfers zou wel eens gebaseerd kunnen zijn op wat in de psychiatrie helaas al te bekend is: de stigmatisering van de psychiatrische stoornis. Stigma’s als: een psychiatrische patiënt is gewelddadiger en een psychiatrische patiënt kan niet normaal functioneren in  de maatschappij. Stigma’s die steeds weer ontkracht worden door de feiten. Deze patiënten zijn juist vaker slachtoffer en er zijn talloze voorbeelden dat mensen met psychiatrische stoornissen echt niet alleen in een stress vrije sociale werkvoorziening kunnen functioneren maar ook als arts kunnen werken, als onderzoeker, als directeur  en als president van een land. Recent onderzoek uit Zweden laat zien dat mensen met psychische aandoeningen vaker in creatieve beroepen werkzaam zijn dan mensen zonder psychische aandoeningen.

Veerkracht

En nu is het nieuwe stigma dat Nederlanders wel chronisch ziek mogen zijn, maar dat we er heel veel moeite mee hebben om te accepteren dat veel mensen in Nederland een psychische stoornis hebben. We kunnen nog lang doorgaan met die eenzijdige discussie tussen wetenschap en common sense. Veel zinvoller is het om na te gaan op welke wijze we om te beginnen deze stoornissen kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld door meer aandacht te besteden aan het versterken van de veerkracht en weerbaarheid van jonge mensen.

Complexer

De wereld wordt steeds complexer en het beroep op mentale vaardigheden in onze kenniseconomie steeds groter. De prijs van het niet inzien dat aandacht voor het versterken van veerkracht van belang is, zien we bij de mensen die voor ons het mentaal belastende werk opknappen: politieagenten, uitgezonden militairen, ambulance personeel. Die sturen we met een professionele training en met een goed onderhouden lichamelijke conditie op pad zonder systematisch aandacht te besteden aan het versterken van hun veerkracht die zwaar onder druk staat onder extreme omstandigheden.

Nuchter

En het gevolg is dat veel mensen in die beroepen een psychisch probleem oplopen, zoals dat recent bleek uit politie en defensiecijfers met prevalentiecijfers die een stuk hoger zijn dan die van de bevolking. Of willen we die cijfers ook ter discussie stellen? We kunnen kiezen: problemen nuchter inzien en voorkomen en oplossen of problemen bagatelliseren en negeren. De mate waarin we overeind blijven in moeilijke omstandigheden is een functie van die omstandigheden en onze veerkracht. En veerkracht is te trainen en te ontwikkelen. Net als een lichamelijke conditie.

Jan Walburg

 

 

 

7 Reacties

om een reactie achter te laten

Anoniem

7 november 2011

Ik snap niets van dit betoog. Ik denk psychische problemen in veel gevallen op een gelijdelijke schaal worden gemeten. Als je de grens van een depressie maar ver genoeg oprekt dan is het afgelopen jaar misschien wel 50% van de Nederlanders depressief geweest.

Tegen deze achtergrond is het vervelend om vast te stellen dat de partijen die meten (zoals Trimbos) of die betalen voor een meting (zoals VWS) sterke belangen hebben.

Daarom stel ik voor een andere lijn te kiezen voor een dergelijk betoog. Beargumenteer dat het vanuit een maatschappelijk perspectief bezien nuttig is om de grens voor bijvoorbeeld depressie op te rekken tot een bepaalde plek. Zo kan het nuttig zijn om iemand met een bepaalde ernst van depressie te behandelen, maar lichtere vormen niet. Tel die lichtere vormen dan niet mee.

Zo kun je komen tot zinvolle definities in plaats van het simpelweg streven naar een zo hoog (Trimbos) of zo laag (VWS) mogelijk percentage van mensen met psychische problemen. Wellicht zijn er nog andere mogelijkheden maar het huidige betoog zal weinig weerklank vinden in deze tijden van bezuinigingen.

armand Höppener

8 november 2011

Alleen een mentaal fite bevolking zal ons nieuwe welvaart brengen.

