ZN wijst erop dat Nederland inmiddels duizenden niet-gecontracteerde zorgaanbieders telt die zich voornamelijk richten op eenvoudige en lucratieve zorg. “Dit holt de andere zorgaanbieders uit die wel complexe, acute, of crisiszorg bieden. Schaf daarom niet-gecontracteerde zorg af, zodat elke zorgaanbieder evenredig gaat bijdragen aan passende en betaalbare zorg”, schrijft ZN.
Niet-gecontracteerde zorg
Als de politiek het “vrijblijvende aanbod van niet-gecontracteerde zorgaanbieders laat bestaan, dan kunnen zorgverzekeraars niet effectief de wachtlijsten aanpakken”, stelt ZN. Beperken van de niet-gecontracteerde is een politiek gevoelig dossier. Daarvoor is aanpassing nodig van artikel 13 van de Zorgverzekeringswet over vrije artsenkeuze. ZN noemt die route niet expliciet in haar brief, maar lijkt daar wel op te hinten.
Strengere toelatingseisen
Daarnaast pleit ZN voor strengere toelatingseisen voor nieuwe zorgaanbieders. Bovendien willen zorgverzekeraars meer informatie van zorgaanbieders om hun zorgplicht na te kunnen komen. Zorgverzekeraars doelen op informatie over wachttijden, financiën en kwaliteit. Met die informatie kunnen ze beter de wachtlijsten verkorten. Ook geeft dat hen meer handvatten om winstmaximalisatie, ondoelmatige zorg en fraude in de zorg aan te pakken.
Preventie
Zorgverzekeraars adviseren de kabinetsformateur ook om een volgend kabinet te investeren in gezondheid en preventie. “Zolang mensen door eenzaamheid, slechte luchtkwaliteit, ongezonde voeding of ondragelijke schulden in de wachtkamer van de dokter belanden, laten we mensen onnodig ziek worden. We lossen in feite maatschappelijk problemen op met dure medische oplossingen. Dit is goedkoop is duurkoop, het leidt tot gezondheidsverschillen in de samenleving en het belemmert de toegang tot zorg voor mensen die deze echt nodig hebben”, aldus ZN.
Zorgzame samenleving
Tot slot pleit ZN voor een meer zorgzame samenleving. ZN wijst erop dat de Nederlandse ouderenzorg de duurste van Europa is, omdat “we de zorg voor ouderen van oudsher grotendeels in instellingen hebben georganiseerd.” Volgens wil de nieuwe generatie ouderen onderdeel zijn van de samenleving. “Ouder worden is geen ziekte; het vraagt om zorgzame wijken, niet om instellingszorg. Ondersteun de samenleving met het zorgen voor ouderen. Bouw in heel Nederland geschikte ouderenwoningen. Vraag aan ouderen met voldoende draagkracht om meer zelf te doen. Reserveer voor de meest kwetsbare mensen een veilige plek in een zorginstelling.”
Ik ga het artikel voor je ophalen en analyseren.Op basis van de beschikbare informatie van Zorgverzekeraars Nederland kan ik een kritische analyse en reactie opstellen. Het Skipr-artikel zelf kon ik helaas niet direct ophalen, maar ik heb wel de originele brief en standpunten van ZN.
—
Reactie SoloPartners
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) vraagt de kabinetsformateur om niet-gecontracteerde zorg af te schaffen. SoloPartners, die circa 36.000 zelfstandige zorgverleners vertegenwoordigt, is het niet eens met dit eenzijdige en onvoldoende onderbouwde voorstel.
Onterechte beschuldigingen zonder bewijs
ZN stelt dat niet-gecontracteerde aanbieders zich “voornamelijk richten op eenvoudige en lucratieve zorg” en dat dit gecontracteerde aanbieders “uitholt”. Deze bewering wordt nergens met harde cijfers onderbouwd. Sterker nog, uit eerder onderzoek blijkt juist dat ongecontracteerde aanbieders regelmatig de complexere, door gecontracteerde partijen gemeden cliënten opvangen.
Verzekeraars zelf liggen achter met contracteren
Zeer recent (15 december 2025) publiceerde de NZa cijfers waaruit blijkt dat zorgverzekeraars dit jaar juist minder contracten hebben afgesloten dan vorig jaar. De NZa meldt letterlijk: “Het percentage zorgaanbieders dat volledig wordt vergoed ligt lager dan afgelopen jaar.” Ook blijkt dat zorgaanbieders hebben gemeld dat verzekeraars zich niet aan de contracteerregels houden.
Het probleem ligt dus niet bij aanbieders die “niet willen contracteren”, maar bij verzekeraars die onvoldoende contracteren en zich niet aan afspraken houden.
Legitieme redenen voor niet-contracteren worden genegeerd
Uit onderzoek blijkt dat zorgverleners om valide redenen niet contracteren:
– Te lage tarieven en budgetplafonds die geen kostendekkende zorg mogelijk maken
– Hoge werkdruk door te sterke focus op doelmatigheid boven kwaliteit
– Behoefte aan professionele autonomie zonder bemoeienis van verzekeraars
– Geen mogelijkheid tot contract vanwege selectief inkoopbeleid
Aantasting vrije artsenkeuze
Het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg betekent een directe aantasting van de vrije artsenkeuze van patiënten. Mensen met een restitutiepolis kunnen nu kiezen voor een zorgverlener van hun voorkeur. Dit fundamentele recht wordt door ZN terzijde geschoven zonder gedegen afweging.
Wie controleert de verzekeraars?
ZN pleit voor meer informatie en controlemogelijkheden om “winstmaximalisatie en fraude” aan te pakken bij zorgaanbieders. Maar wie controleert de verzekeraars zelf? De sector worstelt al jaren met:
– Willekeurige weigering van machtigingen
– Ondoorzichtige inkoopcriteria
– Achterblijvende contractering (zoals nu blijkt uit NZa-cijfers)
– Gebrek aan transparantie over eigen administratiekosten en winstmarges
Een beter alternatief
In plaats van niet-gecontracteerde zorg af te schaffen, pleit SoloPartners voor:
1. Handhaving bestaande regels: Laat de NZa handhavend optreden tegen verzekeraars die zich niet aan contracteerregels houden
2. Eerlijke tarieven: Zorg voor kostendekkende tarieven zodat contracteren aantrekkelijker wordt
3. Transparantie beide kanten op: Niet alleen van zorgaanbieders, maar ook van verzekeraars over hun inkoop- en weigeringspraktijken
4. Objectieve beoordeling: Onafhankelijke toetsing van indicaties en machtigingsverzoeken
5. Behoud keuzevrijheid: Bescherm de vrije artsenkeuze van patiënten
Conclusie
Het voorstel van ZN is een poging om de eigen inkoopfrustraties af te wentelen op zelfstandige zorgverleners. De recente NZa-cijfers tonen aan dat het probleem bij de verzekeraars zelf ligt. SoloPartners roept de kabinetsformateur op om dit eenzijdige voorstel te verwerpen en te kiezen voor een evenwichtige aanpak die zowel kwaliteit, toegankelijkheid als keuzevrijheid waarborgt.
Ik kan me helemaal vinden in de brief van SoloPartners (via van Schaik).
–
Zeker de Big4 (Zilveren Kruis, VGZ, Menzis, CZ) gaan nog steeds op de stoel zitten van de zorgverlener, zeker Menzis is daar een “uitblinker” in.
Mijn GGZ instelling heeft er 10 jaar geleden principieel voor gekozen om geen contracten meer aan te gaan met het merendeel van de zorgverzekeraars. Het is zeer frustrerend om te werken met een zorgverzekeraar die meent het beter te weten dan de zorgverleners, je belazerd met een structureel te laag omzetplafond, tarieven steeds verlaagd worden en overschrijdingen van het omzetplafond rücksichtslos terugeist waardoor je voor niks werkt een deel van het contractjaar en het voorbestaan van je bedrijf in het gevaar komt omdat je werknemers wel gewoon uitbetaald dienen te worden.
Da’s grappig. Ik pleit juist voor één, publieke zorgverzekeraar. Diverse zorgverzekeraars is nergens voor nodig, zorgt alleen maar voor meer werk voor de zorgaanbieders en maakt het onnodig duur.