Al heel lang weten we dat er een hoog percentage is met mensen die een psychische stoornis hebben. Dat heeft niets met het Trimbos of VWS te maken . We weten ook dat er geen of nauwelijks een toename is van psychische stoornissen in de westerese wereld. Wat wel speelt is dat meer mensen dan in het verleden er zo'n last van hebben dat ze hulp gaan zoeken.Voor een kennisland als Nederland geen verrassing.
Daar waar in de 19 en 20ste eeuw de zorg vooral aan onze welvaart heeft bijgedragen door te zorgen dat er lichamelijk gezonde mensen zijn met aanvankelijk ook veel spierkracht is dit beeld nu volledig omgeslagen. Nederland meoet het hebben van zijn hoogwaardige diensten economie. Er wordt steed meer een beroep gedaan op ons menale inzet.
Dit alles is verleden jaar ook nog eens nagevraagd bij tal van organisaties van werkgevers tot scholen en van politie tot gemeentelijke overheden. Steeds opnieuw dezelfde vraag. Help ons met de opvang van mensen met psychische problemen. Het gaat daarbij niet in de eerste instantie om zorg maar juist om hoe kun je zelf mentaal fit blijven, preventie en gerichte deskunidge ondersteuning van de professionals in deze sectoren. Alleen al d evraag vanuit het onderwijs is groot asl we kijken naar de problemen bij de jeugdzorg.
Nu er fors bezuinigd wordt op de GGZ door Minister Schipper zou ze toch ook eens haar oor te luister moeten leggen bij een Ser of de vele andere organsiaties die op tal van Manieren proberen Nederland vooruit te helpen.
Dan zal ze misschien niet meer zorg gaan betalen maar wel fors gaan investeren in de toekomst van Nederland. Dat kan eenvoudig door paralel aan de bezuiniginen te investeren in de ondersteuning van burgers in hun eigen mentale gezondheid en daarnaast veel mentale gezondheidskennis over te dragen aan de de maatschappelijke orgaisaties die nederland op de been moeten houden.
Professor Trimbos heeft op zijn wijze in de jaren zestig en zeventig vele Nederlanders via het toen nog betrekkelijk nieuwe medium TV steun gegeven bij hun zoekzocht in het leven.

Dus alle hens aan dek voor een mentaal gezond Nederland zonder welke we onze welvaart kunnen vergeten.

Armand Höppener ruim 36 jaar deskundige, bestuurder en adviseur in de wereld van GGZ en verleden jaar nog GGZ kennisambassadeur

Anoniem

9 november 2011

@ Armand (van Anoniem), Dank voor deze heldere toelichting. Daar komen we verder mee. De toegenomen vraag hangt dus niet samen met de verslechterende geestelijke gezondheid, maar met andere factoren. Of wij als samenleving bereid zijn het geld op te hoesten voor de toegenomen vraag hangt af van die factoren en waaronder de toegenomen effectiviteit van de geboden zorg.

Als we dit kunnen concretiseren dan kunnen we praten over nut en noodzaak van de huidige omvang van de GGZ.

Jaap Koot

9 november 2011

Walburg en Höppener zitten op een lijn: er zijn veel mensen die hinder ondervinden van een psychische stoornis, omdat de huidige maatschappij 100% psychisch fitte mensen eist om mee te kunnen werken in de huidige kennis- en diensten economie. Jammer, dat Walburg in zijn blog niet meer nadruk legde op mentale weerbaarheid, waarop het Trimbos zoveel goed werk doet. Mensen kunnen er veel zelf aan doen om hun psychische problemen beheersbaar te houden en kunnen daarbij een steuntje in de rug gebruiken. Mensen psychisch gezond houden, daar gaat het om, tenslotte.

Joke Zwanikken -Leenders

9 november 2011

Ben erg blij, dat er morgen , landelijke verwenzorgdag, een bedrijf 5000 taartjes schenkt en
Kasteel Maurik 60 patiënten ontvangt op chique en nog veel meer.


Zij snappen het.

Joke Zwanikken Leenders 50 jaar actief in de zorg waarvan 46 jaar in de geestelijke gezondheidszorg

Anoniem

9 november 2011

Ik vind het erg dat je wel chronisch ziek of gewoon lichamelijk ziek mag zijn maar niet psychisch!
Dat gaat wat worden straks als die eigen bijdrage erkomt! Dan gaan die cijfers dalen. Kletskoek allemaal die zorg moet gratis blijven zo worden mensen met wellicht een tijdelijke maar wel ernstige psychische aandoening verstoken van hulp, uitermate discriminerend!
Je kunt allemaal overspannen raken!

Anoniem

17 juni 2013

anoniem.
het gebeurt nog veel te vaak dat mensen met bijvoorbeeld
een woning in de sociale sector door vergiftiging verward raken.
mijn hulpverlener dacht dat ik mn medicatie niet innam.terwijl er zon krakkemikkige pijp op mn verwarmingsketel zat.m.a.w. langzame koolmonoxide vergifteging waardoor mn medicatie niet hielp.had gelezen online dat een arts een vrouw van 81 jaar oud haldol voorschreef .later bleek dat zij verward was geraakt door een te hoog gehalte co2.maar de schade door de haldol was al geschied.ook clienten die allergisch zijn voor verschillende stoffen worden daar niet op onderzocht en er word vanuitgegaan dat ze psychisch niet helemaal in orde zijn .Onterecht !!naar mijn mening.
hoop dat er voortaan vaker word gekeken naar evt oorzaak.

Top